Sau nhiều năm giao dịch tiền số trên sàn quốc tế, anh Phan Minh, một nhà đầu tư tại TPHCM, quan tâm hơn đến việc lựa chọn sàn khi Việt Nam đưa thị trường này vào khuôn khổ quản lý.
Anh Minh cho biết đang theo dõi tiến độ cấp phép và các tính năng trên sàn trong nước để tính phương án chuyển đổi. “Nếu sàn trong nước uy tín, thanh khoản tốt, nạp rút thuận tiện thì tôi sẵn sàng chuyển. Nếu được quản lý rõ ràng thì nhà đầu tư cũng yên tâm hơn”, anh nói.
Theo Nghị định 284/2026/NĐ-CP, từ ngày 1/9, các vi phạm trong lĩnh vực tài sản mã hóa có thể bị phạt tới 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân.
Đáng chú ý, nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép có thể bị phạt 30-50 triệu đồng. Trường hợp giao dịch tài sản mã hóa được chào bán, phát hành dành cho nhà đầu tư nước ngoài, mức phạt có thể lên tới 70-100 triệu đồng.
Quy định mới được đưa ra trong bối cảnh thị trường tài sản số tại Việt Nam phát triển nhanh. Theo một thống kê, Việt Nam có khoảng 17 triệu người sở hữu và giao dịch tài sản số, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới; đồng thời nằm trong top 5 về mức độ quan tâm tài sản số và top 3 về sử dụng sàn quốc tế.
Giao dịch tiền số trên sàn quốc tế (Ảnh: Lê Tỉnh).
Quy mô thị trường đang thúc đẩy cuộc đua xây dựng các sàn giao dịch trong nước. Bộ Tài chính đã tiếp nhận 7 hồ sơ đăng ký thí điểm, trong đó 5 hồ sơ được đánh giá đầy đủ, hợp lệ gồm Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Sacom (SCEX), Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX), Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX) và Công ty cổ phần Tài sản số Việt Nam.
Các doanh nghiệp đang hoàn thiện điều kiện về vốn, công nghệ và an toàn hệ thống. Đáng chú ý, CAEX, doanh nghiệp có liên quan đến VPBank, đã tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng, trong khi SCEX tăng vốn từ 6,8 tỷ đồng lên 360 tỷ đồng.
Tuy nhiên, đến nay chưa có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào chính thức được cấp phép vận hành.
Đang giao dịch trên sàn quốc tế phải làm gì?
Với hàng triệu người đang sở hữu tài sản số và một bộ phận lớn giao dịch trên các sàn quốc tế, câu hỏi được quan tâm là ngày 1/9 có phải thời điểm phải lập tức chuyển tài sản khỏi Binance, OKX hay các nền tảng tương tự hay không.
ThS Phạm Mạnh Cường, nhà sáng lập Công ty TNHH Wischain, cho biết Nghị định 284 có hiệu lực từ ngày 1/9, nhưng thời hạn 6 tháng đối với nhà đầu tư trong nước được tính từ thời điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa đầu tiên tại Việt Nam được cấp phép.
“Trong vòng 6 tháng thì vẫn được giao dịch bình thường. Hết 6 tháng mà vẫn giao dịch trên sàn không được cấp phép thì mới bị phạt”, ông Cường nói.
Tại Hội nghị Công nghệ TPHCM - Conviction 2026, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cũng cho biết sau khi sàn đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư trong nước có 6 tháng để chuyển dần hoạt động giao dịch sang nền tảng được cấp phép.
Theo ông Hòa, nhà đầu tư không bắt buộc phải chuyển toàn bộ tài sản đang nắm giữ về sàn trong nước. Tài sản vẫn có thể được lưu giữ trong ví cá nhân, nhưng khi phát sinh giao dịch mua bán thuộc phạm vi điều chỉnh thì phải thực hiện qua tổ chức được cấp phép.
Ở góc độ chuyển tài sản, ông Phạm Duy Đông, nhà sáng lập cộng đồng Saigontradecoin, cho rằng nhà đầu tư không nhất thiết phải bán bitcoin, ethereum hoặc các tài sản khác đang nắm giữ rồi mua lại trên sàn trong nước.
Theo ông Đông, trong giai đoạn chuyển tiếp, nhà đầu tư có thể chuyển tài sản từ nền tảng này sang nền tảng khác theo phương thức mà sàn hỗ trợ. "Việc chuyển sàn không làm thay đổi bản chất tài sản đang sở hữu, do đó không cần bán tài sản chỉ để thực hiện việc chuyển đổi nền tảng", ông Phạm Duy Đông nói.
Ông Phạm Mạnh Cường khuyến nghị nhà đầu tư nên chủ động tận dụng thời gian chuyển tiếp để làm quen với nền tảng khi được cấp phép, đồng thời kiểm tra quy trình nạp, rút tiền và khả năng hỗ trợ những loại tài sản mình đang nắm giữ.
Theo các chuyên gia, việc hình thành các sàn giao dịch được cấp phép sẽ mở thêm lựa chọn cho nhà đầu tư trong nước, đồng thời đưa hoạt động giao dịch vào khuôn khổ quản lý rõ ràng hơn. Khi giao dịch trên nền tảng được cấp phép, nhà đầu tư có thêm cơ chế bảo vệ, hỗ trợ xử lý khi phát sinh sự cố, tranh chấp hoặc rủi ro liên quan đến tài sản.
Ông Tô Trần Hòa cho hay thị trường tài sản mã hóa đang được xây dựng theo hướng thí điểm có kiểm soát. 5 doanh nghiệp đã được chấp thuận về nguyên tắc và đang hoàn thiện các yêu cầu về an toàn thông tin cấp độ 4, quy trình nghiệp vụ và vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng.
Giai đoạn đầu, thị trường chủ yếu tập trung vào giao dịch giao ngay và thanh toán bằng đồng Việt Nam. Các sản phẩm phức tạp hơn như phái sinh, cho vay sẽ được nghiên cứu ở các giai đoạn tiếp theo.
Đối với nhà đầu tư trong nước, ông Hòa cũng lưu ý không phải mọi tài sản mã hóa đều được phép mua bán như nhau. Một số tài sản dựa trên tài sản thực có thể chỉ dành cho nhà đầu tư nước ngoài. Vì vậy, trước khi giao dịch, nhà đầu tư cần xác định rõ loại tài sản và đối tượng được phép mua, tránh trường hợp mua nhầm tài sản dành riêng cho nhà đầu tư nước ngoài và bị xử phạt.