Phi công và tiếp viên hàng không có tỷ lệ tử vong cao do nhiễm bức xạ

Theo nghiên cứu mới công bố trên tạp chí JAMA Internal Medicine, phi công và tiếp viên hàng không là hai nhóm nghề có tỷ lệ tử vong do các bệnh ung thư liên quan đến bức xạ cao nhất trong hơn 500 ngành nghề tại Mỹ. Kết luận này dựa trên phân tích gần 13 triệu ca tử vong (thuộc 503 ngành nghề, gồm khoảng 14.000 phi công và 7.000 tiếp viên) từ Hệ thống Thống kê Sinh tử Quốc gia giai đoạn 2020-2024.

Dữ liệu cho thấy phi công và tiếp viên hàng không có tỷ lệ tử vong cao nhất do các loại ung thư có liên quan đến bức xạ, như: ung thư vú, tuyến tiền liệt, hệ thần kinh trung ương và u hắc tố. Riêng phi công cũng có tỷ lệ tử vong do bệnh bạch cầu cao hơn.

“Các thành viên tổ bay là nhóm nghề tiếp xúc với bức xạ ion hóa nhiều nhất tại Mỹ, lý do chủ yếu là thường xuyên phải làm việc ở độ cao nơi lượng tia vũ trụ lớn hơn”, nhóm nghiên cứu giải thích.

Nguy cơ tử vong do ung thư cao

Tiến sĩ Nathan Goodyear, bác sĩ y học tích hợp tại Williams Cancer Institute cho rằng, kết quả trên đáng chú ý bởi các thành viên tổ bay liên tục đứng ở nhóm mắc các bệnh ung thư cao hơn so với những ngành nghề khác.

Trao đổi với Newsweek, TS. Goodyear cho biết: “So với các nghề khác, tiếp viên hàng không có nguy cơ tử vong do ung thư liên quan đến bức xạ cao hơn khoảng 50%, còn phi công cao hơn khoảng 36%".

Theo chuyên gia, nguy cơ tăng ở hầu hết loại ung thư liên quan đến bức xạ được nghiên cứu, nhưng mức tăng không giống nhau giữa từng loại ung thư và từng nhóm nghề. TS. Goodyear nhấn mạnh một trong những điểm đáng chú ý nhất là những nhân viên hàng không làm việc dưới mặt đất không xuất hiện mô hình tương tự.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh những phát hiện trên không chứng minh bức xạ vũ trụ trực tiếp gây ra các trường hợp tử vong.

Một số yếu tố có thể đóng vai trò quan trọng như tổng số giờ bay, số năm làm việc trong tổ bay, liều bức xạ đo được, đường bay, độ cao, các sự kiện hạt năng lượng từ Mặt Trời, tình trạng gián đoạn giấc ngủ, phơi nhiễm tia cực tím, cân nặng, thói quen sinh hoạt... chưa được đề cập trong dữ liệu nghiên cứu.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng cần cẩn trọng khi diễn giải kết quả. 

"Cần lưu ý rằng đây là nghiên cứu về nguy cơ tử vong do ung thư, chứ không đơn thuần ghi nhận số ca mắc bệnh gia tăng ở phi công và tiếp viên hàng không," Tiến sĩ Brian Honeyman, bác sĩ nội khoa và y học giảm nhẹ, phân tích.

Ông lưu ý thêm, các thành viên tổ bay thường được kiểm tra sức khỏe định kỳ và nhìn chung có tình trạng sức khỏe khá tốt. Đây có thể là những yếu tố khiến việc phân tích tỷ lệ tử vong trở nên phức tạp.

Các yếu tố khác có thể cùng tác động

Tiến sĩ Ayesha Bryant, nhà khoa học lâm sàng tại Alpas Wellness nhận định kết quả nghiên cứu trên cũng là một tín hiệu quan trọng đối với sức khỏe nghề nghiệp.

“Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu là một cảnh báo về sức khỏe nghề nghiệp đáng lưu ý đối với phi công và tiếp viên hàng không”, TS. Bryant nói.

Nghiên cứu cho thấy tiếp viên hàng không có khả năng tử vong do các bệnh ung thư liên quan đến bức xạ cao gấp khoảng 1,5 lần so với người lao động nói chung, trong khi ở phi công là khoảng 1,36 lần.

Tuy nhiên, bà Bryant cho rằng bên cạnh phơi nhiễm bức xạ, cả hai nhóm nghề đều chịu sự xáo trộn đáng kể của nhịp sinh học. Phi công cũng có thể tiếp xúc với tia cực tím UVA (tia cực tím với bước sóng dài) xuyên qua cửa sổ buồng lái.

Bà Bryant cũng chỉ ra một hạn chế lớn của nghiên cứu là thiếu dữ liệu đo lượng bức xạ hấp thụ ở từng cá nhân. Do thiếu thông tin này, các nhà nghiên cứu không thể xác định liệu liều bức xạ cao hơn có tương ứng với nguy cơ ung thư lớn hơn hay không.

Một số chuyên gia cho rằng, kết quả nghiên cứu ủng hộ việc tăng cường theo dõi mức phơi nhiễm nghề nghiệp và thực hiện những nghiên cứu dài hạn chặt chẽ hơn về lịch sử bay cũng như tình trạng ung thư.

TS. Honeyman dẫn thông tin từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ, theo đó những chuyến bay kéo dài và các đường bay qua vùng cực có liên quan đến mức phơi nhiễm bức xạ vũ trụ cao hơn. Ông cũng lưu ý Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã cung cấp các công cụ ước tính liều bức xạ trong chuyến bay.

Theo ông, các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nên theo dõi liều bức xạ nghề nghiệp tích lũy trong toàn bộ sự nghiệp của người lao động, đặc biệt với thành viên tổ bay thường xuyên thực hiện các chuyến bay đường dài hoặc qua vùng cực.