Trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng bị phạt đến 150 triệu đồng

Theo quy định hiện hành, mức lương tối thiểu tháng vùng I là 5,31 triệu đồng; vùng II là 4,73 triệu; vùng III là 4,14 triệu và vùng IV là 3,7 triệu.

Từ ngày 1/1/2027, lương tối thiểu tháng tăng thêm 310.000-390.000 đồng tùy từng vùng. Cụ thể, vùng I nâng lên 5,7 triệu đồng; vùng II 5,08 triệu; vùng III là 4,45 triệu và vùng IV là 4,04 triệu.

Đây là mức thấp nhất làm cơ sở thỏa thuận và trả lương với lao động áp dụng hình thức trả lương theo tháng, bảo đảm mức lương theo công việc hoặc chức danh của người đó làm việc đủ thời giờ quy định, hoàn thành định mức lao động hoặc công việc thỏa thuận. Quy định tương tự áp dụng với lương tối thiểu giờ.

Luật sư Phạm Thanh Hữu (Công ty Luật TNHH Nguyên Luật và Cộng sự) cho biết lương tối thiểu vùng là "mức sàn" pháp lý của tiền lương. Người sử dụng lao động không được thỏa thuận hay trả lương thấp hơn mức này, kể cả khi người lao động đồng ý. Việc vi phạm không giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, bởi ngoài tiền phạt, doanh nghiệp vẫn phải trả đủ phần lương còn thiếu cộng tiền lãi, chưa kể rủi ro về uy tín và quan hệ lao động.

Cụ thể, Nghị định 283/2026 có hiệu lực từ ngày 10/9 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, quy định người sử dụng lao động trả lương cho lao động thấp hơn mức tối thiểu do Chính phủ quy định sẽ bị phạt tiền theo số người bị vi phạm. Mức phạt từ 20 đến 30 triệu đồng với vi phạm từ 1 đến 10 lao động; 30-50 triệu đồng với vi phạm 11-50 người; 50- 75 triệu với vi phạm từ 51 người trở lên.

Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động còn bị buộc trả đủ phần tiền lương còn thiếu cho lao động, cộng với tiền lãi tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt.

Ông Hữu nhấn mạnh mức phạt trên áp dụng với cá nhân, còn với tổ chức như doanh nghiệp, hợp tác xã vi phạm sẽ bị phạt tiền gấp hai lần. Như vậy, doanh nghiệp trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng có thể bị phạt từ 40 đến 150 triệu đồng.

Ông khuyến cáo trước thời điểm điều chỉnh mức lương tối thiểu mới, để tránh vi phạm, người sử dụng lao động cần xác định đúng vùng áp dụng cho từng địa điểm làm việc, chi nhánh, đơn vị đặt ở địa bàn nào thì áp dụng mức lương tối thiểu của vùng đó; rà soát thang lương, bảng lương và hợp đồng lao động trước ngày 1/1/2027, điều chỉnh mọi mức lương thấp hơn mức mới; cân đối kế hoạch tài chính cho quỹ lương tăng thêm, bao gồm cả phần đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tăng tương ứng.

Về phía người lao động, nếu bị trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng thì có quyền yêu cầu trả đủ, đồng thời phản ánh đến Công đoàn cơ sở hoặc cơ quan quản lý nhà nước và lao động tại địa phương để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Hồng Chiêu