Những công trình này được kỳ vọng là “phao cứu sinh” của người dân vùng lũ khi mùa mưa bão đến.
Từ quyết tâm chính trị...
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn, địa phương có địa bàn rộng, nhiều khu vực thường xuyên chịu tác động của mưa lũ, nhất là các xã, phường phía đông tỉnh. Đặc biệt, những đợt mưa bão, lũ lụt bất thường, cực đoan vào cuối năm 2025 gây thiệt hại nặng nề cho thấy thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường. Vì vậy, đầu tư hệ thống nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ là yêu cầu cấp thiết, vừa phục vụ sinh hoạt văn hóa, vừa nâng cao năng lực ứng phó thiên tai tại cộng đồng.
Vì vậy, sau khi sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, dù nguồn lực còn hạn chế và phải tập trung giải quyết nhiều nhiệm vụ, trong năm 2026, Đắk Lắk quyết tâm triển khai dự án xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ giai đoạn I, gồm 100 nhà tại 27 xã, phường thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, với tổng kinh phí hơn 170 tỷ đồng. Các công trình được thiết kế hai tầng, theo ba mẫu kiến trúc, diện tích sàn từ 284-342 m². Trong đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Tuy Hòa làm chủ đầu tư 53 nhà, Tuy An 32 nhà, Ea Kar 9 nhà và Buôn Ma Thuột 6 nhà. Các công trình khởi công từ tháng 6/2026. Theo Sở Xây dựng tỉnh Đắk Lắk, sau khi khởi công, các chủ đầu tư đã đôn đốc nhà thầu huy động nhân lực, vật tư, máy móc, đẩy nhanh tiến độ. Ngày 17/9, tại thôn Ân Niên, phường Tuy Hòa, Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức khánh thành 100 nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ trước mùa mưa lũ năm 2026. Mỗi nhà có sức chứa 200-300 người, vừa phục vụ hội họp, sinh hoạt văn hóa, vừa là nơi sơ tán, tránh trú an toàn và hỗ trợ công tác cứu hộ, cứu nạn tại cơ sở.
... Đến niềm vui của nhân dân vùng lũ
Những ngày cuối tháng 9, về các địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, có thể cảm nhận rõ niềm vui của cấp ủy, chính quyền và người dân khi những nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ được đưa vào sử dụng. Tại xã Hòa Thịnh, nơi chịu thiệt hại nặng nề trong đợt mưa lũ cuối năm 2025, những công trình này càng có ý nghĩa với người dân.
Đưa chúng tôi đi một vòng quanh xã thăm các công trình đã xây dựng hoàn thành đưa vào sử dụng, đồng chí Phương Văn Lành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Hòa Thịnh phấn khởi cho biết, xã được đầu tư xây dựng 13 nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ, trong đó 12 nhà được làm từ nguồn kinh phí của tỉnh, một nhà từ nguồn xã hội hóa do xã kêu gọi. Đến nay, tất cả 13 nhà đều đã hoàn thành, nghiệm thu, đưa vào sử dụng, phục vụ công tác phòng, chống lũ. Ngoài ra, xã cũng dành nguồn lực đầu tư trang bị cho mỗi thôn hai chiếc ghe để bảo đảm điều kiện cho người dân sơ tán khi xảy ra lũ lụt. “Việc xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với người dân xã vùng lũ Hòa Thịnh, đồng thời, đây là bước khởi đầu cho việc hoàn thiện kết cấu hạ tầng phục vụ công tác phòng, chống thiên tai, góp phần giảm thiệt hại cho nhân dân vùng lũ”, đồng chí Phương Văn Lành khẳng định.
Trên đường về thôn Phú Hữu, xã Hòa Thịnh, dọc hai bên đường nhiều hộ dân cũng chủ động xây dựng, sửa chữa lại nhà cửa chuẩn bị ứng phó mùa mưa bão, lũ lụt năm 2026. Đưa chúng tôi đến thăm nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ được xây dựng kiên cố, khang trang với thiết kế hai tầng nằm bên cánh đồng lúa chín vàng chuẩn bị thu hoạch, đồng chí Nguyễn Văn Thụy, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Phú Hữu chia sẻ: “Tôi sinh ra và lớn lên ở đây đã mấy chục năm nhưng chưa thấy cơn lũ nào lớn hơn cơn lũ lịch sử xảy ra vào cuối tháng 11/2025. Khi cơn lũ đi qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến xã, người dân từng bước khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống. Đặc biệt, trong năm 2026, thôn được xây dựng một nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ với thiết kế hai tầng, kiên cố, vừa là nơi tổ chức các hoạt động của thôn, vừa là nơi phòng tránh lũ nên người dân chúng tôi hết sức vui mừng, phấn khởi”.
Hòa chung niềm vui ấy, ông Đặng Kim Hùng ở thôn Ân Niên, phường Tuy Hòa cho biết: “Thiên tai ngày càng cực đoan, mưa bão, lũ lụt bất thường, trong khi đó phần lớn nhà người dân ở địa phương đều là nhà cấp 4, khi lũ lụt xảy ra, việc tìm nơi tránh trú rất khó khăn. Nay có nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp tránh lũ kiên cố, giúp người dân chủ động hơn khi thiên tai xảy ra”.
Ông Nguyễn Liễm ở thôn Hiệp Đồng, xã Hòa Xuân, cả đời gắn bó với vùng lũ này. Thấu hiểu mong muốn của người dân về một nơi tránh trú an toàn trong mùa bão, lũ, gia đình ông đã tự nguyện hiến khoảng 450 m² đất để xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ của thôn. Nhìn “phao cứu sinh” ngay sát nhà, ông Liễm chia sẻ: “Mặc dù hoàn cảnh gia đình còn gặp nhiều khó khăn, nhưng khi biết tin Nhà nước đầu tư xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ, thấy vị trí đất của gia đình thuận lợi nên chúng tôi quyết định hiến đất để địa phương xây dựng. Nay căn nhà đã hoàn thành, xây dựng hai tầng kiên cố, khang trang. Từ nay, khi có thiên tai xảy ra, người dân tập trung vào ngôi nhà này để tránh trú an toàn. Người dân vùng lũ chúng tôi cảm ơn Đảng, Nhà nước nhiều lắm”.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn khẳng định, việc đầu tư 100 nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp phòng tránh lũ tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão, lũ lụt thể hiện quyết tâm của tỉnh trong phòng, chống thiên tai. Các công trình vừa phục vụ sinh hoạt cộng đồng, các sự kiện của thôn, buôn, khu phố, vừa gắn với phương án “4 tại chỗ”. Các xã, phường cần quản lý, duy tu, khai thác hiệu quả, bảo đảm điện, nước, thông tin liên lạc để sẵn sàng sử dụng làm nơi sơ tán khi xảy ra thiên tai. Ủy ban nhân dân tỉnh giao các sở, ngành, địa phương đánh giá kết quả giai đoạn I, nghiên cứu nhân rộng mô hình tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, sạt lở đất nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai ngay tại cơ sở.
Bài và ảnh: NGUYỄN CÔNG LÝ