Quảng Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới khi trở thành thành phố

Từ hôm nay 1/9, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố, đánh dấu bước phát triển mới của vùng mỏ giàu truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”.

Vị thế mới mang đến niềm tự hào, đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn về tầm nhìn, tư duy phát triển, tổ chức không gian và năng lực quản trị. Quảng Ninh xác định phải phát huy tốt hơn những tiềm năng, lợi thế riêng có để tạo thêm động lực tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Chia sẻ với báo chí, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cho rằng hành trình để Quảng Ninh trở thành thành phố là một quá trình xây dựng, trưởng thành và kế thừa qua nhiều nhiệm kỳ.

Theo ông Cường, trong suốt quá trình đó, Quảng Ninh luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, sự ủng hộ và tin tưởng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ cùng các ban, bộ, ngành và cơ quan Trung ương.

Sự đồng hành này là nguồn động viên rất lớn đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Ninh, đồng thời thể hiện sự ghi nhận đối với những nỗ lực và thành quả được nhiều thế hệ dày công vun đắp.

Tuy nhiên, theo ông Cường, trở thành thành phố không phải là đích đến mà là nền tảng để Quảng Ninh bắt đầu một giai đoạn phát triển mới, với tầm nhìn rộng mở hơn, tư duy đổi mới hơn và cách làm hiệu quả hơn.

Mục tiêu là giải quyết những yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị, năng lực kiến thiết và chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Quảng Ninh hướng tới xây dựng đô thị biển văn minh, hiện đại, xanh, gắn với di sản và có vị thế quốc tế; trở thành cửa ngõ quan trọng kết nối với khu vực Đông Bắc Á và châu Á - Thái Bình Dương, trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia và từng bước vươn lên tầm khu vực, toàn cầu.

Tổ chức lại không gian, đổi mới mô hình tăng trưởng

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông Quản Minh Cường cho biết Quảng Ninh xác định trước hết phải xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; tiếp tục tổ chức bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Chính quyền địa phương hai cấp phải vận hành thông suốt, gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực, uy tín, tư duy đổi mới và khả năng quản trị hiện đại.

Quảng Ninh cũng phải tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô thành phố, phát huy tối đa lợi thế về biển, đảo, biên giới, di sản và cửa ngõ giao thương quốc tế. Địa phương không phát triển theo tư duy đơn cực mà hướng tới cấu trúc đa cực, đa trung tâm, đa tầng, kết nối chặt chẽ giữa đô thị, nông thôn, biển, đảo, khu vực biên giới và các vùng động lực.

Cùng với đó, Quảng Ninh xác định tiếp tục hoàn thiện và đột phá về hạ tầng chiến lược. Mục tiêu không chỉ kết nối với vùng đồng bằng sông Hồng mà còn mở rộng tới các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế, đưa Quảng Ninh trở thành cửa ngõ giao thương của Việt Nam với khu vực và thế giới.

Mô hình tăng trưởng cũng phải chuyển mạnh sang dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Quảng Ninh định hướng hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp công nghệ cao và các ngành kinh tế mới.

Địa phương sẽ phát triển kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới và logistics, qua đó nâng cao vị thế của Quảng Ninh trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Quảng Ninh đồng thời xác định phải phát huy mạnh hơn giá trị di sản và cảnh quan thiên nhiên để tạo ra những động lực phát triển mới. Tư duy bảo tồn được đặt trong mối quan hệ với phát triển, theo hướng bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn.

Địa phương hướng tới hình thành các sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao giá trị kinh tế của di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và các dịch vụ du lịch đẳng cấp quốc tế.

Một yêu cầu xuyên suốt là xây dựng thành phố xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Quảng Ninh xác định không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, không đánh đổi di sản lấy lợi ích trước mắt.

Phát triển phải hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội và môi trường; giữa đô thị với nông thôn; giữa đất liền với biển, đảo; giữa tăng trưởng hôm nay với lợi ích của các thế hệ mai sau.

Quảng Ninh cũng đặt mục tiêu phát triển toàn diện những giá trị tốt đẹp của văn hóa và con người, khơi dậy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” gắn với các giá trị “Trí tuệ - Nhân văn - Hào sảng”, lòng yêu nước, niềm tự hào, khát vọng cống hiến và ý chí tự lực, tự cường.

