Điều này nghe giống như trong một tiểu thuyết giả tưởng: Người ta có thể giao lưu với nhau mà không cần lời nói, chỉ cần suy nghĩ một lát là được. Bạn cho rằng đó là một ý nghĩ viển vông? Vậy thì bạn đã sai. Các nhà khoa học thuộc trường Đại học Washington mới đây đã tuyên bố rằng, cách thức giao ti...
Điều này nghe giống như trong một tiểu thuyết giả tưởng: Người ta có thể giao lưu với nhau mà không cần lời nói, chỉ cần suy nghĩ một lát là được.
Bạn cho rằng đó là một ý nghĩ viển vông? Vậy thì bạn đã sai. Các nhà khoa học thuộc trường Đại học Washington mới đây đã tuyên bố rằng, cách thức giao tiếp này đã được thực hiện thành công trong phòng thí nghiệm.
Lần đầu tiên các nhà khoa học đã có thể đem những suy nghĩ trong đầu một người thể hiện lên trên màn hình máy vi tính.
Trong tương lai, con người có thể không cần giao tiếp với nhau bằng lời nói.
“Chúng ta thực sự đã có thể đọc được ngôn ngữ tư duy”, Eric C. Leuthardt, người đứng đầu nghiên cứu này nói tại buổi họp báo: “Từ một mức độ nào đó, có thể nói đây là lần đầu tiên con người thực hiện được việc ‘đọc ý nghĩ’ – khám phá những suy nghĩ ẩn kín bên trong nội tâm con người”.
Bí mật của chiếc máy đọc ý nghĩ này là một thể hình trụ nhỏ được cấy vào trong não bộ của các bệnh nhân. Trên các thể hình trụ này có gắn sẵn một chương trình có khả năng nhận biết được những sóng não do não bộ tạo ra khi người bệnh nghĩ đến một loại âm thanh nào đó.
Khi người bệnh nghĩ đến một âm thanh đặc trưng nào đó (chẳng hạn ‘oo’, ‘ee’, ‘ay’, ‘a’), thể hình trụ được cài đặt sẵn chương trình này sẽ nhận ra và hiển thị lên màn hình máy vi tính. Trong quá trình làm thí nghiệm, bệnh nhân có thể thông qua những suy nghĩ của mình về một âm thanh nào đó để điều khiển sự chuyển động của màn hình máy tính.
Các nhà khoa học cho rằng, nghiên cứu này có thể ứng dụng rộng rãi đối với những bệnh nhân tổn thương não hoặc thanh đới.
Tuy nhiên, tương lai của nghiên cứu này không khỏi khiến nhiều người sởn gai ốc. Nếu như nghiên cứu này không dùng để trị bệnh cứu người thì mọi chuyện sẽ ra sao? Hãy thử tưởng tượng, sẽ đến một ngày, trong đầu của chúng ta được cấy một chiếc ống rồi sau đó, chỉ với một chiếc màn hình máy vi tính, chúng ta có thể nói chuyện với người thân ở khắp nơi trên thế giới mà không cần nói cũng không cần gõ bàn phím. Cái chúng ta cần làm chỉ là suy nghĩ.
Công trình nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí “The Journal of Neural Engineering”.
Một phát minh từng chỉ xuất hiện trong tiểu thuyết giả tưởng nay đã được các nhà khoa học đưa vào phòng thí nghiệm để kiểm chứng bằng những tín hiệu phát ra từ não người.
Nhóm nghiên cứu thuộc trường Đại học Washington tuyên bố đã giúp con người thể hiện suy nghĩ lên màn hình máy vi tính mà không cần nói thành tiếng hay gõ bàn phím.
Thành tựu này mở ra khả năng giao tiếp bằng ý nghĩ, đồng thời khiến công chúng phải suy nghĩ nghiêm túc về ranh giới giữa tiến bộ y học và những lo ngại riêng tư.
Eric C. Leuthardt, người đứng đầu nghiên cứu, cho biết nhóm của ông đã nhận diện được ngôn ngữ tư duy ở một mức độ nhất định trong quá trình thử nghiệm.
