Nước Anh vẫn nói không với trợ tử

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Hạ viện Anh hôm 11.9 đã bác bỏ dự luật trợ tử cho bệnh nhân nan y giai đoạn cuối, chấm dứt nỗ lực kéo dài của những người vận động cho hình thức an tử này.

Thủ tướng đứng ngoài cuộc

Dự luật trợ tử - được nghị sĩ Lauren Edwards của Công đảng đề xuất - đã bị bác bỏ với 286 phiếu chống và 270 phiếu thuận, theo Reuters. Dự luật cho phép người trưởng thành tại Anh và Xứ Wales bị mắc bệnh nan y với chẩn đoán chỉ còn tối đa 6 tháng để sống, với tinh thần hoàn toàn minh mẫn, có quyền chọn cách chấm dứt cuộc đời. Để "được chết", họ cần được 2 bác sĩ và một hội đồng chuyên gia phê chuẩn.

Trước đó, Hạ viện đã thông qua dự luật tương tự nhưng Thượng viện đã đưa ra hơn 1.200 chỉnh sửa, làm hết thời gian để xem xét. Dự luật lần này được nghị sĩ Edwards thúc đẩy với tư cách cá nhân và hoàn toàn độc lập với chính phủ của Thủ tướng Andy Burnham. Ông Burnham cho rằng nghị viện nên dành thời gian để cải thiện hệ thống điều trị giảm nhẹ và chăm sóc sức khỏe trước khi bàn đến chuyện hợp pháp hóa việc an tử. Mặc dù giữ quan điểm trung lập nhưng vị thủ tướng cho phép các nghị sĩ và bộ trưởng bỏ phiếu theo lương tâm của họ. Cá nhân ông không bỏ phiếu vì không muốn "gây ảnh hưởng không đáng có đến cuộc tranh luận".

"Đây là một kết quả vô cùng đáng thất vọng - không phải đối với tôi mà đối với hàng ngàn người bệnh nan y và người thân của họ, những người đã được thắp lên hy vọng khi Hạ viện bỏ phiếu thông qua dự luật này vào năm ngoái", nghị sĩ Edwards nói. Tổ chức Dignity in Dying, một trong những nhóm vận động cho dự luật này, cũng lên án kết quả bỏ phiếu là "một bước thụt lùi nghiêm trọng đối với những người đang hấp hối", nhưng nhấn mạnh sẽ tiếp tục đấu tranh để thay đổi luật về trợ tử.

Ngược lại, ông Gordon Macdonald, người đứng đầu nhóm vận động Care Not Killing, hoan nghênh kết quả bỏ phiếu và nói rằng các nghị sĩ đã hiểu được bản chất thực sự của dự luật này: nó không hề an toàn mà trái lại sẽ tạo áp lực đẩy những bệnh nhân nan y phải tìm đến cái chết.

Cuộc tranh luận tiếp diễn

Một cuộc thăm dò do Ipsos công bố vào cuối tháng 8 cho thấy 2/3 người Anh ủng hộ việc hợp pháp hóa trợ tử, mặc dù trong một số trường hợp sự ủng hộ đó phụ thuộc vào việc phải cung cấp thêm kinh phí cho chăm sóc giảm nhẹ.

Kết quả bỏ phiếu ngày 11.9 khiến lệnh cấm trợ tử ở Anh vẫn không thay đổi, giữ nguyên cuộc tranh luận kéo dài nhiều chục năm về việc liệu những người mắc bệnh hiểm nghèo có nên được phép kết thúc cuộc sống của họ bằng sự hỗ trợ y tế hay không, và làm thế nào để bảo vệ những người dễ bị tổn thương khỏi sự ép buộc nếu luật được thay đổi. Những người ủng hộ "quyền trợ tử" tại Anh từng kỳ vọng bước đi này sẽ tạo nên bước ngoặt lớn nhất trong chính sách xã hội kể từ sau luật phá thai năm 1967. Quy định mới được kỳ vọng sẽ chấm dứt cảnh những bệnh nhân giai đoạn cuối phải ra nước ngoài, như Thụy Sĩ, để tìm đến "cái chết êm ái".

Trong năm nay, các nghị sĩ tại Scotland - nơi có hệ thống y tế riêng và quyền tự quyết riêng so với Anh - cũng ngăn chặn một dự luật về trợ tử, theo AFP. Hai vùng lãnh thổ tự trị thuộc Anh là Jersey và Đảo Man đã thông qua luật trợ tử nhưng còn chờ hoàng gia phê chuẩn. "Cái chết êm ái" cũng đã được hợp pháp hóa tại một số quốc gia khác như Bỉ, Canada, Pháp, Tây Ban Nha và Úc, song điều kiện áp dụng sẽ tùy thuộc vào quy định của từng nơi.

Quyết định bác bỏ dự luật trợ tử với 286 phiếu chống và 270 phiếu thuận tại Hạ viện Anh ngày 11.9 đã khép lại nỗ lực thay đổi chính sách xã hội lớn nhất kể từ sau luật phá thai năm 1967. Dự luật do nghị sĩ Lauren Edwards đề xuất cho phép người trưởng thành mắc bệnh nan y tại Anh và Xứ Wales còn sống tối đa 6 tháng được quyền chọn chấm dứt cuộc sống dưới sự phê duyệt của hai bác sĩ và một hội đồng chuyên gia. Kết quả bỏ phiếu sít sao này phản ánh sự giằng co gay gắt trong xã hội về ranh giới giữa quyền tự quyết cá nhân và nghĩa vụ bảo vệ sự sống. Thủ tướng Andy Burnham giữ thái độ trung lập và không tham gia bỏ phiếu nhằm tránh gây ảnh hưởng tới cuộc tranh luận, đồng thời nhấn mạnh ưu tiên cải thiện hệ thống điều trị giảm nhẹ và chăm sóc sức khỏe. Trong khi tổ chức Dignity in Dying lên án quyết định của Hạ viện là bước thụt lùi nghiêm trọng đối với bệnh nhân nan y, ông Gordon Macdonald đại diện nhóm Care Not Killing lại hoan nghênh kết quả vì lo ngại rủi ro tạo áp lực lên người yếu thế. Mâu thuẫn này phản ánh đúng thực trạng khi khảo sát từ Ipsos chỉ ra 2/3 người dân ủng hộ hợp pháp hóa trợ tử nhưng vẫn đặt điều kiện đi kèm về việc tăng cường ngân sách chăm sóc y tế. Việc tiếp tục duy trì lệnh cấm khiến nhiều bệnh nhân giai đoạn cuối tại Anh chưa thể chấm dứt tình trạng phải sang Thụy Sĩ để tìm kiếm cái chết êm ái. Sự bất đồng về mặt pháp lý cũng thể hiện sự phân hóa rõ rệt trên khắp Vương quốc Anh khi các nghị sĩ Scotland vừa qua ngăn chặn đề xuất tương tự, trái ngược với động thái thông qua luật trợ tử tại các vùng lãnh thổ tự trị như Jersey và Đảo Man. Cuộc tranh luận kéo dài nhiều thập kỷ qua vẫn chưa thể đến hồi kết, giằng xé giữa một bên là nguyện vọng nhân đạo và một bên là yêu cầu bảo vệ những người dễ bị tổn thương khỏi sự ép buộc.