Danh sách do tờ Washington Post công bố tuần trước hé lộ các nhà tài trợ lớn trong chiến dịch gây quỹ 333 triệu USD cho dự án phòng đại tiệc Nhà Trắng của Tổng thống Donald Trump. Khoảng 50% nguồn tiền đến từ các doanh nghiệp và giới siêu giàu có lợi ích gắn liền với chính phủ Mỹ. Trong đó, Nvidia và Apple mỗi bên đóng góp mức cao nhất 25 triệu USD.
Danh sách còn có những cái tên sừng sỏ khác, như gia tộc tỷ phú gốc Do Thái Adelson, tỷ phú Charles Ergen, các tập đoàn Amazon, Microsoft, hay giới đầu tư tiền điện tử, như anh em nhà Winklevoss với hơn 5 triệu USD đóng góp bằng bitcoin.
Công trường xây dựng phòng đại tiệc Nhà Trắng ngày 12/10. Ảnh: AFP
Quy trình quyên góp đi qua tổ chức phi lợi nhuận Quỹ Bảo tồn Quảng trường Quốc gia (TNM) rồi đổ thẳng vào tài khoản Nhà Trắng do Tổng thống trực tiếp kiểm soát, cho phép giữ bí mật danh tính.
Quy trình này khiến các chuyên gia độc lập và nhiều nghị sĩ Dân chủ bày tỏ lo ngại về nguy cơ đổi chác quyền lực hoặc mua bán ảnh hưởng. Tuy nhiên, người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle bác bỏ, cho rằng những bên chỉ trích đang dựng lên chuyện "xung đột lợi ích giả mạo", và "chính họ cũng sẽ kêu ca nếu người đóng thuế Mỹ phải gánh toàn bộ chi phí cho dự án cải tạo cần thiết này".
Con gái tài phiệt ngân hàng Julio Herrera Velutini
Một trong những cam kết tài trợ sớm nhất cho dự án phòng đại tiệc, được ghi nhận vào ngày 23/9/2025, đến từ con gái của Julio Herrera Velutini, tài phiệt ngân hàng mang hai quốc tịch Venezuela và Italy.
Năm 2022, Bộ Tư pháp Mỹ từng cáo buộc Herrera Velutini, khi đó 50 tuổi, tội hối lộ. Cơ quan tố tụng cho rằng ông đã tài trợ cho chiến dịch tranh cử của thống đốc Puerto Rico lúc bấy giờ Wanda Vázquez Garced để đổi lấy việc bãi nhiệm quan chức quản lý đang điều tra ngân hàng của mình. Cựu thống đốc Garced cùng một cố vấn chính trị cũng bị truy tố trong vụ án này.
Tài phiệt ngành ngân hàng Julio Herrera Velutini. Ảnh: elnuevodia.com
Herrera Velutini cùng luật sư lúc bấy giờ đã nỗ lực xin đình chỉ vụ án nhưng không thành công. Sau khi ông Trump tái đắc cử, Isabela Herrera, con gái Herrera Velutini, đã đóng góp hai khoản với tổng trị giá 3,5 triệu USD cho MAGA Inc., ủy ban hành động chính trị ủng hộ Tổng thống.
Động thái trên khiến tổ chức phi lợi nhuận Campaign Legal Center nộp đơn tố cáo lên Ủy ban Bầu cử Liên bang, cáo buộc Isabela Herrera, ngoài 20 tuổi, chỉ là người đứng tên hộ cha mình, bởi cô chưa từng có khoản đóng góp chính trị đáng kể nào trước đây.
Tháng 8/2025, các tội danh của Herrera Velutini được giảm xuống thành ít nghiêm trọng theo một thỏa thuận nhận tội.
Một tháng sau, Isabela Herrera tiếp tục cam kết tài trợ 2,5 triệu USD cho dự án phòng đại tiệc. Hồ sơ cho thấy cô đã thanh toán đợt một 835.000 USD vào ngày 14/10/2025. Đến tháng một năm nay, Tổng thống Trump ban hành lệnh ân xá cho Herrera Velutini. Khoản thanh toán thứ hai dự kiến đến hạn trong tháng này.
