Điều chuyển bến xe khách, phải thay đổi hành trình
Trước phương án điều chuyển một số tuyến từ bến xe Nước Ngầm về Yên Sở, ông Phạm Sỹ Quý, đại diện nhà xe Văn Minh, cho rằng Hà Nội cần đánh giá kỹ khả năng kết nối giao thông và nhu cầu đi lại thực tế của hành khách.
Theo ông Quý, bến xe Nước Ngầm nhiều năm qua đã trở thành địa điểm quen thuộc của hành khách đi Nghệ An, Hà Tĩnh. Việc chuyển tuyến về Yên Sở có thể khiến doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí, hành khách phải thay đổi lộ trình, mất thêm thời gian, trong khi hiệu quả khai thác của bến xe mới chưa chắc được bảo đảm.
Đáng chú ý, từ bến xe Nước Ngầm, phương tiện chỉ di chuyển vài trăm mét là tiếp cận cao tốc Pháp Vân. Nếu chuyển sang Yên Sở, xe có thể phải đi vòng, kéo dài quãng đường kết nối và tạo thêm áp lực giao thông ở những khu vực khác.
Đại diện nhà xe Đông Lý cũng cho rằng cần tính đến thói quen đi lại của hành khách. Người dân từ Thanh Hóa, Ninh Bình, Hưng Yên (Thái Bình cũ) nhiều năm nay đã quen đến Hà Nội qua bến xe Giáp Bát. Nếu chuyển sang Yên Sở, họ có thể phải thay đổi hành trình, phát sinh thêm thời gian và chi phí, nhất là những người sinh sống ở phía Tây và phía Bắc thành phố.
"Người dân đi xe khách không chỉ quan tâm xe xuất phát ở đâu mà còn quan tâm từ nhà đến bến có thuận tiện hay không, từ bến về nhà mất bao lâu", đại diện doanh nghiệp phân tích.
Theo vị này, việc sắp xếp mạng lưới bến xe cần dựa trên khảo sát nhu cầu thực tế, thay vì chỉ căn cứ vào mục tiêu giảm áp lực giao thông tại một khu vực. Đặc biệt, khi Quốc lộ 1 - đường Giải Phóng được quy hoạch mở rộng phần đường chính lên 10 làn xe, kết hợp phân luồng và hoàn thiện các tuyến kết nối, khả năng lưu thông từ khu vực Giáp Bát ra cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ có thể được cải thiện. Đây cũng là yếu tố cần tính đến trước khi quyết định điều chuyển.
Điều chuyển xe khách trong bến, xe bên ngoài vẫn hoạt động
Một vấn đề khác được các doanh nghiệp vận tải đề cập là cần giải quyết đồng bộ hoạt động của xe khách tuyến cố định và các loại hình vận tải bên ngoài bến hoạt động trá hình.
Theo ông Quý, bên cạnh các doanh nghiệp hoạt động tại bến và chấp hành quy định, hiện vẫn tồn tại tình trạng xe ghép, xe limousine và phương tiện đón trả khách không đúng quy định tại một số khu vực.
"Doanh nghiệp hoạt động tại bến xe, thực hiện các quy định về vận tải hành khách lại phải chịu thêm những xáo trộn, chi phí khi điều chuyển. Trong khi đó, một số phương tiện hoạt động không đúng quy định bên ngoài vẫn tồn tại", ông Quý bày tỏ.
Đại diện nhà xe Đông Lý cho rằng lượng xe hợp đồng, limousine hoạt động sai quy định bên ngoài bến trên một số tuyến lớn hơn nhiều lần xe khách tuyến cố định. Vì vậy, Hà Nội cần đồng thời kiểm soát tình trạng xe hợp đồng chạy trá hình, đón trả khách sai quy định. Bởi, nếu chỉ điều chuyển xe trong bến mà không xử lý được hoạt động vận tải bên ngoài, mục tiêu giảm ùn tắc khó đạt hiệu quả.
Bố trí bến xe phải thuận hướng di chuyển của khách
Từ thực tế trên, các doanh nghiệp cho rằng việc sắp xếp mạng lưới bến xe cần tính đến đặc thù từng nhóm tuyến, hướng di chuyển và khả năng kết nối với các trục giao thông chính. Vị trí bến xe không chỉ cần phù hợp quy hoạch mà còn phải thuận tiện cho hành khách, bảo đảm hiệu quả khai thác của doanh nghiệp.
Theo ông Quý, các tuyến đi các tỉnh phía Bắc theo đường Vành đai 3 có thể phù hợp hơn với bến xe Yên Sở. Ngược lại, với các tuyến đi Nghệ An, Hà Tĩnh và các tỉnh phía Nam, việc chuyển về Yên Sở chưa cho thấy lợi thế rõ ràng.
Theo ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, Hà Nội cần nghiên cứu kỹ vị trí bố trí bến xe mới, đồng thời phân bổ các tuyến theo hướng di chuyển thực tế của hành khách.
Các tuyến đi Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thái Nguyên và những tỉnh phía Bắc, Đông Bắc cần được xem xét bố trí tại các đầu mối giao thông phù hợp, bảo đảm thuận tiện cho cả hành khách và doanh nghiệp.
Ông cho rằng không nên mặc nhiên coi điều chuyển xe khỏi Giáp Bát, Nước Ngầm là giải pháp giảm ùn tắc khi hạ tầng giao thông quanh hai bến đang được đầu tư, mở rộng, trong đó có các tuyến kết nối Quốc lộ 1 cũ. Khi các công trình hoàn thành, khả năng kết nối, lưu thông sẽ được cải thiện, cần được tính đến trước khi quyết định điều chuyển luồng tuyến.
Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đề nghị thành phố tiếp tục nghiên cứu phương án tổ chức, sắp xếp mạng lưới bến xe và luồng tuyến linh hoạt, phù hợp thực tiễn, bảo đảm thuận tiện cho hành khách và hiệu quả khai thác của doanh nghiệp.