Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã có trao đổi với báo chí về kết quả phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2026 và những giải pháp trong chặng nước rút. Ông Lưu cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ huy động nguồn lực sang tạo ra sản lượng, giá trị tăng thêm thực chất, qua đó phấn đấu hoàn thành cao nhất mục tiêu tăng trưởng cả năm.
Thưa ông, tăng trưởng GRDP quý III/2026 của Hà Nội đạt 10,02%, lần đầu tiên trong năm đạt mức hai con số, đưa tăng trưởng 9 tháng lên 8,85%. Ông có thể cho biết những động lực chính tạo nên kết quả này?
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu: Kết quả tăng trưởng quý III là tín hiệu tích cực, cho thấy kinh tế Thủ đô đang tăng tốc và nhiều giải pháp điều hành đã phát huy tác dụng. GRDP quý III tăng 10,02%, cao hơn mức tăng 9,95% của cả nước. Tính chung 9 tháng, GRDP Hà Nội ước tăng 8,85%, cao hơn mức 7,92% cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, đây mới là kết quả bước đầu, trong khi yêu cầu đặt ra cho những tháng cuối năm còn rất lớn.
Bên cạnh những động lực trực tiếp, việc cụ thể hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đang tạo thêm cơ sở thể chế và không gian phát triển. Thành phố tiếp tục phát huy lợi thế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Tuy nhiên, chất lượng tăng trưởng vẫn còn những vấn đề cần khắc phục. Một số lĩnh vực như xây dựng, công nghiệp, thương mại, xuất khẩu, thông tin và truyền thông, bất động sản, lưu trú và ăn uống chưa đạt mục tiêu theo kịch bản. Nguồn vốn đầu tư tư nhân và vốn FDI thực hiện chưa tương xứng với nguồn lực đã huy động; đóng góp của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào tăng trưởng chưa rõ nét.
Thành phố cũng phải đối mặt với áp lực lạm phát. Vì vậy, nhiệm vụ trong quý IV không chỉ là duy trì đà tăng trưởng mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và thị trường tiêu thụ, đưa các nguồn lực nhanh chóng đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo ra giá trị thực chất.
Với tỷ lệ giải ngân đã đạt mức cao so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thành phố sẽ làm gì để nguồn vốn này tiếp tục tạo sức lan tỏa, thưa ông?
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu: Đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực quan trọng, có khả năng chủ động tạo thêm khối lượng xây dựng và thúc đẩy các ngành kinh tế liên quan trong quý IV. Đến ngày 11/10, giải ngân đầu tư công lũy kế đạt 117,4 nghìn tỷ đồng, bằng 97,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 71% kế hoạch thành phố giao sau khi loại trừ khoản tiết kiệm 5%. Đây là kết quả tích cực, nhưng yêu cầu đặt ra không chỉ là giải ngân nhanh mà còn phải gắn giải ngân với tiến độ thi công, khối lượng hoàn thành và hiệu quả đầu tư.
Thành phố đang triển khai 72 dự án trọng điểm, cấp bách với tổng mức đầu tư khoảng 230,4 nghìn tỷ đồng, gồm các tuyến đường vành đai, cầu qua sông Hồng, đường sắt đô thị, công trình chống ngập và các dự án nhà ở xã hội. Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực kết nối giao thông, mở rộng không gian phát triển, cải thiện điều kiện sống và nâng cao sức cạnh tranh của Thủ đô.
Trong những tháng cuối năm, thành phố sẽ điều hành, điều chuyển vốn linh hoạt theo khả năng thực hiện của từng dự án; ưu tiên nguồn lực cho các công trình có thể đẩy nhanh tiến độ, tạo khối lượng xây lắp và giá trị tăng thêm ngay trong năm 2026. Các chủ đầu tư phải thường xuyên cập nhật tình hình triển khai, xác định rõ nguyên nhân chậm trễ và đề xuất phương án xử lý cụ thể. Việc tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán phải được kiểm soát chặt chẽ, đúng quy định và phù hợp với khối lượng thực tế.
Tinh thần xuyên suốt là tiến độ phải đi cùng chất lượng, hiệu quả và trách nhiệm. Không thể chỉ đánh giá kết quả bằng số vốn đã giải ngân, mà phải nhìn vào công trình được triển khai đến đâu, khối lượng thực tế hoàn thành thế nào, khả năng khai thác ra sao và mức độ đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.
Theo kịch bản điều hành, quý IV/2026, Hà Nội phải đạt mức tăng trưởng GRDP 16,55% để hoàn thành mục tiêu cả năm. Ông có thể cho biết, thành phố sẽ tổ chức điều hành như thế nào để các giải pháp thực sự đi vào cuộc sống?
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu: Chúng tôi xác định mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026 phải được kiên định thực hiện, không điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu, thành phố phải nhìn thẳng vào khó khăn, xác định đúng những động lực có thể tạo ra kết quả trong thời gian còn lại và tổ chức thực hiện với quyết tâm cao nhất.
Theo kịch bản cập nhật, GRDP quý IV cần tăng 16,55%, đây là mức tăng trưởng rất cao, đòi hỏi các cấp, các ngành phối hợp chặt chẽ, chủ động hơn trong điều hành và chịu trách nhiệm về kết quả thuộc lĩnh vực, địa bàn được giao.
Trước hết, thành phố sẽ rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng theo từng ngành, dự án và doanh nghiệp trọng điểm. Những nhiệm vụ có khả năng tạo thêm sản lượng, doanh thu, khối lượng xây dựng và giá trị tăng thêm trong quý IV phải được ưu tiên bố trí nguồn lực, xác định rõ tiến độ và điều kiện thực hiện. Các chỉ tiêu cần được cụ thể hóa thành sản phẩm, công việc và thời hạn hoàn thành, thay vì chỉ dừng ở những con số tổng hợp.
Cùng với đó, thành phố tăng cường kiểm tra, đôn đốc và đánh giá tiến độ. Đảng ủy UBND thành phố sẽ lãnh đạo, chỉ đạo UBND thành phố cùng các sở, ngành, đơn vị, địa phương thường xuyên cập nhật tình hình, kịp thời nhận diện nhiệm vụ chậm, nguyên nhân và trách nhiệm của từng cơ quan, chủ đầu tư. Những khó khăn vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo và đề xuất phương án xử lý kịp thời, không để vướng mắc kéo dài làm mất cơ hội tăng trưởng.
Trách nhiệm của người đứng đầu phải được cụ thể hóa bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ, gắn với đánh giá thực chất theo các chỉ số KPI/OKR. Mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương cần xác định rõ người phụ trách, đơn vị chủ trì, sản phẩm đầu ra, thời hạn hoàn thành và điều kiện bảo đảm thực hiện. Đây là cơ sở khắc phục tình trạng nhiệm vụ được giao nhưng thiếu đầu mối chịu trách nhiệm hoặc không xác định rõ kết quả cần đạt.
Về lâu dài, thành phố sẽ rà soát danh mục dự án, kiểm kê nguồn lực, đánh giá hiệu quả kinh tế, khả năng liên kết vùng, tác động dẫn dắt và yêu cầu bảo vệ môi trường, gắn điều hành tăng trưởng quý IV với chuẩn bị nguồn lực cho năm 2027 và các năm tiếp theo. Việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026, các nghị quyết chiến lược và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cần được cụ thể hóa thành cơ chế, dự án và kết quả có thể kiểm chứng.
- Trân trọng cảm ơn ông!