Sau khi hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, quy mô tài sản công trên địa bàn tỉnh mới rất lớn. Để giải quyết tình trạng trên, tỉnh Phú Thọ đang tập trung xử lý khối lượng lớn tài sản công dôi dư. Đến đầu tháng 9/2026, tỉnh đã hoàn thành xử lý 1.019/1.542 cơ sở nhà, đất; 523 cơ sở còn lại đã được quyết định chuyển giao cho các đầu mối quản lý, xử lý. Trong đó, 114 cơ sở được giao cho các Trung tâm Phát triển quỹ đất và 409 cơ sở được giao cho UBND cấp xã.
Nhiều trụ sở bỏ trống, người dân tiếc nuối nguồn lực
Khảo sát tại phường Hòa Bình và phường Vĩnh Phúc, nơi tập trung nhiều trụ sở của các sở, ngành tỉnh Hòa Bình và Vĩnh Phúc (cũ) cho thấy, phần lớn các công trình đã được vệ sinh, dọn dẹp sạch sẽ và bố trí sử dụng một phần công năng. Tuy nhiên, vẫn còn một số trụ sở bỏ trống, cỏ mọc um tùm, vắng bóng người trông coi.
Ông Bùi Văn Hoan (62 tuổi), người dân phường Hòa Bình cho rằng, tình trạng một số trụ sở bỏ trống hoặc chưa được khai thác hết công năng tại khu vực trung tâm vẫn gây lãng phí. Theo ông Hoan, dù một số cơ sở đã được bố trí sử dụng trở lại, nhưng việc chuyển đổi công năng, khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư vẫn chưa có nhiều chuyển biến. “Hiện nay, chỉ có trụ sở Tỉnh ủy, UBND, HĐND tỉnh Hòa Bình (cũ) và một vài sở, ngành đã có các cơ quan chuyển về làm việc. Còn lại vẫn im lìm”, ông Hoan nói.
Theo ông Hoan, địa phương đang triển khai một số dự án phải thực hiện giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư, trong khi nhu cầu tái định cư tại chỗ của người dân khá lớn. Vì vậy, có thể nghiên cứu phương án bố trí tái định cư tại những khu đất thuộc trụ sở cũ không còn nhu cầu sử dụng. Theo ông Hoan, cách làm này vừa đáp ứng nhu cầu của người dân, vừa khai thác hiệu quả tài sản công và góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án.
Cùng chung nỗi trăn trở, ông Nguyễn Thanh Hải (55 tuổi), người dân phường Vĩnh Phúc cho biết, mỗi lần đi tập thể dục qua các trụ sở, ngành cũ to đẹp, chứng kiến những công trình đóng cửa, vắng bóng người, ông không khỏi tiếc nuối. Tuy nhiên, ông cũng chia sẻ với khó khăn của địa phương bởi việc chuyển đổi công năng không đơn giản.
Theo ông Hải, sau khi sáp nhập tỉnh, trung tâm hành chính chuyển về Việt Trì, thị trường bất động sản tại khu vực này cũng trầm lắng hơn, ít doanh nghiệp quan tâm. Do đó, địa phương cần sớm tìm phương án khai thác phù hợp, tránh để công trình xuống cấp, gây lãng phí và ảnh hưởng mỹ quan đô thị.
Ông Hải đề xuất không nên bó hẹp phương án chuyển đổi công năng trong phạm vi các cơ sở giáo dục, y tế công lập mà cần tính đến khả năng phục vụ các cơ sở ngoài công lập hoặc làm văn phòng cho doanh nghiệp, trên cơ sở phù hợp với quy hoạch và quy định pháp luật.
Siết trách nhiệm, đẩy nhanh xử lý tài sản công dôi dư
Trước yêu cầu này, tháng 10/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương ban hành văn bản quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công thuộc thẩm quyền.
Với các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng, các đơn vị phải xây dựng phương án khai thác cụ thể, ưu tiên phục vụ y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng và an sinh xã hội.
Đặc biệt, những cơ sở đã có quyết định chuyển giao về địa phương phải hoàn tất quy trình tiếp nhận, bán đấu giá công khai hoặc chuyển đổi công năng ngay trong năm 2026. Tỉnh cũng xác định kết quả xử lý nhà, đất dôi dư là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu. Những đơn vị chậm trễ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh và pháp luật.