Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại phiên chuyên đề về bệnh không lây nhiễm, diễn ra chiều 28/8. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Hội nghị khoa học toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Nghiên cứu và ứng dụng trong y học”, do Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế tổ chức.
Tại chuyên đề, các chuyên gia chia sẻ những tiến bộ mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư phổi, đồng thời nhấn mạnh vai trò của y học chính xác trong việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với đặc điểm bệnh học của từng người bệnh.
70-80% bệnh nhân ung thư phổi được phát hiện ở giai đoạn muộn
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Thái Hòa, Trưởng Khoa Nội 2, Bệnh viện K, ung thư phổi đang là một trong những gánh nặng lớn đối với ngành y tế Việt Nam.
Dữ liệu GLOBOCAN 2024 cho thấy ung thư phổi đứng thứ hai về tỷ lệ mắc và đứng đầu về tỷ lệ tử vong tại Việt Nam. Số ca mắc và tử vong tiếp tục gia tăng.
Hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu, đặc biệt ở nam giới. Tuy nhiên, tỷ lệ phụ nữ và những người không hút thuốc mắc ung thư phổi cũng ngày càng tăng.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ở giai đoạn sớm, triệu chứng của bệnh ung thư phổi thường mờ nhạt (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Ở người không hút thuốc, ung thư phổi có thể liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ như tiếp xúc với khói thuốc thụ động; làm việc trong môi trường có hóa chất độc hại; ô nhiễm không khí, bụi mịn PM2.5, khói công nghiệp, khí thải xe cộ; yếu tố di truyền và tiền sử mắc các bệnh phổi mạn tính như viêm phổi tái phát, lao phổi, xơ phổi…
Đáng chú ý, khoảng 70-80% bệnh nhân ung thư phổi tại Việt Nam được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn III hoặc IV. Việc phát hiện bệnh muộn khiến tiên lượng điều trị kém hơn.
Ung thư phổi gồm hai nhóm chính là ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ, trong đó loại không tế bào nhỏ chiếm khoảng 85% số ca mắc.
Phát hiện sớm giúp giảm tử vong
Các chuyên gia nhận định phát hiện sớm là yếu tố quan trọng. Tuy nhiên, để đạt được kết quả điều trị tối ưu, người bệnh cần được chẩn đoán chính xác và tiếp cận phương pháp điều trị phù hợp với đặc điểm bệnh học của từng cá thể.
Tầm soát nhằm phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm có thể làm tăng tỷ lệ chữa khỏi chung. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tử vong do ung thư phổi giảm 20% ở nhóm được sàng lọc bằng CT liều thấp so với nhóm chụp X-quang ngực.
Tỷ lệ kết quả dương tính ở nhóm sàng lọc bằng CT liều thấp cao hơn 3 lần so với nhóm sàng lọc bằng X-quang ngực.
Những năm gần đây, điều trị ung thư phổi đã có nhiều bước tiến đáng kể, đặc biệt với sự phát triển của liệu pháp miễn dịch và các phương pháp điều trị nhắm trúng đích.
Ở những bệnh nhân phù hợp, các phương pháp này giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống, kể cả ở người bệnh ung thư phổi giai đoạn tiến triển hoặc di căn.
Kết quả nghiên cứu CROWN cho thấy hiệu quả lâu dài của điều trị nhắm trúng đích ở nhóm bệnh nhân có đột biến ALK. Theo đó, khoảng 55% bệnh nhân có đột biến ALK được điều trị trong nghiên cứu không tiến triển bệnh sau hơn 7 năm theo dõi.
Các chuyên gia cho rằng những tiến bộ trong điều trị cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực chẩn đoán, đặc biệt là xét nghiệm sinh học phân tử, để xác định đặc điểm bệnh và lựa chọn phương pháp phù hợp cho từng người bệnh.