Ghi nhận của phóng viên Dân trí sáng 12/10, trên tuyến đường Nguyễn Phúc Nguyên, đoạn gần vòng xoay Dân Chủ, phường Nhiêu Lộc, TPHCM, hoạt động mua bán tại các cửa hàng gốm sứ vẫn khá trầm lắng.
Dọc tuyến đường dài khoảng 400m, có hơn chục hộ kinh doanh các mặt hàng gốm sứ, thủy tinh trong nước và nhập khẩu, chủ yếu là chén, đĩa, bình hoa cùng các vật dụng gia đình. Tuy nhiên, khoảng hơn 9h, chỉ lác đác khách ghé xem hàng, chưa tạo được không khí mua sắm sôi động.
Phố chuyên doanh ra mắt, sức mua sao chưa cải thiện?
Chị Hiền, chủ cửa hàng gốm sứ Diệu Hiền, cho biết sức mua những năm gần đây khá yếu, hàng hóa tiêu thụ chậm. Theo chị, việc hình thành phố chuyên doanh là tín hiệu tích cực, nhưng hiệu quả thu hút khách cần thêm thời gian để kiểm chứng.
“Dù có phố chuyên doanh hay không thì mấy năm gần đây việc buôn bán vẫn ế ẩm. Tôi kỳ vọng sau khi tuyến phố được nhiều người biết đến hơn, lượng khách sẽ tăng”, chị Hiền chia sẻ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Chủ cửa hàng gốm sứ Diệu Hiền trên đường Nguyễn Phúc Nguyên vừa nhặt rau chuẩn bị cơm trưa, vừa chờ khách (Ảnh: Quốc Thái).
Tương tự, chị Loan, đại diện cửa hàng gốm sứ Quyên, một cơ sở kinh doanh lâu năm trên đường Nguyễn Phúc Nguyên, cho biết cửa hàng đã hưởng ứng chương trình giảm giá 10% trong ngày tuyến phố ra mắt, 11/10. Tuy nhiên, sức mua chưa có thay đổi đáng kể.
Theo chị Loan, thị trường gốm sứ có mức độ cạnh tranh cao, đặc biệt về giá bán. Nhiều cửa hàng sẵn sàng bán với biên lợi nhuận rất thấp để giữ khách, khiến việc giảm giá sâu nhằm kích cầu trở nên khó khăn.
Hàng hoá tại đường chuyên doanh với đa dạng gốm sứ trong nước, quốc tế trong đó những sản phẩm gốm sứ truyền thống của vùng Lái Thiêu (Bình Dương cũ) được trưng bày phổ biến (Ảnh: Quốc Thái).
“Chỉ riêng trên tuyến đường này, các cửa hàng đã cạnh tranh với nhau rất sát. Một chục chén giá 85.000 đồng, sang cửa hàng khác có thể chỉ còn 80.000 đồng, gần như bán giá vốn để kéo khách mua thêm những mặt hàng khác”, chị Loan nói.
Ngày 11/10, phường Nhiêu Lộc tổ chức ra mắt tuyến phố kinh doanh gốm sứ Nguyễn Phúc Nguyên, hướng đến phát huy lợi thế thương mại - dịch vụ, tạo điểm nhấn đô thị và xây dựng môi trường kinh doanh văn minh, hiện đại.
Tuy nhiên, từ kỳ vọng đến hiệu quả kinh doanh thực tế vẫn là khoảng cách mà các hộ buôn bán phải tìm cách thích ứng, thậm chí thu hẹp quy mô để duy trì buôn bán hiệu quả.
Chị Loan cho biết trước đây, nhiều cửa hàng trên tuyến đường vừa bán lẻ vừa bỏ mối chén, đĩa cho nhà hàng, quán ăn. Hiện nay, một số khách hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống chuyển sang tìm nguồn hàng tại Trung Quốc để có mức giá cạnh tranh hơn, khiến các cửa hàng trong nước mất nhiều mối sỉ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cửa hàng kinh doanh gốm sứ Quyên lâu đời tại đường Nguyễn Phúc Nguyên (Ảnh: Quốc Thái).
