Những kỷ lục làm nên một nhiệm kỳ đặc biệt
Theo hồ sơ báo cáo tổng kết, nhiệm kỳ IX (2022-2026) của Ban chấp hành VFF gắn với những dấu mốc nổi bật trong lịch sử bóng đá Việt Nam. Đội tuyển bóng đá nam vô địch ASEAN Championship 2024 và bảo vệ thành công danh hiệu năm 2026; đội tuyển nữ lần đầu góp mặt tại FIFA Women's World Cup năm 2023; trong khi bóng đá trẻ tiếp tục tạo dấu ấn ở các giải đấu khu vực và châu lục. Những thành tích này phản ánh sự tiến bộ ở nhiều cấp độ, thay vì chỉ tập trung vào một đội tuyển. Tuy nhiên, giá trị của một nhiệm kỳ không chỉ nằm ở số danh hiệu, mà còn ở khả năng duy trì sức cạnh tranh và tạo cơ hội để các thế hệ tiếp theo tiến xa hơn.
Tám đội tuyển hướng tới sân chơi châu Á
Một dấu ấn đáng chú ý trong hồ sơ tổng kết nhiệm kỳ là việc tám đội tuyển Việt Nam giành quyền tham dự các vòng chung kết châu Á giai đoạn 2025-2027. Danh sách trải rộng từ đội tuyển nam, đội tuyển nữ, futsal nam, futsal nữ đến U23 nam, U20 nữ, U17 nam và U17 nữ. Đặc biệt, U17 nam được ghi nhận toàn thắng năm trận vòng loại, ghi 30 bàn và không để thủng lưới; U23 nam vượt qua vòng loại bất bại và giữ sạch lưới. Những kết quả này cho thấy khả năng cạnh tranh ở nhiều cấp độ, đồng thời phản ánh vai trò của công tác chuẩn bị và tổ chức lực lượng. Dẫu vậy, giành vé dự vòng chung kết mới là bước đầu. Thách thức lớn hơn là giúp các đội tuyển tiến sâu và thu hẹp khoảng cách với những nền bóng đá hàng đầu châu lục.
Bóng đá trẻ và bài toán kế thừa
Ba chức vô địch U23 Đông Nam Á của bóng đá nam liên tiếp vào các năm 2022, 2023 và 2025 là chuỗi thành tích đáng chú ý. Trong đó, chức vô địch năm 2025 đến sau một hành trình toàn thắng, với chiến thắng 1-0 trước chủ nhà Indonesia ở chung kết. Những danh hiệu này tạo điều kiện để cầu thủ trẻ tích lũy kinh nghiệm quốc tế và trưởng thành trong môi trường cạnh tranh. Nhưng thành công ở cấp độ trẻ không tự động chuyển thành sức mạnh của đội tuyển quốc gia. Cầu thủ cần được thi đấu thường xuyên tại câu lạc bộ, được huấn luyện có hệ thống và có lộ trình phát triển rõ ràng từ các giải trẻ lên đội một. Vì vậy, thước đo dài hạn không chỉ là số chức vô địch, mà còn là số cầu thủ đủ khả năng trở thành trụ cột ở cấp độ cao hơn.
Bóng đá nữ: Từ World Cup đến mục tiêu phát triển dài hạn
Lần đầu tham dự FIFA Women's World Cup năm 2023 là cột mốc lịch sử của bóng đá nữ Việt Nam. Thành quả ấy ghi nhận nỗ lực của nhiều thế hệ cầu thủ và những người làm công tác huấn luyện, quản lý trong điều kiện còn nhiều hạn chế về nguồn lực và cơ hội thi đấu.
Trong nhiệm kỳ IX, đội tuyển nữ tiếp tục giành quyền dự vòng chung kết Asian Cup nữ 2026 và đoạt HCB SEA Games 33; U17 nữ vào tứ kết giải châu Á năm 2026, trong khi U20 nữ duy trì sự hiện diện ở sân chơi châu lục. Tháng 6/2025, VFF công bố chiến lược phát triển bóng đá nữ hướng tới World Cup 2031, với sự hỗ trợ của AFC và UEFA. Để hiện thực hóa mục tiêu, bóng đá nữ cần nâng chất lượng giải vô địch quốc gia, mở rộng đào tạo trẻ và cải thiện điều kiện nghề nghiệp, giúp thành công không chỉ phụ thuộc vào một thế hệ cầu thủ.
