Nữ nhà thơ Canada Anne Carson đoạt Nobel Văn chương 2026

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Viện Hàn lâm Thụy Điển vừa công bố kết quả giải Nobel Văn chương 2026. Năm nay, nữ nhà thơ, nhà văn người Canada Anne Carson được vinh danh.

Khoảng 18 giờ ngày 8.10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố chủ nhân của giải Nobel Văn chương 2026 là nữ nhà văn Anne Carson. Tác gia 76 tuổi được trao giải thưởng cao quý "vì những tác phẩm táo bạo và sáng tạo của bà thông qua cuộc đối thoại dí dỏm với truyền thống cổ điển, đã tạo ra những hình thức mới cho văn học đương đại".

Anne Carson là tác giả người Canada thứ hai đoạt Nobel Văn chương, sau Alice Munro (2012). Năm nay, mức tiền thưởng cho người thắng giải lên một triệu krona so với các năm trước nhân kỷ niệm 125 năm giải thưởng ra đời. Giá trị giải thưởng ước tính 12 triệu krona (hơn 31 tỉ đồng).

"Bà ấy rất bất ngờ. Chúng tôi không có nhiều thời gian để nói chuyện. Tất cả những gì bà ấy kịp nói với tôi là hiện tại bà ấy đang ở Iceland, nơi bà ấy đang lắng nghe tiếng gió", hãng tin Reuters dẫn lời bà Ingrid Carlberg, thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển.

Dù trước đó, Anne Carson không phải là cái tên được nhắc đến nhiều nhất song bà cũng nằm trong số những cái tên hàng đầu cho giải thưởng năm nay. Kết quả này tiếp tục củng cố quy luật trao giải nhiều năm qua của Viện Hàn lâm Thụy Điển: trao giải luân phiên giữa nam và nữ đồng thời tạo sự cân bằng giữa các vùng địa lý khác nhau trên thế giới.

Năm ngoái, viện trao vinh dự này cho nhà văn Hungary - László Krasznahorkai (khu vực Đông Âu), năm trước đó là nữ nhà văn Han Kang (Hàn Quốc - khu vực Đông Á), năm nay hào quang thuộc về nữ nhà văn từ Bắc Mỹ.

Anne Carson sinh năm 1950, bà là một nhà thơ, nhà tiểu luận, dịch giả, nhà nghiên cứu văn học cổ điển, giáo sư người Canada. Bà được đào tạo tại Đại học Toronto, sau đó giảng dạy các môn liên quan đến văn học tại các trường đại học danh tiếng ở Canada, Mỹ từ năm 1979: Đại học Michigan, Đại học New York, Đại học Princeton… Đến nay, bà đã có hơn hai mươi cuốn sách gồm các tác phẩm viết, bản dịch. Những tác phẩm tiêu biểu của tác gia này phải kể đến: Eros the Bittersweet (1986), Autobiography of Red (1998), Men in the Off Hours (2000), The Beauty of the Husband (2001)…

Anne Carson đã nhận nhiều giải thưởng danh giá trong giới văn học. Năm 2005, bà được trao Huân chương Canada (một trong những huân chương dân sự cao quý nhất của Canada) vì những đóng góp to lớn cho nền văn học quê nhà, được ca ngợi là "một tiếng nói độc đáo trong nền văn học của đất nước".

Viện Hàn lâm Thụy Điển vừa chính thức trao giải Nobel Văn chương 2026 cho nhà thơ, nhà văn Canada Anne Carson vì những tác phẩm táo bạo, sáng tạo thông qua đối thoại dí dỏm với truyền thống cổ điển. Tác gia 76 tuổi này trở thành người Canada thứ hai trong lịch sử nhận vinh dự danh giá trên, sau Alice Munro vào năm 2012. Giá trị giải thưởng năm nay ước tính đạt 12 triệu krona, tương đương hơn 31 tỉ đồng, tăng một triệu krona nhân dịp kỷ niệm 125 năm thành lập giải. Quyết định tôn vinh Anne Carson tiếp tục thể hiện rõ xu hướng cân bằng giới tính và vùng địa lý vốn được hội đồng học thuật duy trì nhiều năm qua. Sau khi trao giải cho tác giả Đông Âu László Krasznahorkai vào năm ngoái và nhà văn Đông Á Han Kang vào năm trước đó, hào quang năm nay đã thuộc về đại diện xuất sắc của khu vực Bắc Mỹ. Dù đang lưu lại Iceland và hoàn toàn bất ngờ trước kết quả, bà vẫn luôn là ứng viên sáng giá nhận được sự đánh giá cao từ giới phê bình quốc tế. Sinh năm 1950, Anne Carson là giáo sư nghiên cứu cổ điển, dịch giả và nhà thơ từng giảng dạy tại nhiều trường đại học hàng đầu như Michigan, New York và Princeton. Với hơn hai mươi đầu sách tiêu biểu như Autobiography of Red hay The Beauty of the Husband, bà khẳng định vị thế độc đáo nhờ phong cách hòa trộn chiều sâu học thuật với tư duy nghệ thuật cách tân. Huân chương Canada được trao tặng năm 2005 cùng giải thưởng Nobel lần này là minh chứng trọn vẹn cho những cống hiến vượt bậc của bà đối với văn học đương đại.