Đề xuất dành một làn đường cao tốc chỉ để vượt xe
Tại cuộc họp giữa Cục CSGT (C08, Bộ Công an) và Cục Đường bộ Việt Nam, C08 đề nghị nghiên cứu để tổ chức giao thông mới trên đường cao tốc, với việc bố trí làn đường trái sát dải phân cách giữa làm làn chỉ dành cho vượt xe.
Theo đó, làn đường này chỉ dành cho các phương tiện muốn vượt xe đi phía trước. Sau khi phương tiện đã vượt qua xe phía trước cùng chiều, tài xế buộc phải chuyển làn về làn bên phải.

Phương án đề xuất của Cục CSGT (Ảnh: Công an cung cấp).
Nói về mục đích và ý nghĩa của đề xuất trên, Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông Cục CSGT, cho biết tại làn đường vượt xe sẽ cấm các phương tiện di chuyển liên tục; làn vượt xe này phải đảm bảo được thông thoáng, mục đích cho các phương tiện có thể vượt xe khác đang ở cùng làn, cùng chiều một cách an toàn. Các xe đi tại làn này sẽ di chuyển dưới tốc độ tối đa và trên tốc độ tối thiểu.
Ngoài ra, làn vượt xe này sẽ tạo được sự thông thoáng, tạo được sự lưu thông cơ bản trên tuyến đường. Qua đó, sẽ hình thành được ý thức, tạo được thói quen cho các tài xế. Nếu tài xế di chuyển chậm thì sẽ đi sát về phía bên phải, để đảm bảo rằng tuyến đường luôn được thông suốt, các phương tiện lưu thông được an toàn.

Cục CSGT đang đề xuất bố trí làn sát dải phân cách giữa thành làn vượt xe trên cao tốc (Ảnh: Trần Thanh).
"Như vậy chúng ta có thể hiểu rằng, làn vượt xe là làn đường trống, thông thoáng, là làn đường để các phương tiện có thể di chuyển vào để vượt xe khác. Tuy nhiên sau khi vượt xong, các tài xế cần tìm làn đường trống ở làn 2, làn 3 và di chuyển lại, chứ không được phép di chuyển liên tục ở làn vượt xe đó", Đại tá Nhật nói thêm.
Sau khi đề xuất nêu trên được đăng tải, nhiều người dân tỏ ra thắc mắc rằng, khi họ đang vượt xe khác tại làn vượt xe xong và quay lại làn 2, làn 3 thì lại gặp các phương tiện khác di chuyển chậm. Vậy sau khi trở về làn đường cũ, họ muốn vượt tiếp thì liên tục phải đổi làn, liệu điều này có tạo ra cảnh hỗn loạn trên cao tốc hay không?
Trả lời về thắc mắc này, Đại tá Nhật cho hay đây là một quy định mang tính nhất quán, trong quy định nêu rõ, các tài xế sẽ không được di chuyển liên tục tại làn vượt xe này. Tức là khi tài xế di chuyển chậm ở làn vượt, họ sẽ không vượt qua được các xe đang đi ở làn bên cạnh, từ đó dẫn tới việc tài xế sẽ lưu thông liên tục một thời gian dài ở làn đường đó thì họ sẽ vi phạm.
Vì vậy, với các tài xế lái mới, lái chậm, không quen lái nhanh sẽ phải di chuyển ở làn 2, làn 3 và không được di chuyển vào làn vượt xe.
Đề xuất không cho mượn làn ngược chiều tại một số nơi để vượt xe
Trong cuộc làm việc giữa Cục CSGT và Cục Đường bộ Việt Nam, Cục CSGT đã đề nghị trong tổ chức giao thông mới phải bỏ tư duy cho phép mượn làn đường ngược chiều để vượt xe như hiện nay.
Lý giải về mục đích và ý nghĩa của đề xuất trên, theo Đại tá Nhật, qua các phân tích và đánh giá về những vụ tai nạn giao thông, Cục CSGT nhận thấy việc vi phạm về vượt xe sai quy định, hay nói đơn giản là vượt ẩu chiếm tới hơn 15% nguyên nhân dẫn tới các vụ tai nạn đã xảy ra.

Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông Cục CSGT (Bộ Công an (Ảnh: Trần Thanh).
"Đây là vấn đề hết sức bức xúc trong quá trình tổ chức xử lý các vụ tai nạn, cũng như việc thiết lập trật tự an toàn giao thông. Nhất là ở các tuyến đường quanh co, đèo dốc; điều kiện về thời tiết như sương mù, đường trơn trượt... các tài xế vẫn bất chấp nguy hiểm để vượt ẩu, dẫn tới nguy hiểm cho các phương tiện khác, gây ra những vụ tai nạn giao thông", Đại tá Nhật nêu.
