Ông Trump biết nhưng không cản Anh áp trừng phạt Israel?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ
Dù không tham gia các biện pháp trừng phạt của Anh nhằm vào Israel, Tổng thống Trump được cho là không yêu cầu London trì hoãn kế hoạch.
Tổng thống Mỹ Donald Trump - Ảnh: AP
Tờ Times of Israel ngày 9-9 dẫn nguồn tin là quan chức phương Tây cho biết Thủ tướng Anh Andy Burnham đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi đầu tuần này.
Trong cuộc điện đàm, ông Burnham đã thông báo với ông Trump về các biện pháp London dự định áp dụng, trong đó có lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư Israel cùng một số biện pháp khác, nhằm đáp trả chính sách mở rộng khu định cư của Israel tại khu vực Bờ Tây.
“Không hề có yêu cầu trì hoãn nào [từ phía Mỹ] được đưa ra” - quan chức này nói.
Anh công bố các biện pháp trên hôm 8-9, bao gồm trừng phạt những cá nhân và tổ chức liên quan đến hoạt động xây dựng khu định cư tại Bờ Tây, đồng thời cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư Israel.
Động thái của London được đưa ra sau khi Chính phủ Israel thúc đẩy kế hoạch xây dựng một khu định cư mới tại khu vực E1, nơi có vị trí nhạy cảm ở Bờ Tây.
Theo Hãng tin Axios, việc xây dựng tại khu vực này có thể chia cắt Bờ Tây và cản trở khả năng hình thành một nhà nước Palestine có lãnh thổ liền mạch trong tương lai.
Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Iceland, Ireland, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Thụy Điển cũng tuyên bố sẽ áp dụng các hạn chế thương mại đối với hàng hóa từ các khu định cư Israel tại Bờ Tây.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 8-9 cho biết Washington sẽ không tham gia các biện pháp của Anh và các nước đồng minh.
Tuy nhiên ông không chỉ trích quyết định của London. Ông Rubio nói Mỹ đã được thông báo trước về kế hoạch này và đã nghe phía Anh giải thích lý do đưa ra quyết định.
“Chúng tôi có chung mục tiêu hướng tới sự ổn định. Chúng tôi không muốn chứng kiến bạo lực hoặc căng thẳng gia tăng tại Bờ Tây trong thời điểm khu vực đang rất nhạy cảm” - Ngoại trưởng Mỹ nói.
Theo các nguồn tin được Axios dẫn, giới chức Mỹ cũng nói với phía Anh rằng Washington chia sẻ những quan ngại của London về chính sách của Chính phủ Israel tại Bờ Tây, dù cho không đồng tình với các biện pháp trừng phạt.
Trong khi đó Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee lại đưa ra lập trường cứng rắn hơn.
Trả lời Đài BBC, ông Huckabee cảnh báo Anh sẽ phải đối mặt với “những hậu quả nghiêm trọng” nếu áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các khu định cư Israel.
Tuy nhiên một quan chức Nhà Trắng sau đó nói với Axios rằng những phát biểu của ông Huckabee không liên quan Nhà Trắng hoặc Bộ Ngoại giao Mỹ.
Điều này cho thấy các phát biểu của đại sứ không phản ánh lập trường chính thức của chính quyền Tổng thống Trump về vấn đề này, theo Times of Israel.
Chính phủ Mỹ và Anh chưa chính thức lên tiếng về thông tin trên. Israel cũng chưa bình luận.
Ngoài ra ngày 8-9, Israel phản ứng bằng cách tuyên bố đóng cửa Lãnh sự quán Anh tại Jerusalem, và thực hiện một loạt biện pháp đáp trả sau khi London công bố các biện pháp trừng phạt.
Thủ tướng Israel Netanyahu đang đối mặt với làn sóng chỉ trích từ các lãnh đạo phe đối lập, sau khi xuất hiện thông tin ông từng được UAE cảnh báo trước vụ tấn công của Hamas nhằm vào miền nam Israel ngày 7-10-2023.
