Tại phiên thảo luận tổ sáng 23/10, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã có phần phát biểu với những nội dung chia sẻ, góp ý sâu sắc vào dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và tình hình triển khai Nghị quyết số 206 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Bổ sung cơ chế ứng phó khẩn cấp khi có những vấn đề phát sinh
Luật Văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành năm 2025, sau khi cả nước thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy nhằm khẩn trương giải quyết những vấn đề đặt ra, tháo gỡ và khơi thông hệ thống điểm nghẽn liên quan đến thể chế, đặc biệt là để phục vụ cho việc sắp xếp tổ chức bộ máy của cả hệ thống chính trị.
Theo Phó Thủ tướng, luật ban hành thời điểm ấy rất phù hợp, thích ứng linh hoạt và tạo sự chủ động rất tốt để giải quyết tất cả những vấn đề liên quan đến thể chế.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại phiên thảo luận tổ sáng 23/10 (Ảnh: Minh Châu).
“Một mặt, luật kịp thời phục vụ cho việc vận hành của cả hệ thống chính trị sau sắp xếp, mặt khác là để khơi thông điểm nghẽn, phục vụ kiến tạo và phát triển”, Phó Thủ tướng nhìn nhận đây cũng là một dấu ấn để có thêm kinh nghiệm, bài học cho việc tiếp tục đổi mới việc xây dựng hệ thống pháp luật.
Đề cập đến Kết luận 09 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Phó Thủ tướng đánh giá dự thảo luật lần này đã bám sát tinh thần chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, sát với thực tiễn.
Phó Thủ tướng khái quát 3 vấn đề mới cốt lõi trong dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật.
Một là thể thức văn bản; hai là đơn giản hóa quy trình và hồ sơ xây dựng luật, pháp lệnh; ba là bổ sung cơ chế ứng phó khẩn cấp khi có những vấn đề phát sinh cần giải quyết.
Nội dung đáng chú ý, theo Phó Thủ tướng, là không tiếp tục xác định nghị quyết của Quốc hội hoặc nghị quyết của Chính phủ là văn bản quy phạm pháp luật.
Phó Thủ tướng cho rằng vấn đề này có tác động rất lớn, vì muốn xây dựng một hệ thống pháp luật mang tính ổn định, lâu dài, bền vững và phát triển, cần đặc biệt chú ý tới việc xử lý những vấn đề thực tiễn phát sinh.
Do đó, trong dự án luật này, Phó Thủ tướng đề nghị phải có những quy định rõ hơn về trường hợp cần ban hành luật để giải quyết các yêu cầu cấp bách thực tiễn đặt ra, thay thế cho nghị quyết hiện nay của Quốc hội, Chính phủ.
“Phân định cụ thể hơn sẽ giúp các cấp thực hiện thuận lợi hơn”, theo lời Phó Thủ tướng.
Đề xuất tiếp tục cơ chế “ủy quyền lập pháp”
Góp ý về tình hình triển khai Nghị quyết số 206 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, Phó Thủ tướng ví đây là “nghị quyết lịch sử” để giải quyết những vấn đề rất lớn sau cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy.
Với nghị quyết này, Chính phủ đã thực hiện một nhiệm vụ hết sức quan trọng, tạo dấu ấn theo tinh thần chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, hướng tới mục tiêu “địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm”.
Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, cơ chế ủy quyền lập pháp là xu thế chung của thời đại (Ảnh: Minh Châu).
Chỉ riêng về thủ tục hành chính, Phó Thủ tướng thông tin tính từ tháng 3/2025 đến nay đã cắt giảm, đơn giản hóa, phân cấp 6.916 thủ tục, trong đó, cắt giảm, đơn giản hóa trên 3.000 điều kiện kinh doanh. Những con số này, theo Phó Thủ tướng, tháo gỡ khó khăn rất lớn cho người dân, doanh nghiệp và là minh chứng cho một cuộc cách mạng rất lớn về xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế.
Cho biết lần này Chính phủ tiếp tục đề xuất cơ chế ủy quyền lập pháp, Phó Thủ tướng khẳng định đây là xu thế chung của thời đại, đặc biệt của các nước phát triển.
Anh, Mỹ, Úc hay Trung Quốc, theo Phó Thủ tướng, là những điển hình. Phó Thủ tướng dẫn chứng ở Anh hằng năm có thể ủy quyền lập pháp giải quyết tới 1.000 đạo luật. Vấn đề ủy quyền lập pháp được các nước đặt ra khi có những vấn đề, tình huống đặt ra cần thiết ủy quyền cho Chính phủ hoặc các cấp có liên quan để thực hiện được ngay.
Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường với nhiều vấn đề không thể dự báo, một nền kinh tế mở như Việt Nam rất dễ chịu tác động và ảnh hưởng. Vì thế, Phó Thủ tướng cho rằng nếu không có cơ chế ủy quyền lập pháp sẽ gặp vướng mắc ngay khi có vấn đề phát sinh cần giải quyết.
“Nếu không tiếp tục có cơ chế ủy quyền lập pháp, tới đây, việc giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn sẽ rất vướng vì chúng ta đang trong giai đoạn chuyển đổi khi sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp”, Phó Thủ tướng nhận định.
Theo Phó Thủ tướng, tất cả công việc hiện nay vẫn đang trong quá trình cần hoàn thiện, bổ sung để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị cũng như thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
“Cơ chế ủy quyền lập pháp lúc này thực sự rất quan trọng, nếu không sẽ khó khăn cho cả Quốc hội, Chính phủ hay cho chính quyền địa phương hai cấp”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh sự cần thiết trong đề xuất của Chính phủ.
Phó Thủ tướng cho biết cả hệ thống đang “chạy đua” với thời gian để hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là hệ thống luật pháp sau khi thực hiện ủy quyền lập pháp để phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Nhưng vì số lượng quá lớn, nhiệm vụ này không thể hoàn thành vào tháng 3/2027 theo kế hoạch. Vì thế, Chính phủ đề nghị kéo dài thời gian tới hết tháng 12/2027.
Nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo chất lượng, tính ổn định và hiệu quả thực thi, Phó Thủ tướng cho rằng nhiệm vụ này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ trong cả hệ thống chính trị, nhất là việc ban hành các văn bản chi tiết để tổ chức thực hiện luật.
“Chính phủ sẽ nỗ lực hơn để khi Quốc hội thông qua luật sẽ ban hành kịp thời các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn”, Phó Thủ tướng khẳng định và nói thêm năm nay, Chính phủ đã rất nỗ lực và gần như không nợ các văn bản quy định chi tiết.