Sau hợp nhất, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Phú Thọ có 151 cán bộ, ba phòng chức năng và 15 đội quản lý thị trường. Địa bàn rộng, hoạt động giao thương phức tạp trong khi phương thức kinh doanh thay đổi nhanh khiến công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường đứng trước nhiều thách thức.
Để thích ứng với các phương thức kinh doanh mới, lực lượng Quản lý thị trường Phú Thọ không chỉ kiểm tra trực tiếp các cơ sở kinh doanh mà còn tăng cường giám sát trên không gian mạng, sử dụng công nghệ để trích xuất dữ liệu, theo dõi tài khoản livestream, fanpage, gian hàng trên sàn thương mại điện tử có dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng lậu; đồng thời nhận diện các “kho hàng ẩn”, hội nhóm kín trên mạng xã hội.
Hiện nay, các đối tượng vi phạm liên tục thay đổi phương thức hoạt động. Hàng hóa có thể được chia nhỏ, tập kết tại nhiều địa điểm; nguyên liệu, bao bì, tem nhãn được vận chuyển riêng và chỉ đóng gói khi có đơn hàng. Một số đối tượng sử dụng tài khoản ảo, liên tục thay đổi địa điểm livestream hoặc không duy trì cửa hàng công khai để tránh bị phát hiện.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng nhận diện ba nhóm vi phạm nổi lên gồm gian lận về nguồn gốc, xuất xứ và nhãn hàng hóa; lợi dụng nền tảng số, thương mại điện tử để kinh doanh hàng giả, hàng lậu; xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và giả mạo nhãn hiệu. Trong đó, mỹ phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng, hàng tiêu dùng và thời trang là những nhóm hàng thường xuất hiện vi phạm.
Từ tháng 8/2025 đến nay, vi phạm liên quan mỹ phẩm, thực phẩm chiếm khoảng 40% số vụ xử phạt; hành vi xâm phạm quyền, giả mạo nhãn hiệu chiếm gần 15%; kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng nhập lậu chiếm khoảng 30%.
Ông Nguyễn Đức Trung, Chi cục trưởng Quản lý thị trường tỉnh cho biết, cùng với giám sát không gian mạng, lực lượng chức năng xác định những địa bàn có nguy cơ cao để tập trung kiểm tra. Đó là các khu vực đông dân cư, giao thương sôi động như các phường trung tâm Việt Trì, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, xã Thổ Tang, xã Vĩnh Hưng và những khu vực giáp ranh cụm công nghiệp, khu công nghiệp. Đây vừa là nơi tiêu thụ hàng hóa lớn, vừa có thể là điểm tập kết, trung chuyển hàng hóa từ thương mại điện tử.
Đáng chú ý, phương thức kiểm tra cũng được thay đổi theo hướng truy tận nguồn hàng. Các đội quản lý thị trường phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh, cơ quan thuế, doanh nghiệp chuyển phát nhanh và ngân hàng để truy vết dòng hàng, dòng tiền.
Lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra phương tiện vận chuyển theo vận đơn thương mại điện tử, kiểm tra các kho trung chuyển và xác minh thông tin từ chủ sở hữu thương hiệu. Cách làm này giúp lực lượng chức năng tiếp cận những mắt xích mà trước đây rất khó phát hiện.
Từ tháng 8/2025 đến nay, lực lượng Quản lý thị trường Phú Thọ đã kiểm tra 1.639 vụ, phát hiện và xử lý 952 vụ vi phạm; xử phạt gần 6,4 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm bị tịch thu, buộc tiêu hủy khoảng 3,6 tỷ đồng. Hai vụ việc có dấu hiệu hình sự được chuyển Cơ quan điều tra.
Ngày 6/8/2026, Đội Quản lý thị trường số 15 phối hợp Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao Công an tỉnh cùng Đội Quản lý thị trường số 8 phát hiện, khám kho chứa hàng tại thôn Thượng Lạp, xã Vĩnh Hưng. Tại kho, lực lượng chức năng phát hiện 122 danh mục với 249.519 sản phẩm hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, tổng trị giá hơn 36,3 tỷ đồng. Vụ việc có tình tiết phức tạp, liên quan yếu tố người nước ngoài và có dấu hiệu của tội buôn lậu. Hồ sơ được đề xuất chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra xử lý theo thẩm quyền.
Tiếp đó, ngày 27/8/2026, Đội Quản lý thị trường số 15 chủ trì, phối hợp các lực lượng kiểm tra đột xuất một hộ kinh doanh tại khu phố I, xã Bình Nguyên. Đoàn kiểm tra phát hiện gần 1.000 sản phẩm quần, áo, dép có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam, trị giá gần 250 triệu đồng. Vụ việc được bàn giao cho Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp tục xử lý.
Để tránh chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Phú Thọ phân công rõ nhiệm vụ cho từng cơ quan, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn trả lời và chuyển hồ sơ. Các cơ quan duy trì giao ban liên ngành để cập nhật tình hình, nhận diện những mặt hàng và địa bàn có nguy cơ phát sinh vi phạm.
Từ thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Phú Thọ cho rằng cần nâng cao năng lực cán bộ, nghiệp vụ kiểm tra, bổ sung kiến thức công nghệ thông tin, kỹ năng giám sát không gian mạng, truy vết dòng tiền số và khai thác dữ liệu điện tử.
Thị trường đang thay đổi nhanh, kéo theo sự thay đổi của các phương thức gian lận. Vì vậy, quản lý thị trường cũng không thể dừng ở cách làm cũ. Việc chủ động nhận diện phương thức vi phạm, bám sát địa bàn, mở rộng giám sát trên không gian mạng, tăng cường phối hợp và truy tận nguồn hàng đang giúp lực lượng Quản lý thị trường Phú Thọ từng bước thu hẹp khoảng trống quản lý.
Đây cũng là hướng đi cần thiết để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ngăn chặn hàng giả, hàng lậu ngay từ các khâu đầu của quá trình lưu thông, đồng thời góp phần lập lại kỷ cương, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho những doanh nghiệp, hộ kinh doanh chấp hành đúng pháp luật.
HÀ HỒNG HÀ