Trao đổi với phóng viên Báo Tiền Phong ngày 24/10, luật sư Phan Văn Tú – Trưởng Chi nhánh số 2, Công ty Luật TNHH Nhật Bình (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết cần phân biệt trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn khỏi nơi giam, giữ với việc tiếp tục thi hành bản án mà người đó đang chấp hành. Tùy tính chất, mức độ và những tình tiết cụ thể, phạm nhân có thể phải chịu hình phạt bổ sung cho hành vi phạm tội mới, đồng thời tiếp tục chấp hành phần hình phạt còn lại của bản án trước.
Cụ thể, Điều 386 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định người đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang chấp hành án phạt tù mà bỏ trốn có thể bị áp dụng khung hình phạt cơ bản từ 6 tháng đến 3 năm. Trường hợp phạm tội có tổ chức hoặc dùng vũ lực đối với người canh gác, người áp giải, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 3 năm đến 10 năm.
Luật sư Phan Văn Tú phân tích, việc xác định khung hình phạt sẽ căn cứ vào hành vi thực tế, vai trò của từng người, cách thức bỏ trốn và các tình tiết liên quan. Tất nhiên, không phải mọi trường hợp phạm nhân bỏ trốn đều mặc nhiên chịu mức án cao nhất. Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ đánh giá đầy đủ chứng cứ và áp dụng đúng quy định pháp luật.
“Việc có nhiều phạm nhân cùng bỏ trốn chưa đủ để tự động kết luận tất cả đều phạm tội có tổ chức. Cơ quan chức năng sẽ làm rõ giữa những người này có sự bàn bạc, câu kết, phối hợp thực hiện hành vi hay không. Kết quả xác minh sẽ là một trong những căn cứ quan trọng để xem xét trách nhiệm hình sự và khung hình phạt đối với từng người”, luật sư Tú nhận định.
Ngoài hành vi trốn trại, nếu trong thời gian bỏ trốn, phạm nhân thực hiện thêm những hành vi vi phạm pháp luật khác như trộm cắp tài sản, cướp tài sản hoặc cố ý gây thương tích,… cơ quan chức năng sẽ căn cứ tính chất, mức độ của từng hành vi để xem xét xử lý theo các tội danh tương ứng nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Về việc chấp hành hình phạt sau khi bị bắt trở lại, luật sư Phan Văn Tú cho biết cần căn cứ Điều 56 Bộ luật Hình sự 2015 về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án. Khi người đang chấp hành án phạt tù phạm tội mới và bị xét xử, Tòa án sẽ quyết định hình phạt đối với tội mới, sau đó tổng hợp với phần hình phạt chưa chấp hành của bản án trước theo quy định pháp luật.
Đáng chú ý, hành vi bỏ trốn còn có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá quá trình chấp hành án và xem xét các chế độ như giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, hoặc tha tù trước thời hạn có điều kiện.
“Hành vi bỏ trốn có thể khiến phạm nhân gặp nhiều bất lợi hơn khi được đánh giá quá trình cải tạo, chấp hành án so với người nghiêm túc tuân thủ quy định”, luật sư Tú nhận định.
Ngày 22/10, Công an tỉnh Khánh Hòa thông tin về việc truy bắt 4 phạm nhân bỏ trốn khỏi Trại giam A2 (xã Diên Lạc), gồm: Hồ Văn Tình (24 tuổi, trú Gia Lai), đang chấp hành án về các tội Giết người và Mua bán trái phép chất ma túy; Lê Văn Cường (32 tuổi, trú Phú Thọ), chịu án về các tội Trộm cắp tài sản và Tàng trữ trái phép chất ma túy; Võ Hoàng Duy (27 tuổi, trú Gia Lai), đang chấp hành án về tội Mua bán trái phép chất ma túy; Lữ Văn Toàn (31 tuổi, trú Thanh Hóa), chịu án về tội Giết người.
Ngày 24/10, Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết lực lượng Cảnh sát giao thông đã bắt giữ Lê Văn Cường khi đang đi trên xe khách tại khu vực trước trụ sở Công an xã Nam Khánh Vĩnh. Các phạm nhân còn lại đang bị lực lượng chức năng truy tìm.
Thiên Phú