Phi đội tiêm kích mạnh nhất Ukraine chật vật vì cạn kiệt tên lửa

Các phi công F-16 của Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu tên lửa không đối không nghiêm trọng đến mức trong một số nhiệm vụ ban ngày, họ phải chỉ có thể sử dụng pháo trong máy bay để đối phó với các mối đe dọa trên không của Nga, hãng tin Mỹ Newsmax đưa tin.

Trong khi đó, tình trạng thiếu tên lửa không đối không khiến số vũ khí sẵn có hiện phải được phân bổ và sử dụng tiết kiệm hết mức có thể.

Thông tin này cho thấy một khía cạnh đáng chú ý về thực tế vận hành F-16 của Ukraine. Máy bay có thể sẵn sàng, phi công có thể trong trạng thái trực chiến, UAV và tên lửa hành trình Nga có thể đang tiến đến, nhưng đơn giản là không có đủ tên lửa để trang bị cho các tiêm kích.

Theo Newsmax, Không quân Ukraine đôi khi phải theo dõi các lô tên lửa khi chúng vượt qua biên giới nước này, trong đó nhân viên không chỉ đếm từng giờ mà thậm chí từng phút cho đến khi số vũ khí đó được đưa tới máy bay. Điều họ lo ngại là liệu tên lửa có đến kịp trước đợt tập kích đường không quy mô lớn tiếp theo của Nga hay không.

Quân nhân có mật danh “Phantom”, chỉ huy Không đoàn 107 của Ukraine, đã xác nhận vấn đề trên khi được hỏi trực tiếp liệu Kiev có đang thiếu nghiêm trọng tên lửa dành cho F-16 hay không.

“Đúng, điều đó là sự thật. Bất kỳ máy bay nào không có vũ khí thì sẽ trở nên vô dụng”, ông Phantom nói.

F-16 đã trở thành một bộ phận quan trọng trong mạng lưới phòng không nhiều tầng của Ukraine, săn lùng UAV và tên lửa hành trình Nga, đồng thời tạo khả năng đối phó với máy bay chiến đấu Nga và thực hiện các nhiệm vụ tấn công mặt đất. Ukraine bắt đầu vận hành F-16 từ mùa hè năm 2024.

Để phá hủy càng nhiều mối đe dọa đang lao tới trước khi chúng tiếp cận các thành phố và cơ sở hạ tầng Ukraine, các tiêm kích cần tên lửa. F-16 chủ yếu được trang bị tên lửa không đối không tầm trung tiên tiến AIM-120 AMRAAM và tên lửa tầm ngắn AIM-9 Sidewinder.

Theo tiết lộ mới, những tên lửa này đã trở thành nguồn lực khan hiếm, đến mức số lượng vũ khí sẵn có có thể quyết định cách một nhiệm vụ được tiến hành.

F-16 được trang bị pháo xoay M61A1 Vulcan cỡ nòng 20mm, nhưng sử dụng pháo để tấn công mục tiêu trên không về cơ bản khác với sử dụng tên lửa và cũng tiềm ẩn những rủi ro riêng. Chiến thuật này đặc biệt nguy hiểm khi đối phó với các mục tiêu nhỏ, nhất là những mục tiêu bay chậm, và càng nguy hiểm hơn vào ban đêm.

Ukraine đã chứng minh rằng F-16 có thể sử dụng pháo trong chiến đấu. Tháng 5/2025, Không quân Ukraine cho biết một phi công F-16 đã bắn hạ 3 mục tiêu trên không và đang tấn công mục tiêu thứ 4 bằng pháo thì một tình huống khẩn cấp buộc anh phải phóng ghế thoát hiểm.

Chỉ huy Phantom đặc biệt kêu gọi cung cấp thêm tên lửa không đối không, cũng như tên lửa đánh chặn cho các tổ hợp Patriot trên mặt đất.

Thông điệp của ông Phantom cho thấy việc chỉ cung cấp thêm máy bay là chưa đủ. Ukraine cần một chuỗi cung ứng vũ khí bền vững để duy trì khả năng chiến đấu hiệu quả của những máy bay này.

Điều này ngày càng trở thành vấn đề lớn hơn đối với toàn bộ mạng lưới phòng không Ukraine. Tên lửa đánh chặn Patriot cũng đang giảm mạnh số lượng khiến Ukraine ngày càng để lọt nhiều hơn tên lửa đạn đạo Nga.

Sức ép giờ đây đang lan ra các hệ thống phòng thủ khác. Việc Ukraine liên tục tiêu hao tên lửa đánh chặn là một nguyên nhân chính. Tuy nhiên, nhu cầu khổng lồ do các cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông cũng góp phần khiến Kiev ngày càng khó tiếp cận các vũ khí do Mỹ sản xuất.

Đề xuất này phản ánh điểm yếu cơ bản của một phi đội tương đối nhỏ đang hoạt động trong một cuộc chiến trên không cường độ cao. Mỗi tên lửa được phóng vào một tên lửa hành trình hoặc UAV Nga đồng nghĩa với việc kho vũ khí còn ít hơn một tên lửa cho lần đối đầu tiếp theo.

Vấn đề càng trở nên cấp bách bởi Ukraine không thể biết chính xác khi nào Nga sẽ tiến hành đợt tập kích quy mô lớn tiếp theo. Đó là lý do việc các lô tên lửa được vận chuyển tới Ukraine đang được theo dõi với mức độ khẩn trương đặc biệt.

Chỉ huy Phantom đánh giá cao bước tiến công nghệ lớn mà F-16 mang lại so với các máy bay MiG-29 và Su-27 do Liên Xô thiết kế, vốn từng là xương sống của lực lượng tiêm kích Ukraine. Tuy nhiên, những máy bay hiện đại chỉ hữu dụng tương xứng với số vũ khí mà chúng có thể sử dụng.

Ông Phantom kêu gọi các đối tác phương Tây của Ukraine suy nghĩ vượt ra ngoài việc chuyển giao từng loại vũ khí riêng lẻ và cần hướng tới việc xây dựng năng lực sản xuất chuỗi cung ứng không bị gián đoạn.

Ông cũng mong muốn phương Tây gia tăng trừng phạt Nga để Moscow thiếu linh kiện nhằm sản xuất vũ khí hiện đại.