Phát hiện thiên thạch 4,1 tỉ năm tuổi đến từ sao Hỏa ở sa mạc Sahara

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Những hòn đá màu đỏ với bề ngoài vô cùng bình thường được tìm thấy tại sa mạc Sahara cách đây 4 năm hóa ra lại là thiên thạch sao Hỏa có tuổi đời lớn hơn hầu hết mọi thứ trên trái đất.

Trong báo cáo mới đăng trên chuyên san Science, các nhà nghiên cứu cho biết những hòn đá nhỏ này hợp thành một thiên thạch sao Hỏa có tên Teghaza 001, theo tên một khu định cư cổ đã bị bỏ hoang tại Mali gần nơi tìm được thiên thạch.

"Rất hiếm khi tìm được thứ gì cổ như thế", theo tác giả báo cáo Yang Liu, nhà khoa học hành tinh thuộc Phòng thí nghiệm JPL tại California của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA).

Trong số hơn 400 thiên thạch đến từ sao Hỏa được tìm thấy cho đến nay, chỉ có hai thiên thạch lần lượt tên là Allan Hills 84001 và Northwest Africa 7034 có niên đại xấp xỉ Teghaza 001.

Đối với các nhà khoa học, Teghaza 001 giống như là một cỗ máy thời gian. Các khoáng chất bên trong thiên thạch giúp lưu giữ về thời khắc sao Hỏa trông như thế nào sau khi hình thành khoảng vài trăm triệu năm. Những khoáng chất này cung cấp manh mối về cả lớp phủ và lớp vỏ của sao Hỏa trong giai đoạn đầu của hành tinh.

"Chúng ta chưa từng có thành phần khoáng chất nào như thế trong bộ sưu tập về sao Hỏa", theo nhận xét của giáo sư Arya Udry của Đại học Nevada tại Las Vegas (Mỹ), người không tham gia cuộc nghiên cứu.

Những manh mối đến từ khoáng chất trong thiên thạch Teghaza 001 mở ra cơ hội cho các nhà khoa học trái đất tìm hiểu lịch sử sơ khai của hành tinh đỏ vào thời điểm vẫn còn nước chảy trên bề mặt.

Hiện vẫn chưa xác định được thời điểm thiên thạch bị thoát ra khỏi sao Hỏa cũng như lúc nó rơi xuống sa mạc Sahara. Tuy nhiên, đội ngũ nghiên cứu của JPL đã tìm ra 13 địa điểm có thể là nơi xuất phát của Teghaza 001.

Hướng nghiên cứu sắp tới là tiếp tục phân tích thiên thạch để khám phá những bí ẩn của nó.

Trong số hơn 400 thiên thạch sao Hỏa được phát hiện đến nay, chỉ có hai mẫu vật Allan Hills 84001 và Northwest Africa 7034 sở hữu niên đại tương đương. Nhà khoa học Yang Liu thuộc Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA nhận định Teghaza 001 đóng vai trò như một cỗ máy thời gian vô giá. Giáo sư Arya Udry từ Đại học Nevada nhấn mạnh thành phần khoáng vật bên trong mẫu vật chưa từng xuất hiện trong bất kỳ bộ sưu tập sao Hỏa nào trước đây. Các cấu trúc khoáng chất độc nhất này cung cấp dữ liệu trực tiếp về cả lớp vỏ lẫn lớp phủ của hành tinh đỏ ở giai đoạn vài trăm triệu năm sau khi hình thành. Giới nghiên cứu kỳ vọng thông tin từ Teghaza 001 sẽ giải mã điều kiện môi trường cổ đại, đặc biệt là giai đoạn nước lỏng từng hiện diện trên bề mặt sao Hỏa. Đội ngũ khoa học tại JPL hiện đã khoanh vùng được 13 vị trí khả dĩ trên sao Hỏa và đang tiếp tục phân tích để xác định chính xác nguồn gốc xuất phát của thiên thạch.