Giai đoạn 2021-2025, tỉnh Phú Thọ đã hỗ trợ đào tạo nghề cho hơn 22.000 lượt lao động dân tộc thiểu số. Trong đó, 173 mô hình đào tạo nghề ngay tại địa phương đã được triển khai với các ngành nghề phù hợp như: trồng trọt, chăn nuôi, chế biến nông sản, sửa chữa máy nông nghiệp, mộc dân dụng, may mặc…
Điều đáng ghi nhận là cách thức đào tạo được thực hiện linh hoạt, “cầm tay chỉ việc,” học đến đâu thực hành đến đó. Nhờ vậy, sau các khóa học, nhiều lao động có thể tự thành lập tổ hợp tác sản xuất, mở xưởng kinh doanh nhỏ hoặc tham gia vào các chuỗi sản xuất tại địa phương với thu nhập ổn định từ 6-8 triệu đồng mỗi tháng.
Huyện Tân Sơn ( cũ) của tỉnh Phú Thọ nay được tổ chức thành 6 xã mới là xã Tân Sơn, xã Minh Đài, xã Lai Đồng, xã Xuân Đài, xã Long Cốc và xã Thu Cúc, có hơn 80% là đồng bào dân tộc thiểu số.
Tỷ lệ hộ nghèo của địa phương đứng đầu toàn tỉnh, bà con chủ yếu làm nông nghiệp, phát triển đồi rừng và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp bách về đào tạo nghề cho người dân để giúp họ nâng cao trình độ sản xuất, tiếp cận kỹ thuật mới và từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Để công tác đào tạo nghề đạt hiệu quả, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên Tân Sơn đã triển khai đồng thời việc đào tạo nghề trong lĩnh vực nông nghiệp và phi nông nghiệp.
Trung tâm đã mở các nhóm nghề đào tạo như: May công nghiệp, hàn điện, sửa chữa máy nông nghiệp và cơ điện nông thôn, sửa chữa lắp đặt mạng cấp thoát nước gia đình; vận hành máy xúc đào, chế biến gỗ...
Chỉ trong năm 2023, Trung tâm đã tổ chức đào tạo nghề cho 560 học viên. Tính đến hết tháng 8/2024, Trung tâm đã tuyển sinh và tiến hành đào tạo 31 lớp sơ cấp nghề cho lao động nông thôn với 539 học viên, hoàn thành 100% chỉ tiêu kế hoạch tuyển sinh sơ cấp nghề cho lao động nông thôn của năm.
Các học viên sau đào tạo trên 80% có việc làm ngay, trong đó, riêng nghề may công nghiệp, có khoảng 90% lao động có việc làm sau đào tạo. Ngoài ra, học viên tham gia các lớp đào tạo nghề còn được hỗ trợ giới thiệu việc làm và vay vốn phát triển sản xuất.
“Cầm tay chỉ việc” cho đồng bào dân tộc thiểu số
Trước đây, cuộc sống gia đình anh Phùng Văn Cường người dân tộc Dao, ở khu Sặt, xã Trung Sơn, tỉnh Phú Thọ gặp nhiều khó khăn, không có nghề nên ai thuê gì làm nấy, thu nhập bấp bênh.
Với mong muốn có được một nghề nghiệp ổn định, anh Cường đăng ký học 2 lớp sơ cấp Thú y và Trồng trọt tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên Cẩm Khê phân hiệu Yên Lập.
Anh Cường chia sẻ: "Trước đây, tôi chủ yếu đi làm thuê kiếm sống. Chăn nuôi, trồng trọt cũng theo cách truyền thống của cha ông để lại. Nuôi lợn, trâu, bò thả rông trên rừng. Trồng cây quế cho mọc tự nhiên không chăm sóc... Sau khi được tham dự các khóa học, tôi đã về áp dụng trong sản xuất ở gia đình và giúp đỡ bà con những kiến thức đã được học.”
Cũng như anh Phùng Văn Cường, nhiều gia đình đồng bào Dân tộc thiểu số trên địa bàn nhờ được học nghề mà cuộc sống đã thay đổi theo hướng tích cực, từng bước thoát nghèo, có cuộc sống sung túc.
Ngoài ra, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Cẩm Khê phân hiệu Yên Lập còn phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, UBND các xã, phường tổ chức ngày hội đào tạo nghề và việc làm để tuyên truyền, tư vấn học nghề, tuyển sinh mở các lớp đào tạo nghề theo định hướng, quy hoạch phát triển của địa phương. Công tác đào tạo nghề cho đồng bào DTTS được thực hiện theo phương pháp “cầm tay chỉ việc” mang lại hiệu quả cao.
Không chỉ dừng lại ở đào tạo nghề truyền thống, các Trung tâm GDNN - GDTX và các trường nghề của Phú Thọ đang chuyển hướng sang đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp và các ngành kinh tế mũi nhọn, như: Du lịch cộng đồng gắn với chuyển đổi số (đặt phòng trực tuyến, bản đồ du lịch số, quảng bá trên nền tảng số); công nghiệp phụ trợ; chế biến nông – lâm sản áp dụng công nghệ bảo quản, đóng gói; các nghề dịch vụ mới phù hợp kinh tế số, vận hành máy móc tự động, kỹ thuật số cơ bản, thương mại điện tử…Đến nay, tỷ lệ lao động dân tộc thiểu số qua đào tạo đạt khoảng 60%, trong đó 40% có chứng chỉ nghề, cao hơn nhiều so với các giai đoạn trước.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Phú Thọ đặt mục tiêu trên 40% lao động dân tộc thiểu số được đào tạo nghề và có việc làm ổn định, trong đó lao động nữ chiếm ít nhất 50%; mỗi năm có trên 3% lao động vùng cao chuyển dịch sang công nghiệp, dịch vụ, du lịch...
Thực tế cho thấy, ở những nơi chính quyền làm tốt công tác định hướng nghề nghiệp và đào tạo gắn với nhu cầu thị trường, hiệu quả mang lại rõ rệt. Nhiều thanh niên dân tộc Mường, Dao, Tày… sau học nghề đã trở thành “hạt nhân kinh tế” tại địa phương, khởi nghiệp thành công với mô hình sản xuất, dịch vụ, du lịch cộng đồng.
Đào tạo nghề không chỉ trang bị kỹ năng mà còn mở ra cơ hội để người dân vùng cao tự tin hội nhập kinh tế, nâng cao đời sống, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi./.
(Vietnam+)