HÌNH THÀNH NHỮNG “LÁ CHẮN” TỪ SỚM
Thực hiện Đề án xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030, nhiều xã, phường và đặc khu đang chủ động cụ thể hóa mục tiêu bằng những mô hình hiệu quả. Các địa phương xem đây là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, các tổ chức đoàn thể, cơ quan, đơn vị và từng người dân.
Tại phường Bàn Cờ, với đặc thù mật độ dân cư cao, có nhiều loại hình kinh doanh và hoạt động dịch vụ, yêu cầu kiểm soát nguy cơ ma túy đặt ra không nhỏ. Trung tá Trần Hải Đăng, Trưởng Công an phường cho biết: Địa phương xác định phải ngăn chặn ma túy từ việc nắm chắc từng địa bàn và từng đối tượng có nguy cơ; chủ động rà soát, cập nhật dữ liệu quản lý, tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh có điều kiện; đồng thời phối hợp khu phố, tổ chức đoàn thể chính trị-xã hội để huy động tham gia tuyên truyền, cảm hóa, quản lý và giúp đỡ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng.
Tại phường Thông Tây Hội, địa phương tập trung làm sạch địa bàn từ những nguy cơ nhỏ nhất thông qua xây dựng lộ trình chuyển hóa theo từng năm. Phường phấn đấu đến năm 2029 cơ bản đưa toàn bộ các khu phố đạt tiêu chí “không còn đối tượng ma túy”, tạo nền tảng giữ vững kết quả vào năm 2030. Địa phương cũng thực hiện nghiêm việc siết chặt quản lý cơ sở lưu trú, nhà trọ.
Bằng cách làm này, mỗi chủ nhà trọ, cơ sở lưu trú không chỉ là đối tượng được quản lý mà còn trở thành một “điểm gác” trong thế trận phòng, chống ma túy tại địa phương. Tại trường học, chương trình School tour-Uni tour năm 2026 được tổ chức tại các trường trung học phổ thông, trung học cơ sở với thông điệp “Học sinh, sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh nói không với ma túy-chấp hành giao thông-bảo vệ học đường”.
Thay vì chỉ đưa ra những cảnh báo chung, báo cáo viên tập trung vào các tình huống gần gũi với học sinh, giúp các em nhận diện nguy cơ từ những sản phẩm được quảng cáo như “Pod Chill”, “nước vui”, “bánh cần” và các hình thức ngụy trang chất gây nghiện.
Thượng tá Trần Anh Thanh, Phó Trưởng phòng Công tác chính trị Công an Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Trước nguy cơ trẻ hóa người sử dụng và phạm tội ma túy, chỉ xử lý vi phạm là chưa đủ; địa phương, gia đình và nhà trường chính là “lớp bảo vệ đầu tiên” đối với các em.
Vì vậy, công tác tuyên truyền cần đổi mới, đưa kiến thức pháp luật đến trực tiếp với người trẻ thông qua hoạt động trải nghiệm, tương tác, giúp các em hình thành khả năng nhận diện cạm bẫy, rèn bản lĩnh và nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật. Những mô hình nêu trên cho thấy phòng, chống ma túy đang được triển khai theo hướng đa dạng, hiệu quả với từng nhóm đối tượng.
ĐỒNG BỘ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA, XỬ LÝ
Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: 10 tháng đầu năm 2026, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Công an cấp xã trên địa bàn thành phố đã phát hiện, xử lý 6.401 vụ, 17.756 đối tượng vi phạm pháp luật về ma túy; thu giữ hơn 640 kg ma túy tổng hợp, 518 kg cần sa và gần 15 kg heroin. Đáng chú ý, lực lượng chức năng đã triệt phá 75 vụ với 780 đối tượng phạm tội về ma túy có tổ chức, xuyên quốc gia; phát hiện, xử lý 565 vụ lợi dụng không gian mạng.
Thực tiễn cho thấy, tội phạm ma túy ngày càng có phương thức, thủ đoạn tinh vi, hoạt động có tổ chức, liên tỉnh, xuyên quốc gia và lợi dụng công nghệ cao. Ma túy cũng được ngụy trang dưới nhiều hình thức, len lỏi vào thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử; việc dụ dỗ, lôi kéo người trẻ có thể diễn ra thông qua mạng xã hội. Vì vậy, nếu chỉ tập trung đấu tranh, xử lý khi vi phạm đã xảy ra thì khó có thể kiểm soát đầy đủ nguy cơ.
Đề án xây dựng thành phố không ma túy vào năm 2030 xác định, công tác phòng, chống ma túy phải được thực hiện bằng sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân; trong đó, lực lượng công an giữ vai trò nòng cốt. Một trong những yêu cầu xuyên suốt là chủ động nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa, từ cơ sở; dự báo đúng nguy cơ để triển khai giải pháp phù hợp, không để hình thành các điểm nóng an ninh trật tự.
Với tội phạm ma túy, việc nắm tình hình phải được thực hiện cả trên thực địa và không gian mạng, tập trung nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới, nhất là hoạt động phạm tội có tổ chức, liên tỉnh, xuyên quốc gia và sử dụng công nghệ cao. Tinh thần đấu tranh được đặt ra là “không để bị động bất ngờ, không đi sau tội phạm”; không chỉ xử lý một mắt xích mà phải điều tra mở rộng, triệt phá cả đường dây, xác định đối tượng chủ mưu, cầm đầu; đồng thời, truy xét từ người sử dụng trái phép chất ma túy để phát hiện các đối tượng liên quan.
Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, thành phố xác định khoa học-công nghệ và chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng thông qua triển khai dự án “Ứng dụng khoa họccông nghệ trong phòng, chống ma túy”, xây dựng quy trình, tiêu chuẩn vận hành, hướng dẫn áp dụng công nghệ và đánh giá hiệu quả từng giải pháp trước khi nhân rộng.
Trong cuộc chiến này, trọng tâm phòng ngừa được đưa về địa bàn dân cư, xã, phường, đặc khu, gắn trách nhiệm cụ thể với từng ngành, từng cấp và người đứng đầu. Tư duy phòng ngừa từ cơ sở cũng được thể hiện rõ qua công tác chú trọng điều trị, cai nghiện và hỗ trợ người sau cai nghiện hòa nhập cộng đồng.
Thành phố đặt mục tiêu triển khai mô hình tổ chức cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng ở 95% xã, phường, đặc khu; đồng thời, nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện tại địa phương; yêu cầu 100% cơ sở cai nghiện ma túy công lập đáp ứng điều kiện theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy; 100% số người cai nghiện được khám, tư vấn sức khỏe định kỳ, điều trị bệnh và tham gia các hoạt động lao động, trị liệu nhằm cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần, nâng cao khả năng tự lập
QUANG QUÝ