Ca sĩ Phương Mai, còn được biết đến với nghệ danh Phương Mai Soprano, tốt nghiệp xuất sắc Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và được giữ lại trường giảng dạy.
Sau đó, chị sang Nga học tại Học viện Âm nhạc quốc gia Gnesin ở Moskva, tốt nghiệp Thạc sĩ loại xuất sắc và tiếp tục chương trình thực tập sinh, trợ giảng sau đại học.

Ca sĩ, Trung tá Phương Mai.
Quá trình học tập và thi đấu giúp nữ ca sĩ tích lũy nền tảng chuyên môn về thanh nhạc cổ điển. Năm 2009, chị giành giải Nhất tại Cuộc thi hát Thính phòng - Nhạc kịch toàn quốc lần thứ IV.
Năm 2013, chị nhận giải Nhì tại cuộc thi âm nhạc cổ điển quốc tế lần thứ XIV ở Moskva, Nga. Đến năm 2017, Phương Mai tiếp tục giành giải Nhì tại cuộc thi âm nhạc cổ điển quốc tế lần thứ V ở Warszawa, Ba Lan.
Năm 2020, nữ ca sĩ đoạt giải Ba cuộc thi “Giọng hát vàng” tại Hội thao quân sự quốc tế Army Games ở Nga. Năm 2024, chị nhận Huy chương Vàng tại Liên hoan âm nhạc toàn quốc do Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức.
Ngoài hoạt động biểu diễn, Phương Mai hiện mang quân hàm Trung tá, có học vị Thạc sĩ và đảm nhiệm cương vị Trưởng khoa Thanh nhạc, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội.
Một trong những sáng kiến của Phương Mai là đề xuất đưa môn Kỹ năng xây dựng hình ảnh cho nghệ sĩ biểu diễn thanh nhạc vào chương trình giảng dạy. Theo chị, bên cạnh giọng hát và chuyên môn, khả năng xây dựng hình ảnh cũng là kỹ năng cần thiết đối với người hoạt động nghệ thuật.
NSND Hà Thủy, người từng đào tạo nhiều ca sĩ, đánh giá cao quá trình học tập và những thành tích mà Phương Mai đạt được tại Nga. Bà cho rằng nữ giảng viên đã phát huy nền tảng thanh nhạc thính phòng cổ điển để truyền cảm hứng cho học trò.

Ca sĩ Phương Mai hiện đang đảm nhận vị trí Trưởng khoa Thanh nhạc, trường ĐH VHNT Quân đội.
NSƯT Lan Anh nhận xét Phương Mai có giọng nữ cao hiếm ở Việt Nam hiện nay, với chất giọng dày và sáng, âm lượng rất tốt. Nữ nghệ sĩ cũng khuyến khích đồng nghiệp dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động biểu diễn, bên cạnh công việc quản lý và đào tạo.
Dù đảm nhiệm công tác quản lý và đào tạo, Phương Mai vẫn dành sự quan tâm cho con đường biểu diễn cá nhân. Mới đây, cô ra mắt MV Lời yêu cho con nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10.
Ca khúc do nhạc sĩ Đức Trịnh sáng tác riêng cho giọng hát Phương Mai, từng giành Huy chương Vàng tại Liên hoan âm nhạc toàn quốc tháng 11/2024. Khi thực hiện MV, nữ ca sĩ lựa chọn câu chuyện tình mẫu tử, khai thác những cảm xúc gắn với trải nghiệm chăm sóc và đồng hành cùng con trong quá trình trưởng thành.
Khác với những tác phẩm đòi hỏi người hát phô diễn kỹ thuật thanh nhạc, Lời yêu cho con hướng đến sự gần gũi và chân thành. Với Phương Mai, trải nghiệm của một người mẹ trở thành điểm tựa để thể hiện ca khúc, bên cạnh nền tảng thanh nhạc cổ điển được tích lũy qua nhiều năm học tập và biểu diễn.
Phương Mai có gia đình cùng hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc. Chồng chị là ca sĩ Tùng Lâm, cũng công tác tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Cả hai cùng làm việc trong môi trường đào tạo nghệ thuật, có sự đồng cảm với đặc thù nghề nghiệp và trách nhiệm của người làm công tác giảng dạy.