Nhìn gần những góc phố quanh Hồ Gươm in sâu trong tâm trí mọi người

Mặt hồ, hàng cây, vỉa hè và những tuyến phố bao quanh Hồ Gươm từ lâu đã kết thành một không gian biểu tượng, in đậm trong ký ức nhiều thế hệ người Hà Nội. Trong phương án đang được nghiên cứu, khu vực này được đặt ở trung tâm một tổng thể rộng gần 66 ha, với mục tiêu tổ chức lại không gian công cộng. Hồ Gươm có thể được nhìn nhận như một quảng trường lớn, nơi kết nối các lớp lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của khu vực trung tâm thành phố. Theo nội dung CafeF đăng tải, phương án nghiên cứu còn hướng tới việc nối Hồ Gươm với Quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn, tạo thành một chuỗi không gian liên tục. Ở phía Bắc, quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục được xem xét mở rộng để tăng khả năng kết nối với mặt hồ, công viên và quảng trường phía Đông. Một công trình biểu tượng mang tên “Khải hoàn môn” cũng được đề xuất nghiên cứu tại phía Bắc Hồ Gươm, lấy cảm hứng từ hình ảnh đôi cánh chim hạc vươn lên. Tuy nhiên, “Khải hoàn môn” hiện mới dừng ở ý tưởng trong phương án đang được lấy ý kiến, chưa phải quyết định triển khai chính thức của thành phố. Phía Đông Hồ Gươm được nghiên cứu như một hệ thống quảng trường và công viên nối từ trụ sở UBND thành phố, qua vườn hoa Lý Thái Tổ, đến Bưu điện Hà Nội và tháp Hòa Phong. Cách tổ chức này nhằm tạo nên mạch không gian đi bộ liên tục, đồng thời làm nổi bật những địa điểm vốn đã quen thuộc với cư dân, du khách. Tháp Hòa Phong nằm lặng bên bờ hồ, được xem là phần còn lại của chùa Báo Ân xưa, một dấu tích quan trọng trong diện mạo lịch sử khu vực. Dấu tích này được đặt trong tổng thể nghiên cứu bảo tồn và chỉnh trang khu vực phía Đông Nam Hồ Gươm, thay vì tách rời khỏi cảnh quan xung quanh. Tại khu vực Bưu điện Hà Nội, phương án xem xét hạ giải một số công trình chưa phù hợp, đồng thời tái hiện hình ảnh và hình thái kiến trúc đặc trưng của chùa Báo Ân cũ trong khuôn viên tòa nhà VNPT. Không gian quanh đền Bà Kiệu cũng được nghiên cứu tổ chức lại, nhằm tăng kết nối với phố Đinh Lễ, phố Tràng Tiền cùng các khu vực thương mại và dịch vụ lân cận. Một phần chức năng công cộng, dịch vụ có thể được đưa xuống dưới lòng đất tại khu vực phía Đông, giúp mặt đất dành nhiều hơn cho quảng trường, cây xanh và người đi bộ. Nếu được thực hiện theo hướng này, những khoảng trống quanh hồ sẽ có thêm điều kiện phục vụ sinh hoạt cộng đồng, thay vì bị chia nhỏ bởi nhiều chức năng riêng lẻ. Ở phía Tây, phố Nhà Thờ được nghiên cứu nối dài ra phía Hồ Gươm, kết nối với phố Lê Thái Tổ để hình thành không gian mở và tuyến phố đi bộ. Tuyến Tràng Tiền tiếp tục được nhấn mạnh như trục liên kết giữa Hồ Gươm với Nhà hát Lớn, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong đời sống đô thị trung tâm. Một số không gian cà phê, ki-ốt được nghiên cứu bố trí, còn phố Nguyễn Khắc Cần và ngõ Tràng Tiền có thể trở thành những không gian ưu tiên cho người đi bộ. Giữa các đề xuất tái thiết, phương án vẫn định hướng bảo tồn một số dấu tích kiến trúc có giá trị, nhằm tránh làm mất đi những lớp ký ức đặc trưng của khu vực. Ba khối kiến trúc Pháp cổ gồm Ấu trĩ viên, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc lý được đề xuất giữ lại trong tổng thể nghiên cứu. Ở chiều ngược lại, trụ sở HĐND, UBND TP Hà Nội, Rạp Khăn quàng đỏ và khối nhà Cung Thiếu nhi nằm trong nhóm công trình được nghiên cứu phương án hạ giải. Những thay đổi được nêu mới thuộc giai đoạn nghiên cứu, chưa phải phương án cuối cùng, bởi thành phố đang lấy ý kiến cộng đồng từ ngày 7/9 đến ngày 26/9. Đằng sau câu chuyện quảng trường mới, giao thông ngầm, tuyến phố đi bộ hay công trình biểu tượng là yêu cầu cân bằng giữa tiện ích hiện đại và những ký ức lâu đời. Câu hỏi lớn nhất vẫn là làm thế nào để Hồ Gươm có diện mạo hiện đại hơn, nhưng vẫn giữ được bản sắc Hà Nội trong từng hàng cây, góc phố và dấu tích lịch sử.