Ông Zelensky vạch 'lằn ranh đỏ' trước đàm phán 3 bên Nga - Mỹ - Ukraine

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nêu những điều kiện về an ninh và lãnh thổ trước vòng đàm phán với Nga và Mỹ, đồng thời đề xuất các bước đi nhằm giảm căng thẳng và thúc đẩy hòa bình.

Trong cuộc phỏng vấn với Kênh truyền hình TSN ngày 25.10, Tổng thống Zelensky khẳng định Ukraine sẵn sàng tham gia cuộc đàm phán 3 bên với Nga và Mỹ, dự kiến diễn ra vào đầu tháng 11. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận chấm dứt xung đột nào cũng phải đi kèm những bảo đảm an ninh đáng tin cậy cho Ukraine.

"Các bảo đảm an ninh của chúng tôi không thể do phía Nga áp đặt. Việc hạn chế hoạt động của quân đội Ukraine hay yêu cầu nước này duy trì trung lập không phải là vấn đề để thảo luận", ông Zelensky tuyên bố.

Theo ông, vai trò của NATO trong việc bảo đảm an ninh cho Ukraine sẽ là một nội dung đàm phán quan trọng. Ông đề xuất các nước châu Âu và Mỹ xem xét áp dụng cơ chế bảo vệ tương tự Điều 5 của Hiệp ước NATO đối với Ukraine nếu nước này không thể gia nhập liên minh.

Ông Zelensky cũng nhấn mạnh Ukraine cần duy trì lực lượng quân đội đủ mạnh sau khi đạt thỏa thuận hòa bình. Theo đó, Ukraine mong muốn có thể duy trì quân số khoảng 800.000 người, tùy thuộc khả năng tài chính và mức độ hỗ trợ của các đối tác.

Về lộ trình thương lượng, Tổng thống Ukraine cho rằng các nhóm đàm phán kỹ thuật của 3 nước cần gặp nhau trước khi tổ chức hội nghị giữa ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ông cũng khẳng định vấn đề lãnh thổ là "lằn ranh đỏ", chỉ có thể được thảo luận ở cấp lãnh đạo. "Chúng tôi sẵn sàng thảo luận. Nếu đó là vấn đề lãnh thổ, cuộc thảo luận phải diễn ra ở cấp lãnh đạo. Những vấn đề khác có thể được giải quyết ở cấp nhóm kỹ thuật", ông Zelensky nói.

Bên cạnh các bất đồng mang tính nguyên tắc, Ukraine đề xuất tập trung trước mắt vào những vấn đề cụ thể, gồm ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng, thiết lập thỏa thuận bảo đảm hoạt động vận chuyển ngũ cốc qua biển Đen và trao đổi tù nhân, theo The Kyiv Independent.

Ông Zelensky cho rằng phản ứng của Nga đối với các đề xuất này sẽ giúp xác định mức độ sẵn sàng đàm phán của Moscow. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cảnh báo việc nới lỏng trừng phạt đối với Nga trước khi các bên gặp nhau có thể làm suy giảm vị thế thương lượng của Kyiv.

Liên quan thỏa thuận ngừng bắn cục bộ dự kiến có hiệu lực ngày 27.10 tại thành phố Oleshky thuộc tỉnh Kherson (phía nam Ukraine), ông Zelensky cho rằng việc ngừng giao tranh cần được duy trì trong nhiều ngày, đồng thời phải có sự phối hợp của phía Nga để bảo đảm an toàn cho người dân.

Theo Reuters dẫn lời Tổng thống Ukraine, Mỹ đã khôi phục đầy đủ việc cung cấp cảnh báo về các cuộc tấn công tên lửa đạn đạo của Nga. Ông cũng cho biết dịch vụ vệ tinh Starshield đã có thể hoạt động trên các phương tiện di chuyển với tốc độ lên tới 420 km/giờ kể từ ngày 24.10, sau giai đoạn bị hạn chế.