Futsal và sự mở rộng của những mục tiêu thành tích
Futsal nữ Việt Nam lần đầu giành HCV SEA Games 33 năm 2025, tạo thêm dấu mốc cho bóng đá nữ bên cạnh thành công ở sân chơi 11 người. Trong khi đó, futsal nam tiếp tục giành quyền tham dự vòng chung kết châu Á 2026. Những kết quả này cho thấy phạm vi phát triển của bóng đá Việt Nam ngày càng đa dạng, không chỉ giới hạn ở đội tuyển nam 11 người. Mỗi lĩnh vực có đặc thù chuyên môn và yêu cầu tổ chức riêng, đòi hỏi chiến lược đào tạo, thi đấu và đầu tư phù hợp. Thử thách tiếp theo là duy trì thành tích, tăng cơ hội cọ xát quốc tế và xây dựng lực lượng kế cận, để những tấm huy chương trở thành động lực cho sự phát triển ổn định.
Nền móng bắt đầu từ huấn luyện viên và bóng đá cơ sở
Đằng sau thành tích của các đội tuyển là những công việc ít được chú ý hơn trên mặt báo. Trong giai đoạn 2022–2026, VFF tổ chức hơn 80 khóa đào tạo và hội thảo chuyên môn, với khoảng 1.600 lượt học viên tham dự. Các chương trình bao gồm đào tạo huấn luyện viên từ cấp C, B, A đến Pro, cùng những khóa chuyên sâu về thủ môn, thể lực và futsal. VFF cũng chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên Việt Nam, từng bước nâng khả năng tự tổ chức và giảng dạy các chương trình chuyên môn. Bên cạnh đó, 20 liên đoàn bóng đá thành viên được hỗ trợ kinh phí hoạt động hằng năm; 22 đơn vị được hỗ trợ bóng đạt chuẩn FIFA. Những nguồn lực này góp phần duy trì hoạt động bóng đá địa phương, dù hiệu quả lâu dài vẫn cần được đánh giá bằng chất lượng đào tạo và số cầu thủ trưởng thành.
Bóng đá chuyên nghiệp và vai trò của các câu lạc bộ
Đội tuyển quốc gia không thể duy trì thành công nếu thiếu một hệ thống câu lạc bộ đủ sức cạnh tranh. Trong nhiệm kỳ IX, bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam chuyển sang lịch thi đấu vắt qua hai năm từ mùa 2023/24, nhằm đồng bộ hơn với lịch của AFC và bóng đá quốc tế. Công nghệ VAR được triển khai tại V.League 1 từ mùa 2023/24 và mở rộng tới toàn bộ các trận đấu của giải trong mùa 2024/25. Công tác cấp phép câu lạc bộ, quản lý giải đấu, đào tạo trọng tài và khai thác thương quyền cũng tiếp tục được chú trọng. Dù vậy, sự chênh lệch về tài chính, cơ sở vật chất và điều kiện sân bãi giữa các câu lạc bộ vẫn là vấn đề cần giải quyết. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tổ chức giải đấu tốt hơn, mà còn phải tạo môi trường giúp cầu thủ Việt Nam tiến bộ và cung cấp nguồn lực ổn định cho các đội tuyển.
Vị thế quốc tế mở rộng cơ hội hợp tác
Nhiệm kỳ IX cũng ghi nhận sự hiện diện của các cán bộ bóng đá Việt Nam trong hệ thống điều hành quốc tế. Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn đảm nhiệm các vị trí tại AFC và FIFA, trong khi những cán bộ khác tham gia các ban chuyên môn của AFC, FIFA và AFF. Tháng 8/2026, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đến Việt Nam, dự khán trận chung kết ASEAN Championship và thăm Trung tâm Đào tạo bóng đá trẻ PVF – Bộ Công an, cùng dự án sân vận động PVF tại Hưng Yên. Những hoạt động này góp phần mở rộng quan hệ hợp tác và tạo cơ hội tiếp cận kinh nghiệm quốc tế. Tuy nhiên, vị thế đối ngoại chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành các chương trình phát triển cụ thể, từ đào tạo huấn luyện viên, phát hiện tài năng đến nâng cao năng lực tổ chức và quản trị bóng đá trong nước.
Từ những kỳ tích đến năng lực phát triển bền vững
Những dấu ấn của nhiệm kỳ IX tạo cơ sở để bóng đá Việt Nam tự tin hơn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu thực tế cho giai đoạn tiếp theo. Các danh hiệu khu vực, tấm vé dự World Cup hay số lượng đội tuyển góp mặt tại vòng chung kết châu Á đều là những cột mốc đáng ghi nhận. Song, để tiến xa hơn, Việt Nam cần nâng chất lượng giải quốc nội, cải thiện đào tạo trẻ, mở rộng cơ hội thi đấu quốc tế và tăng tính bền vững trong hoạt động của các câu lạc bộ.
Nhiệm kỳ X, giai đoạn 2026-2030, sẽ phải tiếp tục giải bài toán chuyển thành tích thành năng lực cạnh tranh lâu dài. Bởi giá trị lớn nhất của một kỷ lục không nằm ở việc được nhắc lại, mà ở khả năng mở đường cho những thế hệ sau vượt qua giới hạn cũ.
NGUYỄN MINH GIANG