Nhộn nhịp xuống vụ mới
Thời gian này trên khắp các vùng chuyên canh cây hồ tiêu ở Quảng Trị, người dân đang khẩn trương chuẩn bị giống để phục vụ mùa trồng tiêu mới. Hợp tác xã Ông Voi, xã Cồn Tiên cung cấp 20 nghìn bầu hồ tiêu giống, với giá 10 nghìn đồng/bầu. Ông Lâm Công Phi, Giám đốc Hợp tác xã Ông Voi cho biết, số giống này sẽ trồng đủ trên diện tích gần 6 ha hồ tiêu hữu cơ. Năm nay xã Cồn Tiên có nhu cầu trồng mới 10 ha hồ tiêu hữu cơ. Với số giống còn thiếu, nhiều gia đình chủ động được nguồn giống qua các vườn ươm cá nhân.
Ở thôn Cam Lộc, xã Cam Lộ, gia đình anh Nguyễn Văn Tùng đang trồng mới 500 gốc hồ tiêu theo chuẩn hữu cơ. Các thôn Cồn Trữa, Tân Sở, Cam Lộc, xã Cam Lộ vụ này trồng mới hơn 11 ha. Xã Cam Lộ hỗ trợ nông dân ươm 20 nghìn bầu tiêu giống để trồng mới, tổ chức tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Tổng kinh phí thực hiện mô hình hơn 1,43 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ hơn 124 triệu đồng, Nhân dân đối ứng hơn 1,3 tỷ đồng.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cam Lộ Nguyễn Văn Ân cho biết, việc phục hồi vườn tiêu già cỗi và trồng mới hồ tiêu tập trung được kỳ vọng từng bước khôi phục diện tích hồ tiêu trên địa bàn, hình thành vùng sản xuất ổn định, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.
Gia đình ông Nguyễn Ngọc Nẫm, ở thôn Tân Hào, xã Tân Lập có vườn tiêu hơn 1.200 gốc, phát triển tốt, cho thu hoạch đều đặn. Những năm được mùa, được giá, vườn tiêu của ông đạt hơn 1,2 tấn hạt khô, bán giá khoảng 150-170 nghìn đồng/kg, lãi 120-150 triệu đồng.
Toàn xã Tân Lập có khoảng 80 ha hồ tiêu. Tuy nhiên, diện tích tiêu ở xã Tân Lập có xu hướng giảm. Nguyên nhân chủ yếu do sâu bệnh hại, cây trồng lâu năm bị già cỗi. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Lập Hồ Thúy Vinh cho biết, để duy trì diện tích hồ tiêu hiện có, xã tăng cường công tác khuyến nông, phổ biến kiến thức, hướng dẫn kỹ thuật trồng mới và chăm sóc, chú trọng khuyến khích người dân sản xuất theo hướng hữu cơ, an toàn để cải tạo đất, hạn chế sâu bệnh hại. Điều kiện đất đai, khí hậu ở Tân Lập phù hợp cho cây hồ tiêu hữu cơ. Thu nhập mang lại từ cây hồ tiêu ổn định hơn so với các loại cây trồng khác.
Phát triển theo hướng hữu cơ
Mỗi năm tỉnh Quảng Trị phục hồi, trồng mới khoảng gần 200 ha hồ tiêu. Sản xuất hữu cơ đã trở thành hướng đi chủ lực trong chiến lược phát triển bền vững cây hồ tiêu của tỉnh.
Ông Hoàng Hồng Sơn, thôn An Cổ, xã Cửa Tùng có 1,2 ha tiêu hữu cơ, mỗi năm thu gần 1,5 tấn tiêu khô, toàn bộ được Hợp tác xã hồ tiêu Vĩnh Linh bao tiêu với giá cao hơn thị trường 10%-15%, sau khi trừ chi phí ông thu lãi 150-200 triệu đồng. Gia đình ông Sơn năm nay tiếp tục phát triển tiêu hữu cơ trên diện tích rộng hơn. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cửa Tùng Võ Đức Diện cho biết, xã hiện có hơn 200 ha hồ tiêu, xã Cửa Tùng phối hợp Hợp tác xã hồ tiêu Vĩnh Linh đang phát triển hơn 40 ha tiêu hữu cơ đạt chứng nhận châu Âu để xuất khẩu.
Mô hình sản xuất hồ tiêu hữu cơ được triển khai tại xã Cồn Tiên với quy mô ban đầu 60 ha, do Công ty Organics More liên kết thực hiện, thu hút hơn 200 hộ dân tham gia sản xuất ổn định. Đây là vùng hồ tiêu hữu cơ đầu tiên của tỉnh Quảng Trị được cấp các chứng nhận quốc tế uy tín như tiêu chuẩn Mỹ (USDA), châu Âu (EU 834) và Nhật Bản (JAS). Sản phẩm tiêu hữu cơ từ vùng này được chế biến sâu và xuất khẩu thành công sang những thị trường khó tính như Đức, Mỹ, Nhật Bản. Từ kết quả khả quan đó, Công ty Organics More liên kết và hướng tới mở rộng toàn bộ diện tích hồ tiêu sang canh tác hữu cơ tại xã Cồn Tiên và các xã Vĩnh Hoàng, Cửa Tùng.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hồng Phương, để sản xuất tiêu hữu cơ, người trồng tiêu phải trải qua ít nhất 3 năm chuyển đổi nhằm làm sạch đất và phục hồi hệ sinh thái tự nhiên. Thời gian này, nông dân thường thiếu hụt thu nhập ngắn hạn và gặp phải chi phí phân bón hữu cơ cao để chuyển đổi mô hình. Sở đang hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang sản xuất hồ tiêu hữu cơ, phát triển vùng nguyên liệu tập trung, đào tạo kỹ thuật và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, khuyến khích người dân ứng dụng khoa học-công nghệ vào sản xuất tiêu khô, phấn đấu đưa diện tích tiêu hữu cơ đến năm 2030 đạt 500 ha.
Nhằm mở rộng diện tích tiêu hữu cơ phục vụ xuất khẩu, ngành nông nghiệp tiếp tục chỉ đạo các xã lập hồ sơ đề nghị cấp chứng nhận vùng trồng tiêu hữu cơ theo tiêu chuẩn NOP của Hoa Kỳ; đẩy nhanh việc cung ứng giống tiêu, hỗ trợ kỹ thuật giúp các xã cải tạo vườn, làm vườn mẫu, phấn đấu xây dựng các vùng hồ tiêu hữu cơ lớn của Quảng Trị.
Cùng với đó, tỉnh Quảng Trị có chỉ thị về đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp hữu cơ, canh tác tự nhiên, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp công nghệ cao liên kết theo chuỗi giá trị, xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển ngành nông nghiệp xanh, bền vững. Trong đó, hồ tiêu là một trong những cây công nghiệp dài ngày, có vị trí quan trọng hàng đầu trong các loại cây chủ lực, truyền thống của tỉnh Quảng Trị. Hiện tỉnh có hơn 2.000 ha cây hồ tiêu và đang xác định tăng diện tích trồng hồ tiêu ở những vùng đã được quy hoạch để bảo đảm đưa diện tích đạt khoảng 2.700 ha canh tác theo hướng bền vững vào năm 2030.
Bài và ảnh: QUANG HUY