Herrera Velutini thông qua luật sư khẳng định "biết ơn sâu sắc Tổng thống vì lòng bao dung".
Tỷ phú ngành viễn thông Charles Ergen
Tỷ phú Charles Ergen tại New York hồi năm 2014. Ảnh: Reuters
Theo danh sách được công bố, tỷ phú Charles Ergen, người điều hành tập đoàn viễn thông EchoStar, đã hai lần cam kết tài trợ cho dự án phòng đại tiệc với tổng số tiền 25 triệu USD.
EchoStar hồi năm ngoái lọt vào tầm ngắm của chính quyền khi bị Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) Brendan Carr dọa thu hồi các giấy phép kinh doanh đóng vai trò cốt lõi với công ty.
Theo một nguồn thạo tin, trong cuộc gặp riêng sau đó vào tháng 6/2025 giữa Ergen với Tổng thống Trump và Chủ tịch Carr, các bên có trao đổi ngắn về "những khoản tài trợ chính trị" từ ông chủ EchoStar.
Trong một báo cáo nộp lên cơ quan quản lý, công ty có đề cập đến cuộc gặp trên, đồng thời cho biết Tổng thống Trump "đã khuyến khích các bên liên quan đi đến một giải pháp êm đẹp".
Sau khi EchoStar đàm phán bán một số giấy phép cho AT&T, FCC đã khép lại cuộc điều tra vào tháng 9. Các khoản đóng góp cho dự án phòng đại tiệc được Ergen đưa ra trong lúc chờ FCC và Bộ Tư pháp phê duyệt thỏa thuận. Đến tháng 5/2026, cả hai cơ quan này đều duyệt thỏa thuận bán giấy phép của EchoStar.
Tập đoàn Rocket Companies
Một nhà tài trợ lớn khác cho dự án phòng đại tiệc là công ty con của tập đoàn tài chính, bất động sản và công nghệ Rocket Companies.
Tháng 3/2025, Rocket công bố kế hoạch thâu tóm hai đối thủ Redfin và Mr. Cooper nhằm mở rộng thị phần. Dù 5 thượng nghị sĩ đảng Dân chủ gửi thư phản đối lên Bộ Tư pháp Mỹ và Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC), các cơ quan quản lý chống độc quyền vẫn không ngăn chặn thương vụ. Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) cũng phê duyệt thương vụ mua Mr. Cooper vào ngày 26/8/2025.
Ba tuần sau khi được cấp phép, công ty con của Rocket đã cam kết tài trợ 10 triệu USD cho phòng đại tiệc, yêu cầu ẩn danh.
Đại diện Rocket Aaron Emerson khẳng định khoản tài trợ và các đợt phê duyệt không liên quan đến nhau. Đại diện FTC cũng cam đoan Rocket không nhận được bất kỳ ưu ái nào.
Các nhà thầu phần mềm
Salesforce, một trong những nhà cung cấp phần mềm hàng đầu Mỹ, đã tăng trưởng mạnh mẽ mảng hợp đồng chính phủ trong nhiệm kỳ hai của ông Trump.
Giám đốc điều hành (CEO) công ty Marc Benioff từng tham dự nhiều bữa tối và sự kiện riêng với Tổng thống, trong đó có hội nghị thượng đỉnh kinh doanh tại Nhật Bản hồi tháng 10/2025. Tổng thống Trump lúc bấy giờ cảm ơn Benioff vì trước đó đã đưa ông lên bìa tạp chí Time, ấn phẩm thuộc sở hữu của CEO này.
Ngay ngày hôm sau, Benioff cam kết đóng góp một triệu USD cho dự án phòng tiệc, yêu cầu ẩn danh.
Danh sách từ Washington Post cho thấy Salesforce đã thực hiện hai khoản đóng góp trị giá một triệu USD khác cho phòng tiệc, một khoản vào đêm Giáng sinh năm 2025 và một khoản vào ngày 29/1 năm nay.
