Hiệp Lực là xã vùng cao, đặc biệt khó khăn nằm ở phía bắc Thái Nguyên được hình thành trên cơ sở sáp nhập xã Thuần Mang cũ và xã Hiệp Lực cũ. Với kinh tế chủ đạo thuần nông, việc tạo đột phá trong phát triển là nhiệm vụ nặng nề với chính quyền xã mới.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Liêu Văn Bảy, xã có thảo nguyên Slam Chiêm nằm trên núi cao, có cảnh sắc đẹp, độc đáo, nhiều tiềm năng du lịch, nhưng chưa được khai thác. Sau khi khảo sát, đánh giá, Ban Chấp hành Đảng bộ xã quyết định xác định đưa Slam Chiêm là trọng điểm phát triển du lịch của địa phương trên cơ sở lợi thế giai đoạn tới sẽ có dự án đường cao tốc Bắc Kạn-Cao Bằng đi qua địa bàn.
Trong tháng 9, lần đầu tiên, Hiệp Lực tổ chức chương trình “Slam Chiêm - Sắc màu trên thảo nguyên” với nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là hoạt động giao lưu, trình diễn thả diều với sự tham gia của các câu lạc bộ đến từ nhiều địa phương. Những cánh diều nhiều màu sắc tung bay trên bầu trời rộng lớn của Slam Chiêm, tạo nên không gian rực rỡ, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Chị Nguyễn Thị Tuyết, phường Đức Xuân chia sẻ, chị và bạn bè đã từng đến Slam Chiêm nhiều năm trước nhưng khi đó đây chỉ là vùng thảo nguyên có cảnh sắc đẹp. Giờ đây, Slam Chiêm đã trở thành điểm đến hấp dẫn, nhất là hoạt động thả diều rất thú vị. Chắc chắn những lần tổ chức sau chị sẽ lại đến với Slam Chiêm...
Trong khi đó, tại xã đặc biệt khó khăn Cao Minh, chính quyền địa phương đang nỗ lực đầu tư đưa đỉnh Mù Là, nơi được ví như “Sa Pa ở phía bắc Thái Nguyên” trở thành điểm đến du lịch mới. Là một trong những địa bàn xa trung tâm tỉnh nhất của tỉnh, giáp ranh với Cao Bằng và Tuyên Quang, sự hoang sơ của Mù Là là lợi thế để Cao Minh có thể bứt phá! Với cảnh sắc, khí hậu trong lành cùng thế mạnh đa dạng văn hóa các dân tộc, chính quyền xã Cao Minh tạo điểm nhấn bằng việc duy trì, nâng tầm lễ hội Mù Là tổ chức vào tháng Giêng hằng năm đi đôi với gìn giữ phát huy di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, gồm: Hát lượn cọi của dân tộc Tày và múa khèn của dân tộc H'Mông.
Tại đỉnh Mù Là, nhiều hạng mục phục vụ du lịch đã được đầu tư đồng bộ. Chung quanh khu vực tổ chức lễ hội, các đồi hoang được cải tạo trồng hoa theo mùa, xây dựng các điểm check-in, cho thuê trang phục, dịch vụ ăn uống... Từ chỗ chỉ có khách vào thời điểm tổ chức lễ hội, nay Mù Là đã có khách đến thường xuyên trong năm. Nguồn thu từ dịch vụ du lịch cao hơn hẳn so với trồng ngô, lúa.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Anh Tuấn, chính quyền địa phương xác định mục tiêu phát triển du lịch xã Cao Minh theo hướng sinh thái, bền vững, đậm bản sắc văn hóa các dân tộc; phấn đấu đến năm 2030, Mù Là trở thành điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu vùng cao, là trung tâm trải nghiệm văn hóa-sinh thái của xã và khu vực.
Trên quy mô cấp tỉnh, vừa qua, Thái Nguyên lần đầu tiên tổ chức Liên hoan các câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật, thể thao xã, phường năm 2026. Đây cũng là hoạt động riêng cho các câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật, thể thao cấp xã, phường lần đầu tiên tổ chức quy mô cấp tỉnh trên cả nước. Liên hoan đã thu hút gần 1.500 nghệ nhân, diễn viên, hội viên đến từ 40 câu lạc bộ của các xã, phường trên toàn tỉnh là diễn viên không chuyên, nghệ nhân, hạt nhân văn nghệ.
