Phát minh ra một loại vải diệt khuẩn khi phơi nắng

Các nhà khoa học tại Trường đại học California Davis, thường được gọi là UC Davis, đã phát triển một loại vải bông mới mang tên 2-AQC, có khả năng diệt khuẩn khi được phơi dưới ánh nắng mặt trời. Phát minh này gây chú ý vì tấm vải không chỉ hướng tới việc hạn chế vi khuẩn, mà còn có thể chống lại thuốc trừ sâu cùng một số độc tố trong điều kiện có ánh sáng. Cơ chế của loại vải nằm ở một thành phần đặc biệt được đưa vào sợi bông, sau đó phát huy tác dụng khi vải tiếp xúc với ánh nắng. Theo nhóm nghiên cứu, thành phần sử dụng trong 2-AQC có khả năng bám vào sợi bông tốt hơn nhiều thành phần kháng khuẩn khác từng được áp dụng trên vật liệu dệt. Độ bám này rất quan trọng, bởi hoạt chất càng giữ được trên sợi vải thì khả năng duy trì tác dụng trong quá trình sử dụng càng được kỳ vọng ổn định hơn. Dù được bổ sung thành phần mới, vải 2-AQC được cho là không làm thay đổi những đặc tính vốn có của sợi bông, loại vật liệu quen thuộc trong đời sống. Bông vốn được sử dụng rộng rãi để sản xuất quần áo, đồng phục, khăn cùng nhiều sản phẩm dệt may khác, nhờ tính phổ biến và những đặc điểm phù hợp với sinh hoạt hằng ngày. Việc tạo ra một loại vải bông có thể hoạt động dưới ánh nắng mở ra hướng ứng dụng đáng chú ý, nhất là tại những môi trường thường xuyên tiếp xúc với vi khuẩn hoặc hóa chất. Tuy nhiên, nghiên cứu hiện chưa cho biết cụ thể thời điểm người tiêu dùng có thể mua quần áo được làm từ vải 2-AQC. Các nhà khoa học nhận định vải 2-AQC đặc biệt phù hợp với nhân viên y tế, những người thường làm việc trong môi trường cần chú trọng kiểm soát vi khuẩn và các nguồn ô nhiễm khác. Loại vật liệu này cũng có thể hữu ích đối với người làm nông nghiệp, nhóm thường xuyên tiếp xúc với thuốc trừ sâu trong quá trình chăm sóc và bảo vệ cây trồng. Quân nhân là nhóm đối tượng tiềm năng khác, bởi trang phục của họ có thể phải hoạt động trong nhiều điều kiện môi trường phức tạp. Trong nhiều năm, thị trường thế giới đã xuất hiện dày đặc các sản phẩm được quảng bá với khả năng kháng khuẩn hoặc kháng sinh, phục vụ từ vệ sinh cá nhân đến sinh hoạt gia đình. Xà phòng, tất ngắn, thớt, trò chơi cho trẻ em và bồn cầu từng được thiết kế với những chất như triclosan và tributyletain nhằm hạn chế sự hiện diện của vi khuẩn. Sự phổ biến này cho thấy nhu cầu kiểm soát vi khuẩn rất lớn, đồng thời đặt ra câu hỏi về mức độ cần thiết của việc đưa hóa chất kháng khuẩn vào quá nhiều sản phẩm thông thường. Không dừng ở những vật dụng quen thuộc, các ion bạc có khả năng kháng khuẩn hiện còn được sử dụng trong máy giặt và một số chất khử mùi trên thị trường. Những công nghệ này được kỳ vọng giúp chống vi khuẩn, nhưng việc sử dụng rộng rãi cũng khiến nhiều người quan tâm hơn tới các tác động lâu dài. Câu hỏi không chỉ nằm ở hiệu quả trước mắt, mà còn liên quan đến cách các chất kháng khuẩn đi vào môi trường sau quá trình sử dụng. Một mối lo khác là liệu những sản phẩm kháng khuẩn phổ biến có góp phần làm vi khuẩn tăng sức đề kháng đối với các loại thuốc kháng sinh hay không. Vấn đề này đặc biệt được quan tâm đối với khuẩn cầu chùm, nhóm vi khuẩn được nhắc đến trong bối cảnh nguy cơ kháng thuốc ngày càng thu hút sự chú ý. Vì vậy, bất kỳ vật liệu mới nào có khả năng diệt khuẩn cũng cần được nhìn nhận đồng thời qua hiệu quả sử dụng và những hệ quả tiềm tàng đối với môi trường. Vải 2-AQC tạo ra điểm khác biệt khi khả năng diệt khuẩn, chống thuốc trừ sâu và chống độc tố được kích hoạt nhờ ánh nắng, thay vì chỉ dựa vào việc bổ sung chất kháng khuẩn vào sản phẩm. Thành phần có độ bám tốt trên sợi bông, cùng việc không làm thay đổi đặc tính của vật liệu, khiến phát minh của UC Davis trở thành hướng nghiên cứu đáng chú ý. Dù còn phải chờ khả năng thương mại hóa, loại vải này cho thấy ánh sáng mặt trời có thể được khai thác để hỗ trợ những vật liệu dệt an toàn và hữu ích hơn trong đời sống.