Chiều 24/10, Quốc hội thảo luận ở tổ về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
Chỉ tập trung vào những vấn đề, những nội dung có tính chất đặc thù
Phát biểu tại tổ, với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Thủ tướng Lê Minh Hưng (đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) cho biết, Chính phủ đã báo cáo Quốc hội về cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn và những quan điểm, sự cần thiết ban hành luật. Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chủ trì soạn thảo để nghiên cứu kỹ ý kiến của các đại biểu, ý kiến thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện và báo cáo lại Quốc hội.
Theo Thủ tướng, một trong những nhóm chính sách lớn trong dự thảo là quy định về hoạt động phát triển hệ sinh thái thử nghiệm có kiểm soát trong ngành công nghiệp văn hóa. Thực tế, những nội dung về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đã được quy định ở một số văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Do đó, nội dung này cần rà soát kỹ, bảo đảm chỉ tập trung vào những vấn đề, những nội dung có tính chất đặc thù trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa và thống nhất với Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo.
Về hỗ trợ sáng tạo, xác lập và xác định giá trị quyền sở hữu trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa, Thủ tướng cho rằng, việc Nhà nước đầu tư và hỗ trợ hình thành các phần mềm phục vụ sáng tạo, nền tảng số hỗ trợ về quyền sở hữu trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa là chính sách cần thiết để tạo công cụ hỗ trợ cho các hoạt động sáng tạo, phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa và nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ của các chủ thể sáng tạo, đặc biệt là cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, thúc đẩy chuyển đổi số và khai thác hiệu quả các tài nguyên về văn hóa.
Tuy nhiên, theo Thủ tướng, như ý kiến một số đại biểu, vẫn phải tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy định này trong mối quan hệ tổng thể với các quy định có liên quan của dự thảo luật, như cơ chế hình thành, quản lý và vận hành, kết nối liên thông và chia sẻ dữ liệu, cũng như phạm vi cung cấp miễn phí và bảo đảm nguồn lực thực hiện cần phải có những quy định cụ thể hơn.
Về nhân lực, Thủ tướng cho rằng những quy định về thu hút nghệ sĩ, nghệ nhân và chuyên gia, nhà giáo trong phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa là hết sức cần thiết. Về hạ tầng công nghiệp văn hóa, dự thảo luật đã đề cập, đưa ra nhiều thiết chế mới với mục tiêu tạo lập hệ sinh thái hạ tầng công nghiệp văn hóa.
Yêu cầu về bảo vệ di sản, giữ gìn cảnh quan môi trường
Theo Thủ tướng, hạ tầng công nghiệp văn hóa không chỉ là công trình, mặt bằng hay khu sản xuất, mà còn là sự liên kết giữa di sản, cộng đồng, không gian sáng tạo, hạ tầng số và các dịch vụ văn hóa phù hợp. Hạ tầng văn hóa có thể được tổ chức theo mô hình mạng lưới, không nhất thiết phải liền kề, nhưng có sự liên kết về tài nguyên văn hóa, sản phẩm, dịch vụ, hạ tầng và cơ chế quản lý; tức là có tính liên thông và tổng thể.
Cùng với đó, thiết lập hạ tầng văn hóa phải đặt ra những yêu cầu về bảo vệ di sản, giữ gìn cảnh quan môi trường, quản lý phù hợp với sức chịu tải, đồng thời bảo đảm sự tham gia và hưởng lợi chính đáng của cộng đồng, nghệ nhân và các chủ thể sáng tạo của địa phương.
Dự thảo luật cũng quy định những vấn đề về phát triển thị trường công nghiệp văn hóa, sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm. Theo Thủ tướng, đây là một trong những chính sách rất quan trọng, với quan điểm rất mới, thể hiện sự chuyển biến trong tư duy phát triển công nghiệp văn hóa, từ việc chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa sang kết hợp hài hòa giữa phát huy giá trị văn hóa với khai thác tiềm năng kinh tế và đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, động lực tăng trưởng quan trọng của đất nước.
"Giá trị của sản phẩm công nghiệp văn hóa không chỉ nằm ở sản phẩm ban đầu, mà còn ở khả năng khai thác, phát triển thành các sản phẩm phái sinh, chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ, mở rộng thị trường và hình thành những chuỗi giá trị mới, chẳng hạn như một sản phẩm điện ảnh, hoạt hình, trò chơi điện tử, từ nội dung số có thể khai thác được trên rất nhiều nền tảng và nhiều thị trường, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực liên quan như du lịch, thương mại, dịch vụ công nghệ số. Cho nên, cần có những chính sách ưu tiên lựa chọn sản phẩm văn hóa có trọng tâm, trọng điểm và năng lực cạnh tranh, phát triển thành thương hiệu riêng của công nghiệp văn hóa Việt Nam", Thủ tướng nói.
Về các chính sách tài chính hỗ trợ cho đầu tư, Thủ tướng cho biết, đây là chính sách ưu đãi đặc thù mới để phát triển công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, vẫn phải rà soát rất kỹ để bảo đảm tính thống nhất về nội dung chính sách, bảo đảm đúng đối tượng, tương đồng và phù hợp với các đối tượng như trong công nghiệp công nghệ số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.