Chị Phan Thị Thúy Phượng (phường An Hội Đông, Thành phố Hồ Chí Minh) từng viết báo ở một tờ báo thuộc Sở Công nghiệp thành phố trước đây. Những năm đầu sau khi đất nước đổi mới, chị đã từng viết bài ca ngợi những lợi ích của túi ni-lông, sản phẩm rất mới mẻ lúc đó. Tuy nhiên, sau này, khi nhận thức được những tác hại của túi ni-lông thì chị cảm thấy day dứt, và chị đã quyết tâm phải hành động, coi như “chuộc lại lỗi lầm”.
Đến năm 2011, chị biết được kỹ sư hóa Lê Lộc là một trong ít người đầu tiên nghiên cứu việc sản xuất bao bì sinh học tự hủy thân thiện môi trường. Thế là chị quyết định nghỉ việc, sát cánh cùng kỹ sư Lê Lộc nghiên cứu, sản xuất và đưa túi ni-lông sinh học tự hủy ra thị trường. Tuy vậy, khó khăn chồng chất, giá nguyên liệu nhập khẩu cao, chính sách hỗ trợ chưa có, người tiêu dùng vẫn quen sử dụng túi ni-lông truyền thống và thờ ơ với túi ni-lông tự hủy.
Không nản lòng, chị và đồng nghiệp quyết tâm thay đổi ý thức, thói quen của người dân. Chị đã lặn lội khắp các chợ truyền thống ở thành phố để tuyên truyền về tác hại của túi ni-lông thông thường, lợi ích của túi ni-lông sinh học tự hủy… Nhóm của chị đã hợp tác với một công ty để gia công sản phẩm túi ni-lông tự hủy. Sau khi sản phẩm bán được ra thị trường, năm 2013 chị và một số người nữa góp vốn xây dựng một nhà máy sản xuất túi ni-lông ở tỉnh Đồng Tháp. Tuy nhiên, hoạt động được khoảng một năm thì nhà máy này cũng đóng cửa, lý do chính là “đầu ra” khó khăn.
Không những vậy, khoảng cuối năm 2014, kỹ sư Lê Lộc bị mất do bạo bệnh. Chị lại bị phát hiện bệnh ung thư, phải nằm viện dài ngày… Thế là, công việc sản xuất và kinh doanh túi ni-lông tự hủy bị dừng lại. Khoảng năm 2017, sau khi chữa hết bệnh, chị lại trở về với công việc quen thuộc, tiếp tục gắn bó với những chiếc túi ni-lông tự hủy.
Nhờ sự hỗ trợ và động viên của Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, chị lại xông xáo đi tuyên truyền, vận động ở các chợ truyền thống. Nhiều lần thất bại trong việc thuyết phục các tiểu thương mua và sử dụng túi ni-lông tự hủy, nhưng chị không hề buông xuôi. Đến năm 2019, để thuận tiện trong việc giao dịch với khách hàng, chị thành lập Công ty TNHH Bao bì thân thiện môi trường Phương Lan.
Niềm vui và động lực lớn để chị không bỏ cuộc là sự ủng hộ và đồng hành của người chồng và hai con. Thời gian gần đây, chị cũng đã bước qua ngưỡng tuổi 65, sức khỏe cũng đã suy giảm do ảnh hưởng bệnh tật. Tuy nhiên, chị Phượng vẫn không chùn bước, chị vẫn tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường như tuyên truyền phân loại rác thải tại nguồn, đổi rác lấy quà…, và chị xem đó như sứ mệnh và niềm vui của tuổi già.
Cũng đam mê hướng đi “thân thiện môi trường” như chị Phượng là người mẹ đơn thân Nguyễn Thanh Diễm. Gần 10 năm trước, lúc 37 tuổi, chị Diễm dẫn theo 2 đứa con (một đứa chưa tròn 1 tuổi) rời Hà Nội vào Thành phố Hồ Chí Minh lập nghiệp. Ban đầu, chị Diễm vẫn làm việc đúng với chuyên môn là thiết kế mỹ thuật trong lĩnh vực nội thất, ngoại thất và bao bì; thời gian sau chị làm thêm việc xuất khẩu nông sản.
