Tối 16/10, chương trình nghệ thuật Xòe Thái - Trọn một vòng yêu diễn ra tại sân vận động Nghĩa Lộ (Lào Cai), mở màn Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.
Dưới bàn tay dàn dựng của Tổng đạo diễn Lê Hải Yến, sân vận động Nghĩa Lộ biến thành một bản Mường rộng lớn, tái hiện đời sống văn hóa người Thái qua sân khấu thực cảnh kết hợp công nghệ hiện đại.
Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, từ 18h, gần 10.000 người dân và du khách đã có mặt tại sân vận động Nghĩa Lộ. Nhiều người diện trang phục truyền thống của các dân tộc Tây Bắc, chờ đón đêm khai mạc lễ hội.
Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng các đại biểu đến dự lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026.
Chương trình gây ấn tượng bởi quy mô dàn dựng công phu, sự kết hợp hài hòa giữa chất liệu văn hóa dân gian và công nghệ sân khấu hiện đại.
Lấy cảm hứng từ truyện thơ dân gian Xống chụ xon xao của người Thái, chương trình dẫn dắt khán giả qua ba chương Mầm thương, Sợi nhớ và Vòng yêu, kể câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với những nét đẹp văn hóa truyền thống và nghệ thuật Xòe Thái.
Ở chương đầu tiên, không gian Mường Lò từ thuở khai hoang, dựng bản được tái hiện bằng sự kết hợp giữa diễn xuất và công nghệ 3D mapping. Qua ba cảnh Mầm lúa, Xuân thì và Hẹn ước, những hình ảnh cày bừa, gieo mạ, trồng lúa… gợi nhắc hành trình con người gắn bó với đất đai, núi rừng để gây dựng bản Mường trù phú.
Bên dòng Nậm Thia, hình ảnh những cô gái Thái với mái tóc dài buông xuống làn nước suối tái hiện vẻ đẹp dịu dàng, mộc mạc của người con gái miền sơn cước. Khung cảnh thơ mộng ấy mở đầu cho câu chuyện tình yêu đôi lứa giữa núi rừng Mường Lò.
Trên sàn hoa Hạn Khuống, tiếng sáo, tiếng đàn hòa cùng làn điệu Khắp Thái mở ra không gian giao duyên của đôi trai gái. Tại đây, họ trao nhau tín vật xai peng - sợi dây tình tượng trưng cho sự gắn bó, thủy chung và lời hẹn ước trọn đời.
Trong chương Sợi nhớ, chàng trai lên đường làm ăn xa để chuẩn bị sính lễ, hẹn trở về khi mùa hoa ban nở. Ở lại bản Mường, cô gái Thái miệt mài bên khung cửi, dệt những tấm thổ cẩm và gửi nỗi nhớ thương vào từng sợi chỉ. Bốn mùa xuân, hạ, thu, đông lần lượt trôi qua, hình ảnh người con gái bên khung cửi trở thành biểu tượng cho sự chờ đợi, lòng thủy chung và niềm tin vào lời hẹn ước.
Câu chuyện tình yêu được đẩy lên cao trào qua những câu thơ trong Xống chụ xon xao, thể hiện khát vọng gắn bó bất chấp thử thách. Trên hành trình đi làm ăn xa, chàng trai băng qua những phiên chợ vùng cao mang sắc màu văn hóa của các dân tộc Mông, Dao, Tày, Thái. Sau bao ngày xa cách, anh trở về với sính lễ đầy đủ theo phong tục người Thái, thực hiện lời hẹn ước với người mình yêu.
Đáng chú ý, nghi thức Tằng cẩu, một phong tục quan trọng trong lễ cưới của người Thái đen, được các nghệ nhân dân gian tái hiện trên sân khấu. Trong tiếng hát Khắp Thái, người mẹ gửi gắm những lời dặn dò và chúc phúc tới con gái trước khi về nhà chồng.
Cách kể chuyện tự nhiên, lồng ghép những giá trị văn hóa và di sản đã tạo nên điểm nhấn cảm xúc cho chương trình. Đặc biệt, trong đại cảnh siêu đám cưới, cả cộng đồng cùng hội tụ, chung vui và chúc phúc cho đôi trai gái. Không chỉ theo dõi câu chuyện trên sân khấu, khán giả còn được hòa mình vào không gian văn hóa bản Mường, cảm nhận sự gắn kết giữa tình yêu đôi lứa và tình nghĩa cộng đồng.
Khép lại câu chuyện tình yêu đôi lứa, chương cuối Vòng yêu đưa khán giả đến với niềm vui chung của cả bản Mường. Trong không gian lễ cưới, 2.026 người dân tộc Thái cùng tham gia những màn đại xòe với các đội hình vòng xoáy, Cút Piêu, Tà Liêu, Mak Cưởm, hoa ban và vòng tròn đồng tâm, tái hiện những họa tiết mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Điểm nhấn là đại cảnh siêu đám cưới bản Mường, khi hàng nghìn người cùng nắm tay, tạo thành những vòng xòe nối tiếp để chúc phúc cho đôi trai gái. Từ hạnh phúc của hai người, vòng xòe dần mở rộng thành niềm vui chung của cả cộng đồng, tượng trưng cho tình đoàn kết, sự gắn bó và sức sống bền bỉ của văn hóa Thái.
Không khí lễ hội thêm sôi động khi đông đảo người dân và du khách từ khán đài xuống sân khấu, cùng nắm tay hòa vào những vòng xòe truyền thống. Những vòng xòe nối tiếp nhau, kết nối nghệ nhân, diễn viên và khán giả trong không gian văn hóa Mường Lò.
Hòa vào dòng người, ông Chinoros Benjachavakul (du khách Thái Lan) chia sẻ rằng những làn điệu dân ca và điệu múa của người Thái tại Mường Lò khiến ông nhớ tới quê hương. Theo ông, văn hóa của người Thái ở Việt Nam và Thái Lan có nhiều nét tương đồng, từ giai điệu, câu hát đến các điệu múa truyền thống.
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026 diễn ra nhân dịp kỷ niệm 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2021-2026). Với chủ đề Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc, lễ hội góp phần tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai đến du khách trong nước và quốc tế.
Lễ hội diễn ra từ ngày 16/10 đến ngày 21/10 với nhiều hoạt động như Hội chợ Du lịch Tây Bắc 2026, trưng bày sản phẩm OCOP, giới thiệu ẩm thực địa phương, triển lãm ảnh du lịch và không gian văn hóa đọc tại Quảng trường Gold Field. Du khách cũng có thể tham quan triển lãm ảnh “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc” tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng các hoạt động trải nghiệm văn hóa, du lịch diễn ra trong tháng 10 tại khu vực miền Tây tỉnh Lào Cai.
Ảnh: Nguyễn Hà Nam