Theo ông, đây có thể xem là lần đầu tiên con người thực hiện được việc đọc ý nghĩ, tức phát hiện những nội dung vốn nằm kín bên trong nội tâm.
Cách diễn đạt ấy không có nghĩa thiết bị hiểu mọi suy nghĩ phức tạp, mà chỉ phản ánh khả năng nhận biết những mẫu hoạt động não gắn với âm thanh cụ thể.
Bí mật của hệ thống nằm ở một thể hình trụ nhỏ được cấy vào não bộ của các bệnh nhân tham gia nghiên cứu.
Trên thể hình trụ này có chương trình được thiết lập để nhận biết những sóng não xuất hiện khi người bệnh tập trung nghĩ đến một loại âm thanh.
Thiết bị sau đó truyền thông tin tới máy tính, nơi các tín hiệu được xử lý rồi chuyển thành biểu hiện có thể quan sát trên màn hình.
Trong thí nghiệm, người bệnh lần lượt nghĩ đến những âm thanh đặc trưng như “oo”, “ee”, “ay” hoặc “a” theo yêu cầu của các nhà khoa học.
Mỗi âm thanh tạo ra một kiểu hoạt động não riêng, giúp chương trình trong thể hình trụ phân biệt tín hiệu và nhận diện lựa chọn mà người bệnh đang tập trung.
Khi suy nghĩ về âm thanh, bệnh nhân có thể điều khiển chuyển động trên màn hình máy tính mà không cần phát ra tiếng hoặc sử dụng thao tác cơ học.
Kết quả này cho thấy não vẫn có thể tạo ra tín hiệu hữu ích ngay cả khi khả năng nói chuyện hoặc vận động của người bệnh bị hạn chế.
Các nhà nghiên cứu vì thế cho rằng công nghệ có triển vọng hỗ trợ những bệnh nhân bị tổn thương não hoặc gặp vấn đề nghiêm trọng với thanh đới.
Với nhóm bệnh nhân ấy, một hệ thống biến tín hiệu não thành âm thanh hoặc lệnh máy tính có thể tạo thêm con đường giao tiếp thiết thực.
Ứng dụng y học được xem là hướng đi quan trọng nhất, bởi công nghệ có thể giúp người mất khả năng nói truyền đạt nhu cầu, cảm xúc hoặc thông tin cơ bản.
Tuy nhiên, bài nghiên cứu mới chỉ nhận diện một số âm thanh được lựa chọn, chưa thể chuyển toàn bộ suy nghĩ tự nhiên thành câu chữ hoàn chỉnh.
Khoảng cách giữa việc nhận biết âm thanh đơn lẻ và đọc được ý tưởng phức tạp vẫn rất lớn, dù kết quả trong phòng thí nghiệm mang ý nghĩa đáng chú ý.
Bên cạnh hy vọng chữa bệnh, công trình cũng làm dấy lên cảm giác bất an về một tương lai trong đó suy nghĩ con người có thể bị thiết bị can thiệp hoặc khai thác.
Nếu công nghệ được sử dụng ngoài mục tiêu cứu chữa, xã hội sẽ phải đối mặt với câu hỏi khó về quyền riêng tư, sự đồng thuận và quyền kiểm soát hoạt động tinh thần.
Viễn cảnh một người được cấy ống nhỏ trong não rồi giao tiếp với người thân khắp thế giới chỉ bằng suy nghĩ vừa hấp dẫn, vừa khiến nhiều người sởn gai ốc.
Trong tưởng tượng ấy, lời nói và bàn phím có thể mất vai trò truyền thống, còn màn hình máy tính trở thành nơi hiển thị trực tiếp những tín hiệu do não tạo ra.
Dù vậy, kết quả hiện tại mới là bước thử nghiệm ban đầu, tập trung vào các âm thanh cụ thể và những bệnh nhân tham gia nghiên cứu trong điều kiện kiểm soát.
Công trình được đăng tải trên tạp chí “The Journal of Neural Engineering”, đánh dấu một bước tiến đáng chú ý trong nỗ lực kết nối não người với máy tính.
