Theo kế hoạch, tổng nguồn vốn đầu tư công năm 2026 của Ninh Bình là hơn 60 nghìn tỷ đồng, trong đó có khoảng 16,4 nghìn tỷ đồng vốn kéo dài từ các năm trước và gần 44 nghìn tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 được HĐND tỉnh thông qua.
Đến ngày 8/9, tỉnh đã giải ngân được hơn 16,6 nghìn tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương mới giải ngân khoảng 580 tỷ đồng, đạt gần 25%; vốn các chương trình mục tiêu quốc gia mới giải ngân hơn 1 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,3%; vốn ODA giải ngân hơn 4 tỷ đồng, đạt khoảng 4%, còn vốn ngân sách địa phương giải ngân hơn 11,2 nghìn tỷ đồng, đạt khoảng 27% kế hoạch.
Một con số khác cũng đáng chú ý là còn hơn 10,9 nghìn tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết, tương đương khoảng 34% kế hoạch vốn ngân sách tỉnh. Đây là lượng vốn lớn cần được xử lý để có thể chuyển hóa thành khối lượng đầu tư thực tế trong thời gian còn lại của năm.
Ở cấp xã, phường, tổng vốn dành cho các dự án khoảng 3.300 tỷ đồng, đến nay giải ngân được khoảng 35%.
Theo đánh giá của tỉnh, một trong những điểm nghẽn lớn nhất đối với giải ngân đầu tư công vẫn là giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Nhiều dự án có quy mô vốn lớn nhưng chưa thể triển khai đồng bộ do còn vướng nguồn gốc đất, xác định đối tượng được bồi thường, chuyển mục đích sử dụng đất lúa hoặc các thủ tục liên quan đến đất đai. Bên cạnh đó, giá một số loại vật liệu, đặc biệt là đất đắp, cát và các loại vật liệu phục vụ thi công, biến động cũng ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án.
Một số địa phương còn gặp khó trong việc tạo nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất. Khi nguồn thu từ đất thấp hơn dự kiến, việc bố trí vốn cho các công trình, dự án sử dụng nguồn ngân sách địa phương cũng chịu tác động.
Ngoài ra, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng đặt ra những yêu cầu mới trong tổ chức thực hiện các dự án đầu tư công. Một số dự án quy mô lớn được chuyển giao về cấp xã, phường khiến chính quyền cơ sở cần thêm thời gian để tiếp nhận, nắm bắt hồ sơ, quy trình và tổ chức triển khai.
Với lượng vốn chưa giải ngân vẫn còn rất lớn trong khi thời gian của năm 2026 không còn nhiều, vấn đề đặt ra với Ninh Bình là cần nhanh chóng phải tháo gỡ những điểm nghẽn để tăng tốc đưa nguồn vốn vào công trình.
Đặc biệt, với các dự án đang vướng mặt bằng, địa phương cần xác định rõ từng nguyên nhân, từng mốc tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị để xử lý. Với các dự án đã đủ điều kiện thi công, chủ đầu tư cần tăng tốc tổ chức thực hiện, tránh tình trạng vốn đã được bố trí nhưng khối lượng thực hiện thấp.