Chính vì những lẽ đó, Cục CSGT đã phối hợp cùng Cục Đường bộ Việt Nam để nghiên cứu, xác lập tư duy trong tổ chức giao thông, đó là hạn chế việc cho mượn làn xe ngược chiều để vượt.
Theo đó khi tổ chức thiết kế các tuyến đường giao thông, phải đảm bảo tuyến đường đó có đủ các làn xe trong một chiều đường chạy. Qua đó tránh việc tài xế phải mượn làn ngược chiều để vượt. Khi đã tổ chức được một tuyến đường đủ các điều kiện nêu trên thì tuyến đường đó sẽ có dải phân cách cứng ở giữa đường, hoặc vạch kẻ liền.
Theo Đại tá Nguyễn Quang Nhật, để có thể khắc phục những tồn tại, nguy hiểm khi người dân tham gia giao thông trên đường, Cục CSGT đã kiến nghị với Cục Đường bộ Việt Nam về việc kẻ lại vạch liền tại vạch kẻ ở tim đường, thay cho vạch nét đứt trên các tuyến đường cong, cua, đèo dốc.
Cục CSGT cũng đã nghiên cứu tới tốc độ cho những loại xe di chuyển trên các tuyến đường cong, cua, đèo dốc... tại các thời điểm khác nhau. Ví dụ như vào ban đêm, các tài xế sẽ phải di chuyển với một tốc độ nhất định và không được vượt xe khác, việc này nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn giao thông, phòng ngừa tai nạn.
Lực lượng chức năng cho rằng, người tham gia giao thông cũng phải hình thành thói quen xếp hàng khi tham gia giao thông trên đường, thay vì tư duy vượt ẩu, chỉ nghĩ tới lợi ích cá nhân mà bất chấp quy định, bất chấp nguy hiểm.
Phạt tài xế không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc
Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết từ ngày 27/8, lực lượng chức năng sẽ xử phạt các tài xế có hành vi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn.
Theo đó, trong điều kiện đường khô ráo, thời tiết bình thường, tài xế di chuyển tốc độ từ trên 60km/h đến 80km/h, khoảng cách tối thiểu là 55m; tốc độ từ trên 80km/h đến 100km/h, khoảng cách tối thiểu là 70m; tốc độ từ trên 100km/h đến 120km/h, khoảng cách tối thiểu là 100m.
Về xử lý việc vi phạm các lỗi trên, Nghị định 168/2024 nêu rõ, người điều khiển ô tô không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi chạy trên đường cao tốc bị phạt 4-6 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Nếu việc không giữ khoảng cách an toàn gây tai nạn giao thông, tài xế bị phạt 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Khoảng cách an toàn giữa các xe và tốc độ lưu thông trên cao tốc (Ảnh: Cục CSGT).
Lý giải về mục đích, ý nghĩa của việc này, đại diện Cục CSGT cho biết mục tiêu lớn nhất của CSGT không phải là xử phạt thật nhiều, mà thông qua công tác kiểm tra, xử lý để gửi đi thông điệp cảnh báo, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, chủ động phòng ngừa, không để xảy ra những vụ tai nạn giao thông đáng tiếc.

Một tài xế xe khách không giữ khoảng cách an toàn với ô tô con đi phía trước cùng làn đường, vừa bị Đội 3 Cục CSGT xử phạt (Ảnh: Cục CSGT cung cấp).
Hiện nay, lực lượng CSGT chỉ ghi nhận và xử lý hành vi không giữ khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước trên cùng một làn đường, cùng chiều di chuyển tại các đoạn tuyến cao tốc được tổ chức giao thông rõ ràng, có vạch kẻ xác định khoảng cách an toàn giữa xe trước và xe sau, đồng thời có camera ghi nhận clip, hình ảnh vi phạm.
"Việc kiểm tra, xử lý nhằm giúp người lái xe nhận diện rõ hơn nguy cơ của hành vi bám quá gần phương tiện phía trước, từ đó hình thành thói quen chủ động giữ khoảng cách, tuân thủ tốc độ, tập trung quan sát và xử lý an toàn các tình huống trên cao tốc", vị đại diện Cục CSGT nêu.
Sau khi thông tin các tài xế sẽ bị xử phạt do có hành vi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, được đăng tải, độc giả của báo Dân trí đặt ra nhiều tình huống và nêu những thắc mắc khi gặp phải trong thực tế lưu thông trên đường cao tốc. Cụ thể:
Tình huống 1: Xe khác bất ngờ chen vào khoảng trống 55m. Ví dụ xe A đang chạy 90km/h và giữ khoảng cách là 70m với xe liền trước. Xe B bất ngờ đi từ làn bên cạnh vượt lên rồi chuyển làn vào giữa xe A và xe liền trước, khiến khoảng cách giữa xe A và xe B chỉ còn 20-30m, thì có bị CSGT xử phạt không?