Theo Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa-Nghệ thuật “Đặc sắc Văn Lang” (xã Văn Lang) Hoàng Thị Dung, họ rất phấn khởi khi được tham dự liên hoan quy mô cấp tỉnh. Qua liên hoan được giao lưu, học tập, quảng bá, giới thiệu nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc xã Văn Lang với các câu lạc bộ khác trong tỉnh. Nhờ “sân chơi” mới này, hoạt động của câu lạc bộ không còn bó hẹp trong xã mà có cơ hội lan tỏa, quảng bá rộng rãi hơn đến du khách gần xa.
Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh Thái Nguyên Lâm Ngọc Du cho biết, nền tảng để khơi dậy các chương trình văn hóa mới đặc sắc chính là các mô hình đội văn nghệ, câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ tại cơ sở từng bước được củng cố, xây dựng và nhân rộng, phù hợp đặc điểm, điều kiện thực tế của từng địa phương. Hoạt động văn hóa trà cũng được duy trì tại nhiều chương trình, sự kiện của tỉnh, góp phần giới thiệu, quảng bá bản sắc văn hóa, hình ảnh đất và người Thái Nguyên.
Từ đầu năm tới nay, tại Thái Nguyên, nhiều hoạt động, lễ hội, chương trình văn hóa đã được tổ chức, trong đó, có nhiều hoạt động chủ động của cấp xã, phường và nhiều hoạt động quy mô cấp tỉnh. Phần lớn các xã, phường đã xây dựng, hình thành, mở ra nhiều lễ hội, ngày hội, chương trình đặc sắc mới trên không gian mới. Trong thời gian từ ngày 30/10 đến 7/11 tới, tỉnh sẽ tổ chức Festival Trà quốc tế tại các vùng chè, làng nghề chè lớn trên địa bàn tỉnh, gồm: Tân Cương; Đồng Hỷ, La Bằng, Vô Tranh, Đồng Phúc cùng nhiều địa điểm khác ở trung tâm tỉnh. Với nhiều điểm mới, chương trình hứa hẹn sẽ tạo ra sức bật cho thương hiệu trà Thái Nguyên.
Đây là bước cụ thể hóa chỉ đạo của Tỉnh ủy Thái Nguyên về đẩy mạnh phát triển du lịch văn hóa gắn với bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa, lịch sử, truyền thống; phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp và nông thôn, du lịch sinh thái và kinh tế đêm, qua đó góp phần nâng cao giá trị gia tăng và sức hấp dẫn của điểm đến du lịch Thái Nguyên. Tuy nhiên, điều dễ nhận thấy và cần khắc phục đối với những chương trình, lễ hội, ngày hội mới là tính liên kết liên vùng còn lỏng lẻo. Từng xã, phường tổ chức các chương trình đặc sắc, nhưng lại chưa liên kết được với nhau. Điều này dẫn tới, du khách tới tham dự không có nhiều điểm đến trong một hành trình. Đây là điều cần được xem xét để mỗi xã, phường vùng cao không chỉ có bản sắc lễ hội riêng mà còn là mảnh ghép tạo nên tổng thể bức tranh văn hóa, du lịch rộng lớn, giá trị lớn trong thời gian tới.
Hiện Tỉnh ủy Thái Nguyên đã chỉ đạo các địa phương, đơn vị đẩy mạnh thực hiện các giải pháp để đến năm 2030, xây dựng ba làng, bản văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng đạt tiêu chuẩn ASEAN. Đồng thời hỗ trợ thành lập từ 10 mô hình câu lạc bộ trở lên thực hành, truyền dạy, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể hoạt động hiệu quả phục vụ phát triển du lịch. Hằng năm tổ chức từ ba sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch quy mô cấp quốc gia, cấp tỉnh; trong đó Festival quốc tế Trà là sự kiện hằng năm. Mỗi xã, phường cũng tổ chức từ một sự kiện văn hóa, văn nghệ, thể thao, du lịch hằng năm.
Bài và ảnh: TUẤN SƠN