Phương pháp mới phát hiện ung thư tuyến tiền liệt

Các nhà khoa học tại Đại học Y Michigan, Mỹ, vừa công bố một phương pháp xét nghiệm nước tiểu mới, hứa hẹn hỗ trợ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt sớm hơn. Phương pháp này hướng tới việc cung cấp thêm thông tin đáng tin cậy, giúp bác sĩ lựa chọn giải pháp điều trị phù hợp hơn cho từng người bệnh. Điểm đáng chú ý nằm ở khả năng tìm kiếm hai chỉ dấu gene liên quan trực tiếp đến ung thư, thay vì chỉ dựa vào một chỉ số máu quen thuộc. Hiện nay, xét nghiệm PSA thường được sử dụng để hỗ trợ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt thông qua việc đo nồng độ kháng nguyên đặc hiệu trong máu. Tuy nhiên, Tiến sỹ Scott Tomlins, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết PSA vẫn tồn tại những hạn chế đáng kể về độ tin cậy. Một số người có mức PSA thấp vẫn mắc ung thư, trong khi người có PSA cao đôi khi lại không hề mắc căn bệnh này. Xét nghiệm mới tập trung phát hiện hai chỉ dấu gene mang tên TMPRSS2:ERG và PCA3 trong mẫu nước tiểu của nam giới. Trong đó, TMPRSS2:ERG được xem là dấu hiệu đặc biệt đáng quan tâm, bởi chỉ số này chỉ được tìm thấy trong những trường hợp bị ung thư. Khi kết hợp TMPRSS2:ERG với PCA3, các nhà nghiên cứu kỳ vọng kết quả đánh giá nguy cơ sẽ rõ ràng hơn so với cách chỉ xem xét riêng nồng độ PSA. Để kiểm tra hiệu quả phương pháp, nhóm của Tiến sỹ Tomlins đã phân tích mẫu nước tiểu từ 1.312 nam giới có mức PSA cao. Những người tham gia đều đã thực hiện xét nghiệm sinh thiết tuyến tiền liệt hoặc trải qua phẫu thuật loại bỏ tuyến tiền liệt trước đó. Đây là cơ sở giúp nhóm nghiên cứu đối chiếu kết quả xét nghiệm gene trong nước tiểu với bằng chứng bệnh lý thu được từ các phương pháp kiểm tra hiện hành. Sau khi tìm kiếm hai chỉ dấu TMPRSS2:ERG và PCA3, các nhà khoa học chia những người tham gia thành ba nhóm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Ba nhóm được xác định gồm nguy cơ thấp, nguy cơ trung bình và nguy cơ cao, dựa trên tín hiệu thu được từ xét nghiệm nước tiểu. Tiếp đó, kết quả phân loại được so sánh với kết quả sinh thiết, phương pháp vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc xác nhận bệnh. Số liệu đối chiếu cho thấy ung thư tuyến tiền liệt xuất hiện ở 21% nam giới thuộc nhóm nguy cơ thấp. Tỷ lệ này tăng lên 43% trong nhóm nguy cơ trung bình, rồi đạt 69% ở nhóm nguy cơ cao, cho thấy sự phân loại có liên hệ rõ rệt với khả năng mắc bệnh. Những con số trên gợi ý xét nghiệm nước tiểu có thể hỗ trợ bác sĩ nhận diện nhóm cần được theo dõi hoặc kiểm tra chuyên sâu hơn. Các chuyên gia còn nhận thấy kết quả xét nghiệm có mối tương quan với kích thước khối u và mức độ nguy cấp của ung thư tuyến tiền liệt. Trong nhóm nguy cơ thấp, chỉ 7% nam giới mắc ung thư cấp tính, trong khi tỷ lệ tương ứng ở nhóm nguy cơ cao lên tới 40%. Dù vậy, Tiến sỹ Tomlins cảnh báo người bệnh không nên dựa riêng vào xét nghiệm mới để bỏ qua sinh thiết, bởi vẫn có trường hợp ung thư không xuất hiện hai chỉ dấu gene này. Nghiên cứu cũng có giới hạn quan trọng khi phần lớn người tham gia là bệnh nhân da trắng, vì vậy kết quả chưa thể đại diện đầy đủ cho mọi nhóm dân cư. Các nhà khoa học cần tiếp tục kiểm tra phương pháp trên quy mô rộng hơn, với thành phần người bệnh đa dạng hơn, trước khi đánh giá khả năng ứng dụng phổ biến. Nếu được xác nhận qua những nghiên cứu tiếp theo, xét nghiệm nước tiểu có thể trở thành công cụ hỗ trợ hữu ích, nhưng chưa thay thế sinh thiết tuyến tiền liệt.