Tình huống 2: Xe phía trước phanh gấp. Ví dụ xe A di chuyển trên 60km/h và đang giữ đủ khoảng cách 55m với xe liền trước, nhưng xe trước bất ngờ phanh gấp từ 90km/h xuống 60-70km/h. Chỉ trong vài giây, khoảng cách giữa 2 xe giảm xuống dưới 55m dù xe A cũng đang chủ động giảm tốc.
Tình huống 3: Xe vừa vượt xong và trở về làn. Ví dụ xe A vượt xe B rồi chuyển về làn phải. Ngay thời điểm nhập làn, khoảng cách tối thiểu để đảm bảo an toàn giữa các xe bị thay đổi...
Tình huống 4: Xe gặp sự cố, tắc đường. Ví dụ xe A và xe đi liền trước đang giữ đúng khoảng cách an toàn. Tuy nhiên phía trước bất ngờ xảy ra sự cố, tắc đường... xe đi liền trước xe A phải phanh gấp làm xe A không giữ đủ khoảng cách an toàn nữa.
Để giải đáp các thắc mắc trên, trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết khi lập biên bản xử phạt một phương tiện vi phạm, lực lượng CSGT sẽ sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để xác định phương tiện có vi phạm hay không. Ví dụ như camera giám sát, biển báo hiệu giao thông...
Ngoài ra, theo quy định, việc xử phạt sẽ áp dụng đối với các tài xế có hành vi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước khi lưu thông trên đường cao tốc. Cụ thể ở đây là các phương tiện di chuyển trên cùng một làn đường.
"Đối với các trường hợp phương tiện di chuyển như chuyển làn, gặp sự cố bắt buộc phải phanh gấp hay tắc đường... làm giảm khoảng an toàn giữa các xe thay đổi đột ngột, bất ngờ sẽ không bị tính là vi phạm", vị đại diện Cục CSGT giải thích.
Đại diện Cục CSGT cũng cho biết việc quy định về giữ khoảng cách an toàn giữa các phương tiện di chuyển trên cao tốc mục đích là để khi xe phía trước gặp sự cố, xe phía sau (di chuyển với tốc độ 60, 80, 100km/h...) có thể giữ được khoảng cách an toàn, có thể phanh kịp thời, tránh xảy ra tai nạn giao thông.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Đội 3, Cục CSGT cho biết, từ khi đơn vị này tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm đối với các trường hợp tài xế ô tô có hành vi không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn, số lượng phương tiện vi phạm đã giảm rõ rệt.
Trước đó, tình trạng các phương tiện đi san sát nhau, không giữ khoảng cách an toàn, diễn ra thường xuyên trên cao tốc, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Trong hai ngày kiểm tra, xử lý lái xe vi phạm, lực lượng CSGT đã nhận được hình ảnh người dân gửi về việc các lái xe đã tự cảnh báo nhau để đảm bảo khoảng cách an toàn, tránh bị xử phạt.
Theo hình ảnh mà người dân cung cấp cho CSGT, phía sau một chiếc xe khách chạy trên tuyến cao tốc, tài xế đã dán tờ giấy có nội dung "tránh xa 60m", để cảnh báo cho lái xe phía sau giữ khoảng cách theo đúng quy định.
"Hành vi này không vi phạm pháp luật, đây cũng là một hình thức cảnh báo tốt, giúp cho các lái xe chú ý hơn về khoảng cách an toàn khi lưu thông trên cao tốc. Ý thức của lái xe đã nâng lên rõ rệt, điều này sẽ giúp giảm thiểu các vi phạm, tránh xảy ra tai nạn giao thông do không giữ khoảng cách trên đường cao tốc", cán bộ CSGT chia sẻ.
Theo tìm hiểu của phóng viên, ngoài dán giấy cảnh báo ở đuôi xe, các tài xế còn nhắc nhở nhau thường xuyên về quy định xử phạt khi không giữ khoảng cách an toàn.
Quy trình kiểm tra, xử lý hành vi vi phạm về không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc được CSGT thực hiện như sau:
Thông qua hệ thống camera giám sát trên cao tốc hoặc tin báo từ tài xế tham gia giao thông trên tuyến, lực lượng CSGT sẽ xác minh hình ảnh, địa điểm, tài xế vi phạm.
Sau đó, CSGT tiến hành dừng phương tiện tại các trạm thu phí trên tuyến cao tốc để xử lý theo đúng quy trình. Trường hợp phát hiện nhưng chưa bị dừng xe kiểm tra, xử lý sẽ thực hiện phạt nguội theo quy định của pháp luật.