Theo Tuổi Trẻ, tờ Times of Israel dẫn lời một quan chức phương Tây cho biết Thủ tướng Anh Andy Burnham đã điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi đầu tuần. Trong cuộc trao đổi, ông Burnham thông báo kế hoạch London áp dụng nhiều biện pháp nhằm đáp trả chính sách mở rộng khu định cư Israel tại khu vực Bờ Tây. Các biện pháp được nêu gồm cấm nhập khẩu hàng hóa từ những khu định cư Israel, đồng thời trừng phạt các cá nhân và tổ chức liên quan hoạt động xây dựng tại đây.
Nguồn tin phương Tây khẳng định phía Mỹ không đưa ra bất kỳ yêu cầu nào đề nghị Anh trì hoãn những biện pháp dự kiến áp dụng. Đến ngày 8-9, London chính thức công bố các biện pháp trừng phạt, trong bối cảnh Chính phủ Israel thúc đẩy kế hoạch xây dựng khu định cư mới tại khu vực E1. Khu vực này có vị trí nhạy cảm ở Bờ Tây, bởi việc xây dựng tại đây được cho là có thể chia cắt lãnh thổ Palestine trong tương lai.
Theo Hãng tin Axios, hoạt động xây dựng tại E1 có nguy cơ cản trở khả năng hình thành một nhà nước Palestine với lãnh thổ liền mạch. Động thái của Anh không diễn ra đơn lẻ, khi Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Iceland, Ireland, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Thụy Điển cũng tuyên bố hạn chế thương mại. Những hạn chế này tập trung vào hàng hóa xuất phát từ các khu định cư Israel tại Bờ Tây, nơi lâu nay thường xuyên gây tranh luận quốc tế.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8-9 cho biết Washington sẽ không tham gia các biện pháp do Anh cùng những nước đồng minh công bố. Dù vậy, ông Rubio không chỉ trích quyết định của London, đồng thời xác nhận Mỹ đã được thông báo trước về kế hoạch và nghe phía Anh giải thích lý do. Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh Washington cùng hướng tới mục tiêu ổn định, không muốn bạo lực hoặc căng thẳng gia tăng tại Bờ Tây trong giai đoạn khu vực đặc biệt nhạy cảm.
Các nguồn tin Axios dẫn lời cho biết giới chức Mỹ cũng bày tỏ với phía Anh rằng Washington chia sẻ những quan ngại liên quan chính sách của Chính phủ Israel tại Bờ Tây. Tuy nhiên, Mỹ không đồng tình với việc áp dụng các biện pháp trừng phạt như London đã lựa chọn để gây sức ép. Sự phân biệt giữa chia sẻ quan ngại và không tham gia trừng phạt khiến lập trường của Washington trong vụ việc được thể hiện theo hướng thận trọng.
Trong khi đó, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee đưa ra giọng điệu cứng rắn hơn khi trả lời phỏng vấn Đài BBC. Ông cảnh báo Anh có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng nếu tiến hành trừng phạt liên quan các khu định cư Israel. Sau đó, một quan chức Nhà Trắng nói với Axios rằng phát biểu của ông Huckabee không đại diện cho Nhà Trắng hoặc Bộ Ngoại giao Mỹ.
Theo Times of Israel, điều này cho thấy tuyên bố của Đại sứ Huckabee không phản ánh lập trường chính thức của chính quyền Tổng thống Trump về vấn đề. Chính phủ Mỹ và Anh khi đó chưa chính thức lên tiếng xác nhận những thông tin được các nguồn tin phương Tây cung cấp. Israel cũng chưa đưa ra bình luận chính thức về các diễn biến liên quan biện pháp thương mại và trừng phạt của London.
Phản ứng trước quyết định của Anh, Israel ngày 8-9 tuyên bố đóng cửa Lãnh sự quán Anh tại Jerusalem và triển khai một loạt biện pháp đáp trả. Cùng thời điểm, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đối mặt làn sóng chỉ trích từ các lãnh đạo phe đối lập sau thông tin ông từng được Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất cảnh báo. Cảnh báo này được cho là liên quan vụ Hamas tấn công miền nam Israel ngày 7-10-2023, sự kiện tiếp tục gây tranh cãi sâu rộng trong chính trường Israel.