Theo ông Cường, thành phố phải xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh, hình thành những con người năng động, sáng tạo, thân thiện; đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực của phát triển bền vững.

Quảng Ninh đồng thời đặt con người ở vị trí trung tâm, là chủ thể, mục tiêu, nguồn lực và động lực của phát triển; hướng tới nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và chỉ số hạnh phúc của nhân dân, thu hẹp nhanh hơn chênh lệch vùng miền.

Phát triển kinh tế - xã hội cũng phải gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, đối ngoại, bảo vệ chủ quyền và hội nhập quốc tế.

Ông Cường cho rằng vị thế mới mang đến những cơ hội phát triển lớn hơn nhưng cũng đặt trách nhiệm rất lớn đối với Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc thành phố Quảng Ninh.

Quảng Ninh phải tiếp tục phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, khơi dậy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đồng thời huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

Mục tiêu tổng quát không chỉ nằm ở số lượng nghị quyết hay đề án được ban hành mà phải được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống.

Theo đó, bộ máy phải phục vụ nhanh hơn, thông suốt hơn; nguồn lực được khơi thông mạnh mẽ hơn; doanh nghiệp được hỗ trợ và bảo đảm tốt hơn về thủ tục hành chính, an ninh, an toàn và nguồn nhân lực chất lượng.

Quan trọng hơn, người dân phải cảm nhận được sự đổi thay mạnh mẽ. Thành phố hướng tới bảo đảm môi trường trong lành, hệ thống an sinh, phúc lợi xã hội đầy đủ, công bằng và tạo điều kiện để mọi người phát huy tối đa năng lực, đóng góp cho sự phát triển và được hưởng thành quả từ quá trình đó.

Động lực tăng trưởng từ kinh tế và đầu tư

Ông Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Quảng Ninh, cho biết Trung ương xác định Quảng Ninh là một cực tăng trưởng ở khu vực đồng bằng sông Hồng.

Theo ông Diện, trong nhiều nhiệm kỳ, Quảng Ninh luôn bám sát mục tiêu tăng trưởng. Gần 10 năm qua, địa phương luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP.

Tốc độ tăng trưởng GRDP của Quảng Ninh đạt 11,89%, đứng đầu cả nước và là mức cao nhất trong giai đoạn 2021-2025. Quy mô nền kinh tế ước đạt 368.445 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 10.402 USD.

Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó khu vực dịch vụ giữ vai trò trụ cột. Năm 2025, Quảng Ninh đón 21,28 triệu lượt khách du lịch, tăng 12% so với năm 2024.

Doanh thu du lịch đạt trên 57.000 tỷ đồng, tăng 22,46%, đóng góp trên 50% vào tăng trưởng GRDP. Du lịch tiếp tục khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn, tạo sức lan tỏa sang thương mại, vận tải và dịch vụ.

Trong 7 tháng đầu năm, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 68.139 tỷ đồng, bằng 92% dự toán pháp lệnh, 95% kế hoạch 9 tháng và 68% kế hoạch cả năm.

Trong đó, thu nội địa đạt 57.210 tỷ đồng, còn thu từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 10.929 tỷ đồng.

Kết quả này đạt được trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh vẫn chịu tác động từ những biến động của thị trường trong nước và quốc tế. Các lĩnh vực chủ lực như than, điện, xăng dầu, logistics, du lịch và dịch vụ vừa duy trì hoạt động, vừa phải thích ứng với những thay đổi về thị trường, chi phí đầu vào và chính sách thương mại.

Theo ông Diện, khi trở thành thành phố, Quảng Ninh tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ, công nghiệp và xây dựng, đồng thời giữ ổn định và làm giàu thêm khu vực nông nghiệp.

Giá trị đóng góp của dịch vụ, công nghiệp và xây dựng hiện đạt trên 85%, trong khi quy định đối với thành phố là 50%. Theo ông Diện, đây không phải kết quả đột biến trong một, hai năm mà đã được duy trì trong nhiều năm.

"Quảng Ninh đã chủ động triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới và chương trình phát triển vùng dân tộc, miền núi và hải đảo. Đến nay, địa phương tiếp tục triển khai chương trình mục tiêu quốc gia phù hợp với vùng sâu, vùng xa", ông Diện nói.

