Chủ động nguồn cung không dừng ở khâu thành phẩm
Theo Cục Quản lý Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITA), Việt Nam hiện nhập khẩu khoảng 60% thuốc thành phẩm và 90% hoạt chất dùng trong sản xuất thuốc. Hai tỷ lệ phản ánh những khâu khác nhau của chuỗi cung ứng: sản xuất được thành phẩm trong nước chưa đồng nghĩa với chủ động được nguồn nguyên liệu đầu vào.
Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam, được phê duyệt tại Quyết định 1165/QĐ-TTg ngày 9/10/2023, đặt mục tiêu đến năm 2030, thuốc sản xuất trong nước đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sử dụng và 70% giá trị thị trường. Đối với nguyên liệu, chiến lược tiếp tục đặt mục tiêu sản xuất được 20% nhu cầu cho sản xuất thuốc trong nước.
Nhìn từ các mục tiêu này, nội địa hóa cần được tính ở cả thuốc và nguyên liệu làm thuốc. Với doanh nghiệp, câu hỏi không chỉ là mở rộng thêm công suất, mà còn là có thể đảm nhận khâu nào, cần bổ sung công nghệ gì và tìm ai để cùng triển khai. Hai hình thức cung ứng nguyên liệu và chuyển giao công nghệ sản xuất nguyên liệu phục vụ những mục tiêu khác nhau. Xác định đúng phạm vi hợp tác giúp bên nhận công nghệ tránh đánh giá một đề xuất chỉ qua danh mục máy móc hoặc công suất được giới thiệu.
Vấn đề tiếp theo là phần năng lực được chuyển giao. Ngoài quy trình sản xuất, hai bên cần trao đổi về tài liệu kỹ thuật, phương pháp kiểm tra chất lượng, đào tạo đội ngũ và hỗ trợ khi đưa công nghệ vào vận hành. Phạm vi công việc, mốc bàn giao và trách nhiệm xử lý vướng mắc càng cụ thể, doanh nghiệp càng có cơ sở đánh giá mình sẽ làm chủ được những gì sau hợp tác.
Bên chuyển giao quốc tế cần hiểu điều kiện tiếp nhận tại Việt Nam: cơ sở sản xuất hiện có, kinh nghiệm của đội ngũ và phần đầu tư cần bổ sung. Một bên muốn nâng năng lực sản xuất; bên kia cần biết công nghệ sẽ được triển khai và duy trì chất lượng ra sao. Điểm gặp nhau không chỉ nằm ở mong muốn hợp tác, mà ở khả năng phân chia công việc và cùng chịu trách nhiệm về kết quả.
Đưa nhu cầu chuyển giao vào cuộc gặp với đối tác
BioPharma Vietnam 2027 nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027 do VEC và dmg events phối hợp tổ chức, diễn ra từ ngày 5 đến 7/4/2027 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC). Trong bảy nhóm trưng bày của triển lãm, nhóm Sản xuất và cung ứng dược phẩm gồm hoạt chất dược phẩm (API), thuốc generic, dịch vụ phát triển và sản xuất theo hợp đồng (CDMO) cùng hạ tầng tuân thủ GMP, gắn trực tiếp với nhu cầu phát triển thuốc và nguyên liệu làm thuốc trong nước.
Với nhà sản xuất dược, không gian này tạo điều kiện để xem xét giải pháp cùng những yêu cầu tiếp nhận. Một công nghệ được giới thiệu cần được đối chiếu với nền tảng của doanh nghiệp: thiết bị nào có thể tiếp tục sử dụng, công đoạn nào cần đầu tư mới, đội ngũ cần được đào tạo thêm những gì. Những trao đổi như vậy giúp việc khảo sát đi từ tìm hiểu sản phẩm đến đánh giá khả năng hợp tác.
Hoạt động kết nối nhà sản xuất, nhà đầu tư và doanh nghiệp công nghệ (Partnership & Investment Meetings) tạo điều kiện để các bên trao đổi về hợp tác sản xuất, phạm vi chuyển giao và trách nhiệm triển khai. Đây là nội dung gắn trực tiếp với bài toán nội địa hóa: bên có nhu cầu sản xuất cần gặp bên sở hữu công nghệ, đồng thời tìm nguồn lực để đưa phương án vào thực tế.
Chẳng hạn, một doanh nghiệp muốn phát triển dòng thuốc mới có thể mang tới cuộc gặp danh mục sản phẩm dự kiến, năng lực nhà máy và yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật. Bên sở hữu công nghệ có cơ sở giới thiệu phần giải pháp phù hợp, thay vì một đề xuất chung. Nếu mục tiêu là sản xuất nguyên liệu, cuộc trao đổi cần đi vào công nghệ và điều kiện sản xuất nguyên liệu, không dừng ở cung ứng thành phẩm.
Nhà đầu tư cũng có thêm cơ sở xem xét dự án khi nhu cầu sản xuất và phương án công nghệ được đặt cạnh nhau. Nội dung trao đổi có thể bao gồm phần vốn dành cho thiết bị, đào tạo, triển khai và các giai đoạn mở rộng. Khi từng bên xác định rõ phần việc của mình, cuộc gặp có thể dẫn tới bước khảo sát sâu hơn, thay vì chỉ dừng ở giới thiệu năng lực.
Doanh nghiệp quốc tế làm việc trực tiếp với nhà sản xuất Việt Nam còn có thể xác định những đơn vị có năng lực bổ sung: một bên có công nghệ, bên kia có cơ sở sản xuất, đội ngũ hoặc hiểu biết về thị trường. Doanh nghiệp trong nước vì thế không chỉ tìm mua giải pháp, mà còn có thể giới thiệu khả năng tham gia vào dự án hợp tác sản xuất và phát triển sản phẩm.
Song song với triển lãm, hội nghị cấp cao dành một trong sáu chủ đề cho sản xuất và nội địa hóa dược phẩm, bàn về nâng cao năng lực sản xuất trong nước thông qua chuyển giao công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất, phát triển nguồn nhân lực và tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng được quốc tế công nhận.
BioPharma Vietnam 2027 được đặt cạnh Global Health Week Vietnam 2027 về hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe, và Laboratory & Diagnostics Vietnam 2027 về xét nghiệm và chẩn đoán. Cách bố trí này mở thêm cơ hội trao đổi giữa doanh nghiệp dược với cơ sở y tế, đơn vị xét nghiệm và đơn vị dịch vụ chuyên môn. Việc phát triển sản phẩm nhờ đó được xem xét cùng điều kiện sử dụng và chăm sóc người bệnh.
Mục tiêu nội địa hóa cần được cụ thể hóa bằng năng lực của nhà sản xuất, công nghệ phù hợp và trách nhiệm rõ ràng giữa các bên. Các cuộc gặp trực tiếp tại BioPharma Vietnam 2027 hướng tới kết nối nguồn lực quốc tế với nhu cầu phát triển trong nước, vì nguồn thuốc chủ động hơn cho người cần điều trị.
Thông tin chi tiết và đăng ký gian hàng tại website của từng triển lãm:
BioPharma Vietnam 2027: https://biopharma-vietnam.com/
Global Health Week Vietnam 2027: https://www.globalhealthweek-vietnam.com/
Laboratory & Diagnostics Vietnam 2027: https://laboratoryandiagnostics-vietnam.com/