Bỏ qua điều hướng

Phó thủ tướng: Đổi cơ chế đặt hàng, tránh nghiên cứu khoa học rồi bỏ

Phó thủ tướng: Đổi cơ chế đặt hàng, tránh nghiên cứu khoa học rồi bỏ
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Phó thủ tướng đề nghị đổi mới cơ chế đặt hàng, đánh giá nghiên cứu không chỉ bằng số đề tài, công bố mà phải coi trọng sản phẩm và khả năng ứng dụng.

Phó Thủ tướng: Đổi cơ chế đặt hàng, tránh nghiên cứu khoa học rồi bỏ - Ảnh 1.

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu đánh giá nghiên cứu bằng sản phẩm, khả năng chuyển giao - Ảnh: THANH KIỀU

Tại Hội nghị kết nối đối tác khu vực công năm 2026 do Đại học Kinh tế TP.HCM tổ chức, Phó thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, để tạo chuyển biến thực chất trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn với thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong thời đại số, cần tập trung vào một số vấn đề.

Đánh giá nghiên cứu bằng sản phẩm, khả năng chuyển giao

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học cần xác định rõ lĩnh vực có thế mạnh, tập trung xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, liên ngành; tăng cường liên kết giữa các trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia.

Đánh giá hoạt động nghiên cứu không chỉ dựa trên số lượng đề tài, công bố khoa học mà cần coi trọng chất lượng sản phẩm, khả năng chuyển giao, mức độ ứng dụng và tác động thực tế.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm hoàn thiện đề án thúc đẩy mô hình hợp tác nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, tập trung vào việc xác định và công khai các bài toán thực tiễn, lựa chọn trường, nhóm nghiên cứu phù hợp, cơ chế đặt hàng, huy động nguồn lực, chia sẻ dữ liệu, tổ chức nghiên cứu, tiếp nhận và chuyển giao kết quả.

Nghiên cứu hoàn thiện cơ chế đánh giá hoạt động khoa học công nghệ trong các cơ sở giáo dục đại học theo hướng coi trọng hơn sản phẩm, khả năng chuyển giao, mức độ ứng dụng và tác động kinh tế - xã hội bên cạnh các tiêu chí học thuật.

Cho phép huy động các nhóm nghiên cứu liên ngành, liên trường

Phó thủ tướng đề nghị đổi mới cơ chế đặt hàng theo hướng xuất phát từ vấn đề cần giải quyết và sản phẩm cần đạt được; tăng tính cạnh tranh, công khai, cho phép huy động các nhóm nghiên cứu liên ngành, liên trường.

"Cần hạn chế tình trạng nhiệm vụ khoa học được hình thành chủ yếu từ đề xuất của đơn vị nghiên cứu mà chưa có địa chỉ sử dụng, tránh tình trạng nghiên cứu rồi bỏ. Đồng thời, rà soát vướng mắc về cơ chế tài chính, tiếp nhận và chia sẻ dữ liệu, sở hữu trí tuệ, chuyển giao, thương mại hóa và sử dụng kết quả nghiên cứu", Phó thủ tướng yêu cầu.

Đối với các bộ, ngành và địa phương, Phó thủ tướng đề nghị chủ động lựa chọn những vấn đề lớn, vấn đề khó, điểm nghẽn, nút thắt từ thực tiễn để huy động trí tuệ của các trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và nhà khoa học nghiên cứu, đề xuất giải pháp.

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết: "Về phía Chính phủ, chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn về tự chủ đại học, cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ và chia sẻ dữ liệu, tạo môi trường thuận lợi để các cơ sở giáo dục đại học và đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học phát huy tiềm năng, đóng góp thực chất và hiệu quả cho đất nước".

Phó Thủ tướng: Đổi cơ chế đặt hàng, tránh nghiên cứu khoa học rồi bỏ - Ảnh 3.Đại học Quốc gia TP.HCM sắp có Trung tâm Đổi mới sáng tạo 42.000m², hướng tới thu hút 1.500 tiến sĩ

Trung tâm Đổi mới sáng tạo của Đại học Quốc gia TP.HCM có diện tích sàn khoảng 42.000m², dự kiến hoàn thành vào tháng 9-2026. Cùng với phát triển hạ tầng nghiên cứu, đại học này đặt mục tiêu thu hút và đào tạo khoảng 1.500 tiến sĩ đến năm 2030.

Phát biểu tại Hội nghị kết nối đối tác khu vực công năm 2026 do Đại học Kinh tế TP.HCM tổ chức, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc cải tổ toàn diện cơ chế nghiên cứu khoa học trong hệ thống giáo dục đại học. Theo đó, hoạt động đánh giá khoa học công nghệ cần chuyển dịch từ số lượng đề tài hay công bố học thuật sang thước đo chất lượng sản phẩm, khả năng chuyển giao và tác động kinh tế - xã hội thực tế. Nhằm giải quyết triệt để tình trạng các đề tài nghiên cứu xong rồi bỏ xó do thiếu địa chỉ sử dụng, Phó Thủ tướng đề xuất đổi mới cơ chế đặt hàng theo hướng xuất phát từ bài toán thực tiễn và sản phẩm đích. Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao nhiệm vụ sớm hoàn thiện đề án thúc đẩy mô hình hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Cơ chế mới này cho phép huy động linh hoạt các nhóm nghiên cứu liên ngành, liên trường nhằm nâng cao tính cạnh tranh và công khai trong hoạt động khoa học. Bên cạnh đó, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động đặt hàng giới tri thức giải quyết những nút thắt phát triển, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế tài chính, sở hữu trí tuệ và thương mại hóa sản phẩm. Chính phủ cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn về tự chủ đại học và chia sẻ dữ liệu để tạo môi trường thuận lợi nhất cho các nhà khoa học cống hiến. Bước đi chiến lược này hứa hẹn kiến tạo nền tảng vững chắc cho làn sóng đổi mới sáng tạo, gắn kết chặt chẽ đào tạo với nhu cầu phát triển của đất nước trong thời đại số.