Ông Trump cân nhắc đề nghị mở lại đường ống khí đốt từ Nga sang châu Âu

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Theo các nguồn tin, các nhà đàm phán Mỹ đã đề xuất khôi phục hoạt động cung cấp khí đốt qua đường ống chạy qua lãnh thổ Ukraine, coi đây là một phần trong thỏa thuận hòa bình với Moscow.

Ông Trump cân nhắc đề nghị mở lại đường ống khí đốt từ Nga sang châu Âu - 1 — Nhà máy phân phối khí đốt của công ty năng lượng Moldovatransgaz tại Chisinau, Moldova (Ảnh: Reuters).

Theo báo New York Times, kế hoạch của Mỹ nhằm thiết lập hòa bình tại Ukraine bao gồm việc châu Âu tăng cường mua khí đốt từ Nga, trong khi Kiev sẽ cân nhắc mở lại các đường ống từng vận chuyển khí đốt sang EU.

Đề xuất này là bước đi mới nhất trong chuỗi các nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm làm trung gian hòa giải giữa Moscow và Kiev. Trước đó, đã có một thỏa thuận về việc nới lỏng các hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga, cũng như việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và thuế quan từng được cố Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham thúc đẩy.

Theo các nguồn tin, Washington đưa ra ý tưởng khôi phục hoạt động xuất khẩu khí đốt của Nga sang châu Âu như một phần trong kế hoạch dài hạn nhằm mang lại các ưu đãi kinh tế cho Moscow, nằm trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình toàn diện hơn. Các nguồn tin cho biết thêm, đề xuất này cũng đề cập đến quan hệ giữa Nga và NATO, các đảm bảo an ninh cho Ukraine cùng các vấn đề về lãnh thổ.

Các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner được cho là đã nêu ý tưởng khôi phục dòng khí đốt Nga sang châu Âu thông qua Ukraine trong các cuộc thảo luận với giới chức châu Âu và Kiev - bao gồm cả Tổng thống Volodymyr Zelensky - tại Kiev hồi tháng 9.

Hoạt động xuất khẩu khí đốt của Nga qua nước láng giềng Ukraine chính thức dừng lại vào tháng 1/2025, sau khi chính quyền Kiev quyết định không gia hạn thỏa thuận trung chuyển với Moscow.

Trước khi xung đột tại Ukraine leo thang vào năm 2022, Nga cung cấp khoảng 45% lượng khí đốt nhập khẩu của EU. Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt cùng những hư hại đối với cơ sở hạ tầng trọng yếu - điển hình là đường ống Nord Stream 1 (Dòng chảy phương Bắc 1) - đã khiến thị phần của Nga giảm xuống còn khoảng 12% vào năm 2025.

Dù vậy, trong năm ngoái, khối này vẫn mua 36 tỷ mét khối khí đốt từ Nga, bao gồm cả khí đốt vận chuyển qua đường ống và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Theo các ước tính mới nhất, giá trị lượng LNG mà EU mua từ Nga đạt 7,2 tỷ euro, cao hơn gần 1 tỷ euro so với năm 2024.

Kể từ khi hoạt động trung chuyển khí đốt qua Ukraine chấm dứt, TurkStream trở thành tuyến đường ống duy nhất còn lại để vận chuyển khí đốt từ Nga sang EU.

Từ tháng 6, Brussels đã bắt đầu lộ trình cắt giảm dần việc nhập khẩu khí đốt từ Nga theo một số hợp đồng đường ống ngắn hạn. EU dự kiến sẽ cấm nhập khẩu LNG từ Nga kể từ tháng 1/2027, đồng thời chấm dứt nhập khẩu khí đốt qua đường ống vào tháng 9 cùng năm, với mục tiêu loại bỏ hoàn toàn nguồn cung này vào cuối năm 2027.

Trong khi đó, Nga đã chuyển hướng xuất khẩu năng lượng sang châu Á, với lượng khí đốt tự nhiên cung cấp cho Trung Quốc đạt 38,8 tỷ mét khối trong năm 2025, tăng 24,8% so với năm trước đó.

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Moscow sẵn sàng cung cấp nhiên liệu cho các quốc gia EU, nhưng cần một tín hiệu từ Brussels. Ông khẳng định Nga sẽ đánh giá tính khả thi và hiệu quả thương mại của các hoạt động xuất khẩu này, thay vì ngồi chờ châu Âu “đóng sập cánh cửa” hợp tác năng lượng.

Kế hoạch hòa bình cho Ukraine do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy vừa xuất hiện đề xuất đáng chú ý về việc khôi phục hoạt động cung cấp khí đốt từ Nga sang châu Âu qua lãnh thổ Ukraine. Theo các nguồn tin ngoại giao, các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đã trực tiếp trao đổi ý tưởng này với giới chức châu Âu và Tổng thống Volodymyr Zelensky. Đây được xem như đòn bẩy kinh tế chiến lược nhằm tạo động lực đàm phán toàn diện với Moscow, bao gồm cả các cam kết an ninh lãnh thổ. Hoạt động trung chuyển năng lượng huyết mạch này từng bị Kiev dừng lại vào tháng 1/2025 sau khi thỏa thuận song phương hết hạn. Cùng với những hư hại tại tuyến Nord Stream 1, thị phần khí đốt Nga tại Liên minh châu Âu đã sụt giảm nghiêm trọng từ mức 45% trước năm 2022 xuống còn khoảng 12% vào năm 2025. Tuy nhiên, khối này vẫn tiêu thụ 36 tỷ mét khối khí đốt Nga trong năm vừa qua, đồng thời chi tới 7,2 tỷ euro để nhập khẩu LNG. Đề xuất tái khởi động đường ống qua Ukraine đang đối mặt với thách thức lớn khi Brussels đã thông qua lộ trình cấm hoàn toàn nhiên liệu Nga vào cuối năm 2027. Song song với đó, Moscow đã chủ động chuyển hướng dòng chảy năng lượng sang châu Á, nâng lượng khí đốt sang Trung Quốc lên mức kỷ lục 38,8 tỷ mét khối vào năm 2025. Phía Nga khẳng định sẵn sàng cung cấp nhiên liệu trở lại nhưng sẽ đánh giá kỹ lưỡng tính khả thi thương mại và chờ đợi tín hiệu chính thức từ các nước thành viên EU.