Tuy nhiên, ông Zelensky nhấn mạnh Ukraine vẫn thiếu các hệ thống và tên lửa phòng không, đặc biệt là tên lửa đánh chặn Patriot. Ông cho rằng những cam kết viện trợ sẽ không phát huy hiệu quả nếu việc bàn giao tiếp tục chậm trễ.

Cùng ngày 25.10, ông Zelensky cáo buộc Nga đã sử dụng gần 2.300 máy bay không người lái (UAV), khoảng 1.600 quả bom dẫn đường và 48 tên lửa các loại để tấn công Ukraine trong tuần qua, theo The Guardian. Phía Nga chưa bình luận về thông tin này.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 25.10 tuyên bố họ đã tấn công 2 tàu chở hàng trên biển Đen đang hướng đến các cảng Chornomorsk và Odessa (Ukraine), với cáo buộc những tàu này được sử dụng để tiếp tế cho lực lượng Kyiv. Nga cũng thông báo tập kích các cơ sở hậu cần tại Kharkiv (phía đông bắc Ukraine).

Liên quan đàm phán, giới chức Nga xác nhận sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine do Mỹ làm trung gian trong tháng 11, theo Al Jazeera. Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 22.10 nhấn mạnh tiến trình đàm phán cần tập trung vào các bảo đảm an ninh cho cả Nga và Ukraine, cũng như xây dựng một khuôn khổ an ninh chung tại châu Âu.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định sẵn sàng tham gia đàm phán ba bên với Nga và Mỹ dự kiến vào đầu tháng 11, nhưng kiên quyết bác bỏ mọi bảo đảm an ninh do Moscow áp đặt. Nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố quy mô quân đội và vị thế trung lập không phải chủ đề để thương lượng, đồng thời đề xuất cơ chế phòng thủ tương tự Điều 5 của NATO nếu Kyiv chưa thể gia nhập liên minh. Để củng cố năng lực tự vệ hậu xung đột, Ukraine đặt mục tiêu duy trì quân số khoảng 800.000 người tùy thuộc vào nguồn lực tài chính và mức độ viện trợ quốc tế. Về tiến trình ngoại giao, ông Zelensky xác định toàn vẹn lãnh thổ là lằn ranh đỏ bất khả xâm phạm và nội dung này chỉ được phép thảo luận ở cấp nguyên thủ giữa ông cùng các Tổng thống Vladimir Putin và Donald Trump. Trước khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra, các nhóm kỹ thuật ba nước cần làm việc trước để tháo gỡ những vướng mắc cụ thể. Kyiv cũng cảnh báo việc phương Tây sớm nới lỏng trừng phạt Nga sẽ làm suy yếu nghiêm trọng vị thế đàm phán của Ukraine. Nhằm đo lường thiện chí thực chất của Điện Kremlin, Ukraine đề xuất ba ưu tiên giảm nhiệt tức thì gồm ngừng tập kích hạ tầng năng lượng, bảo đảm vận tải ngũ cốc qua Biển Đen và đẩy mạnh trao đổi tù nhân. Tại mặt trận phía nam, thỏa thuận ngừng bắn cục bộ tại thành phố Oleshky thuộc tỉnh Kherson dự kiến có hiệu lực ngày 27.10 đòi hỏi sự phối hợp nghiêm túc từ quân đội Nga để bảo vệ dân thường. Trên phương diện quân sự, Washington đã khôi phục đầy đủ việc chia sẻ dữ liệu cảnh báo tên lửa đạn đạo và mở lại dịch vụ vệ tinh Starshield tốc độ cao hỗ trợ lực lượng Ukraine. Tuy vậy, Kyiv tiếp tục cảnh báo tình trạng khan hiếm tên lửa đánh chặn Patriot do phương Tây chậm trễ bàn giao đang đe dọa trực tiếp mạng lưới phòng không chiến lược. Việc củng cố sức mạnh chiến trường và kiên trì các nguyên tắc an ninh cốt lõi được xem là điều kiện tiên quyết trước khi bước vào bàn hòa đàm.