Từ công việc đó, cùng với tình yêu thiên nhiên, chị Diễm thuê đất ở xã An Nhơn Tây để trồng ớt theo quy trình hạn chế tối đa việc sử dụng và kiểm soát chặt chẽ dư lượng hóa chất. Mục đích là để có được những trái ớt sạch, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang những thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản… Tuy vậy, đến mùa mưa năm 2025, do mưa lớn kéo dài, gây ngập úng, 16ha ớt bị hư hại hoàn toàn; chỉ còn thu hái được 4ha. Tổn thất lớn này khiến chị Diễm mất ngủ nhiều đêm liền…
May mắn thay, trong lúc chị tìm mua một ít cây chuối hột giống để trồng trong trang trại, để ăn trái, hoa (bắp), lấy lá…., thì chị lại quen biết được một người bạn đang canh tác một vườn cây chuối hột ở quê nhà Đồng Tháp. Từ sự hỗ trợ của người bạn này, từ giữa năm 2025, chị Diễm đã chuyển dần sang trồng cây chuối hột, cũng với phương thức canh tác thân thiện môi trường, thuận thiên. Diện tích cây chuối hột từ từ tăng dần, ở nhiều lứa khác nhau, tùy theo khả năng tài chính.
Đến nay, diện tích trồng cây chuối hột của chị đạt khoảng 10ha. Tuy vậy, chị Diễm còn bao tiêu bắp chuối và chuối quả cho các vườn chuối ở một số tỉnh, nâng tổng diện tích chuối hột được chị lo đầu ra lên khoảng 50ha. Còn tại trang trại ở xã An Nhơn Tây, chị Diễm còn tạo việc làm ổn định cho gần 10 lao động (có 2 người khuyết tật), với thu nhập 8 triệu đồng/tháng và được đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế…
Hiện tại, cùng với việc bán bắp chuối, chị Diễm đã phát triển được sản phẩm bột chuối hột như một loại thực phẩm, đã được các đơn vị chức năng kiểm nghiệm đạt tiêu chuẩn để bán ra thị trường. Không dừng lại ở đó, chị Diễm đã ấp ủ và bước đầu phát triển những sản phẩm mới. Trong đó, có vải được sản xuất từ thân cây, lụa được làm từ lõi thân chuối… Theo chị, việc tận dụng nhiều bộ phận sẽ giúp đa dạng nguồn thu, phân tán rủi ro đầu ra và gia tăng giá trị cho cây chuối.
Chị Diễm cho biết: Chuối hột là loài cây bản địa, có khả năng thích nghi tốt với nhiều loại đất và kiểu thời tiết, ít tốn công chăm sóc, có thể trồng xen với các loại cây khác, cải thiện được độ màu mỡ của đất, và có nhiều hướng khai thác. Riêng hoa chuối hột được các nhà hàng, điểm kinh doanh nông sản ưa chuộng, trong khi nguồn cung còn khiêm tốn so với nhu cầu thực tế.
“Tổ chức Hội Phụ nữ đã đồng hành và hỗ trợ tôi tham gia giới thiệu, quảng bá các sản phẩm từ cây chuối hột ở các triển lãm, hội chợ… Nhờ đó, sản phẩm do tôi và các cộng sự làm ra ngày càng được thị trường và người tiêu dùng biết đến nhiều hơn”, chị Diễm chia sẻ thêm.
Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Nguyễn Thị Ngọc Linh cho biết: Hội đang triển khai thực hiện Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035”. Mục tiêu của Đề án là xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế bền vững; phát huy tiềm năng, huy động các nguồn lực hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp; nâng cao năng lực quản trị, khả năng tiếp cận tài chính, tham gia chuỗi giá trị; nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế... Trong đó, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh được xác định là những hướng triển khai chủ đạo.
Các cấp hội sẽ nỗ lực giúp phụ nữ hiện thực hóa ý tưởng khởi nghiệp và phát triển sản xuất, kinh doanh bền vững; và tạo điều kiện quảng bá, kết nối các sản phẩm, dịch vụ do phụ nữ khởi nghiệp thực hiện.
HOÀNG LIÊM