Những bông hoa trắng trên ngôi mộ chung 13 liệt sĩ giữ "tọa độ lửa"

Ngày 19/10 (tức ngày 10/9), tại Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn (xã Bạch Hà, Nghệ An) diễn ra lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm 13 Anh hùng liệt sĩ thanh niên xung phong (TNXP) nhân lễ giỗ lần thứ 58.

Sáng cùng ngày, ông Võ Trọng Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An và đoàn công tác của tỉnh đã đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường 15A là tuyến giao thông quan trọng vận chuyển lương thực, vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam. Tuyến đường 15A, trong đó có huyết mạch Truông Bồn trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ.

Từ năm 1964 đến năm 1968, tuyến đường này đã hứng chịu 18.936 quả bom các loại và hàng nghìn quả tên lửa. 1.240 người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống để bảo vệ huyết mạch giao thông quan trọng này.

Thất bại ở cả 2 miền Nam, Bắc buộc Mỹ phải tuyên bố ngừng ném bom phá hoại miền Bắc từ ngày 1/11/1968. Thế nhưng chỉ ít giờ trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, tốp 4 chiếc máy bay Mỹ đã trút xuống Truông Bồn 2 loạt với 238 quả bom.

13 chiến sĩ (11 nữ, 2 nam) Tiểu đội 2, Đại đội 317 TNXP Nghệ An làm nhiệm vụ san lấp hố bom tại dốc Kỳ Lợn đã mãi mãi nằm lại Truông Bồn trong trận bom thù ngày 31/10/1968, tức ngày 10/9 năm Mậu Thân.

Họ nằm lại “tọa độ lửa”, xương thịt hòa tan vào đất. Hôm nay, ngôi mộ chung 13 liệt sĩ TNXP ở Khu di tích Truông Bồn trở thành minh chứng về lòng yêu nước, tinh thần quả cảm của những người lính TNXP "sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường, dũng cảm”.

“Các anh, các chị còn rất trẻ, có người mới 17 tuổi, người nhiều nhất mới tròn 22. Chỉ ít giờ nữa thôi, khi lệnh ngừng ném bom miền Bắc có hiệu lực, có người sẽ đi học, có người về với mẹ, có người đã tính đến chuyện trăm năm... Nhưng các anh, các chị đã không kịp bước chân về phía hòa bình”, ông Phan Trọng Lộc, Giám đốc Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn, cho biết.

Trên ngôi mộ chung phủ kín những cành hoa cúc, hoa hồng trắng như gửi gắm niềm tiếc thương vô hạn, sự biết ơn của thế hệ hôm nay đối với các TNXP đã hi sinh tuổi xuân để đổi lấy hòa bình, độc lập cho dân tộc.

Đứng trước phần mộ chung của đồng đội, bà Phạm Thị Thuần (80 tuổi, trú xã Hợp Minh, Nghệ An, cựu TNXP Đại đội 317) rưng rưng nước mắt.

Đôi bàn tay già nua đã từng cầm cuốc, cầm xẻng san lấp hố bom, đôi bàn tay đã bới từng nắm đất tìm đồng đội trong buổi sáng đau thương gần nửa thế kỷ trước run run chạm khẽ bông cúc trắng trước tấm di ảnh 13 đồng đội. Họ đã sống và chiến đấu bằng cả nhiệt huyết của tuổi trẻ, của lòng yêu nước và mãi mãi dừng lại ở lứa tuổi 18, đôi mươi rực rỡ xuân sắc.

Trong đoàn thân nhân các liệt sĩ có mặt tại Truông Bồn trong lễ giỗ, ông Hoàng Thanh Viễn (65 tuổi, xã Giai Lạc, Nghệ An) mang theo bó hoa cúc trắng dâng lên phần mộ chung, nơi có người o ruột (cô) Hoàng Thị Nhung (SN 1948) đang yên nghỉ.

“Khi o Nhung đi TNXP tôi mới 7 tuổi. Từ Truông Bồn về quê chỉ vài tiếng thôi nhưng nhiệm vụ căng thẳng nên o ít về lắm. Mỗi lần về, o đưa tôi đi chơi cùng, làm bánh bột mì cho ăn”, ông Viễn kể.

58 năm đã trôi qua, “tọa độ lửa”, “túi bom” năm xưa đã phủ màu xanh sự sống. Trên mảnh đất từng bị bom cày, đạn xới, hoa mua, hoa sim và hàng trăm loại hoa đã đơm bông, tỏa hương thơm ngát.

Nơi đó, những bông hoa trắng bất tử vẫn đặt lên phần mộ các anh, các chị - những người con trung trinh của dân tộc - như mạch nguồn tri ân bất tận của thế hệ cháu con...