“Gốm sứ trong nước khó cạnh tranh về giá với một số nguồn hàng nhập khẩu. Vì vậy, hiện nay nhiều cửa hàng chủ yếu bán lẻ, còn lượng hàng bán sỉ giảm đáng kể so với trước”, chị Loan cho hay.
Theo tiểu thương này, sức mua gốm sứ đã chững lại trong vài năm trở lại đây, đặc biệt từ giữa năm 2025, khi hoạt động kinh doanh gặp thêm nhiều áp lực từ tình hình kinh tế và những thay đổi trong chính sách thuế, hóa đơn. Việc thực hiện các yêu cầu về hóa đơn đối với hàng hóa bán ra cũng làm gia tăng áp lực quản lý, chi phí và thủ tục đối với hộ kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, chuyển sang bán hàng trực tuyến cũng không phải giải pháp dễ dàng với ngành hàng gốm sứ.
Chị Loan cho biết đặc thù của sản phẩm là khách hàng thường muốn trực tiếp quan sát kích thước, màu sắc, kiểu dáng trước khi mua. Hình ảnh trên mạng đôi khi không thể hiện đầy đủ cảm nhận thực tế, dẫn đến nguy cơ khách đổi trả nếu sản phẩm nhận được không đúng kỳ vọng.
Bên cạnh đó, hàng gốm sứ dễ nứt, vỡ trong quá trình vận chuyển, khiến người bán đối mặt với rủi ro phát sinh chi phí. Vì vậy, cửa hàng của chị vẫn ưu tiên bán trực tiếp để khách tự lựa chọn sản phẩm phù hợp.
Phố chuyên doanh TPHCM: Không thể chỉ bán hàng để hút khách
Thực tế tại phố gốm sứ Nguyễn Phúc Nguyên cũng đặt ra bài toán chung cho nhiều tuyến phố chuyên doanh ở TPHCM: làm thế nào để chuyển lợi thế tập trung ngành hàng thành sức hút mua sắm thực sự?
Trong tuyến bài về thực trạng các phố nghề, phố chuyên doanh, Dân trí ghi nhận áp lực từ chi phí mặt bằng, sức mua suy giảm và cạnh tranh từ thương mại điện tử, đồng thời ghi nhận ý kiến chuyên gia, cơ quan quản lý về hướng phát triển các tuyến phố theo mô hình điểm đến thương mại, văn hóa và du lịch, thay vì chỉ dừng ở việc tập trung nhiều cửa hàng cùng ngành hàng.
Các cửa hàng kinh doanh yên ắng trong ngày đầu "khoác áo" phố chuyên doanh gốm sứ (Ảnh: Quốc Thái).
Theo TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, không nên quy sự sa sút của các phố chuyên doanh tại TPHCM cho một nguyên nhân đơn lẻ. Thực trạng này là kết quả cộng hưởng giữa sự thay đổi của thị trường và mức độ liên kết còn hạn chế giữa các hộ kinh doanh. Đặc biệt, nhiều tuyến đường vẫn đang trong quá trình chuyển đổi từ nơi tập trung buôn bán thành thương hiệu điểm đến.
Theo ông Minh, thương mại điện tử, trung tâm thương mại và các chuỗi bán lẻ hiện đại tạo áp lực cạnh tranh đối với phố chuyên doanh, nhưng chưa phải nguyên nhân cốt lõi duy nhất. Vấn đề sâu xa hơn là nhiều tuyến phố hình thành tự phát theo thời gian nhưng chưa được tổ chức thành một hệ sinh thái kinh tế, văn hóa và du lịch hoàn chỉnh.
“Thành phố có những tuyến đường tập trung kinh doanh một ngành hàng, nhưng chưa thực sự xây dựng được thương hiệu, câu chuyện, tiêu chuẩn dịch vụ, nhận diện không gian và trải nghiệm đặc trưng”, ông Minh nhận định.
Vị chuyên gia cho rằng mỗi tuyến phố cần được đánh giá theo đặc điểm ngành hàng và nhóm khách mục tiêu, thay vì áp dụng một mô hình phát triển chung.