Xen giữa các mốc thời gian trên, lục quân Mỹ đã trao cho công ty một hợp đồng trị giá lên tới 5,6 tỷ USD kéo dài đến năm 2035. Đây dường như là hợp đồng chính phủ lớn nhất trong lịch sử hoạt động của Salesforce.
Một quan chức Lầu Năm Góc tuyên bố "các mối quan hệ bên ngoài, nhà đầu tư hay mối liên kết chính trị hoàn toàn không đóng vai trò nào trong các quyết định cấp ngân sách".
ServiceNow, đối thủ cạnh tranh với Salesforce, cũng nằm trong danh sách quyên góp cho phòng tiệc.
Tháng 9 năm ngoái, Cơ quan Cung ứng Dịch vụ Công (GSA) công bố thỏa thuận mà họ gọi là "cột mốc" với ServiceNow, cho phép các cơ quan liên bang tiếp cận phần mềm ứng dụng AI của công ty với giá ưu đãi.
Một tháng sau, ServiceNow cam kết tài trợ 5 triệu USD cho phòng đại tiệc. Giải thích cho quyết định của mình, GSA cho hay ServiceNow đã là nhà thầu liên bang trong hơn một thập kỷ, thêm rằng "các khoản đóng góp từ thiện hoặc chính trị không ảnh hưởng đến quyết định đưa họ vào danh mục mua sắm liên bang".
ServiceNow tuyên bố cuộc đàm phán cho thỏa thuận đã diễn ra trong "quãng thời gian dài" và mảng kinh doanh với chính phủ "không liên quan đến những khoản đóng góp".
Các nhà đầu tư vào dầu mỏ Venezuela
Gần 10 triệu USD tài trợ cho dự án phòng đại tiệc Nhà Trắng được cam kết bởi hai nhà tài trợ đang theo đuổi các khoản đầu tư lớn vào ngành dầu mỏ Venezuela.
Tỷ phú Paul Singer đã cam kết đóng góp 5 triệu USD thông qua quỹ từ thiện của mình vào tháng 10/2025, một tháng trước khi quỹ đầu cơ do ông quản lý được phê duyệt để tiến hành mua lại gã khổng lồ dầu mỏ Citgo Venezuela với giá 5,9 tỷ USD.
Tỷ phú Paul Singer. Ảnh: CNBC
Dù vậy, thương vụ trên sẽ cần được nhiều cơ quan liên bang phê duyệt, như Bộ Thương mại, Bộ Năng lượng, Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính Mỹ.
Tập đoàn dầu khí Continental Resources ở Oklahoma cùng chủ tịch danh dự tập đoàn, tỷ phú kiêm nhà tài trợ lớn của đảng Cộng hòa Harold Hamm, đều hứa hẹn các khoản đóng góp cho phòng tiệc vào tháng 10/2025 với tổng số tiền gần 5 triệu USD.
Năm nay, đáp lại lời kêu gọi từ chính quyền về việc đầu tư vào ngành công nghiệp dầu mỏ Venezuela, Continental đã đạt được thỏa thuận sơ bộ với công ty dầu khí nhà nước quốc gia này để khai thác khoảng 510 km2 mỏ dầu chưa được khai phá.
Tỷ phú, nhà tài trợ đảng Cộng hòa Harold Hamm tại New Jersey hồi năm 2018. Ảnh: Reuters
Ngoài ra, hai công ty cùng một cá nhân từng được Nhà Trắng công khai xướng tên là nhà tài trợ lại không xuất hiện trong danh sách mà Washington Post thu được.
Các công ty này gồm Hard Rock International, chuỗi nhà hàng, khách sạn thuộc sở hữu của bộ tộc Seminole ở Florida và Tether America, công ty tiền mã hóa. Cá nhân còn lại là Paolo Tiramani, lãnh đạo công ty nhà lắp ghép, người từng chia sẻ với tờ Times of London rằng ông đã đóng góp 10 triệu USD dưới dạng cổ phiếu.
Vũ Hoàng (Theo Washington Post, AFP, Reuters)