Trong lĩnh vực đầu tư, ngay sau khi được công nhận là đô thị loại I, Quảng Ninh đã công bố quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung xây dựng. Ngày 30/6, địa phương khởi công nhà ở cho thuê theo chỉ đạo của Trung ương.

Quảng Ninh xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê dựa trên nhu cầu thực tế, thay vì làm theo phong trào.

Dịp này, địa phương cũng trao chứng nhận đầu tư cho 18 nhà đầu tư với tổng vốn trên 45.000 tỷ đồng, trong đó có các nhà đầu tư FDI đến từ Singapore, Đài Loan và Hàn Quốc.

Mới đây nhất, ngày 26/8 ông Bùi Văn Khắng, Chủ tịch UBND TP Quảng Ninh, chủ trì hội nghị trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và quyết định thành lập cụm công nghiệp. Các quyết định được trao cho những dự án chào mừng thành phố Quảng Ninh.

Tại hội nghị, lãnh đạo Quảng Ninh trao quyết định cho 16 dự án, với tổng vốn đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng. Trong số này, có 6 dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, 8 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư và 2 dự án được quyết định thành lập cụm công nghiệp.

Khai thác lợi thế, nâng chất lượng sống

Theo ông Vũ Văn Diện, mọi động lực phát triển của Quảng Ninh đều gắn với con người. Địa phương xác định phát triển phải đi cùng chính sách an sinh xã hội và nâng cao chất lượng sống.

"Quảng Ninh xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, nhưng phát triển du lịch không chỉ dựa vào hạ tầng và cảnh quan thiên nhiên. Địa phương hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống và trình độ dân trí của người dân tại các khu vực du lịch", ông Diện cho biết.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Quảng Ninh Vũ Văn Diện nhấn mạnh, mỗi người dân vùng du lịch không chỉ được kỳ vọng trở thành đại sứ du lịch mà còn phải làm chủ để tham gia phát triển du lịch bền vững.

Các lĩnh vực y tế, giáo dục và văn hóa cũng được địa phương quan tâm. Trong lĩnh vực y tế, Quảng Ninh đặt mục tiêu đến hết tháng 9 hoàn thành khám chữa bệnh cho toàn dân.

Trong giáo dục, địa phương đã triển khai xe buýt điện công cộng đưa đón học sinh miễn phí tại các khu dân cư. Quảng Ninh dự kiến hoàn thành việc triển khai trên toàn tỉnh vào hết học kỳ I.

Còn theo ông Nguyễn Tất Dũng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, đánh giá việc thành lập thành phố là bước phát triển vượt bậc.

Theo ông Dũng, Quảng Ninh có nhiều tiềm năng về khoáng sản và du lịch. Những nguồn lực này lớn đến mức cần nhiều thế hệ mới có thể khai thác hết. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, thành phố cần thay đổi tư duy và phương thức khai thác để sử dụng hiệu quả hơn các tiềm năng.

“Tôi thấy bối cảnh như hiện nay thì Quảng Ninh không thể duy trì cách làm "bình tĩnh" như cũ được mà phải có cách làm đột biến”, ông Dũng nói.

Theo ông, cách làm đột biến phải dựa trên tư duy mới, bắt nhịp với sự đổi mới chung của cả nước và hướng tới dẫn đầu về số hóa, xanh hóa cùng các mục tiêu phát triển.

Đối với ngành than, ông Dũng cho rằng đây vẫn là lĩnh vực bảo đảm sự ổn định của nền kinh tế, nhất là an ninh năng lượng. Tuy nhiên, ngành than cần đồng thời thực hiện sứ mệnh vốn có và bảo đảm môi trường an toàn cho toàn thành phố.

Ngành than cần nâng cao chất lượng sản phẩm, đổi mới nhanh về công nghệ, vừa đáp ứng yêu cầu sản xuất, vừa bảo đảm môi trường để du lịch có điều kiện phát triển.

Theo ông Dũng, du lịch là một lợi thế lớn khác của Quảng Ninh. Thành phố cần tăng cường kết nối với các trung tâm du lịch trong khu vực và quốc tế để mở rộng thị trường.

“Quảng Ninh tiếp giáp Trung Quốc, nơi có tiềm năng lớn về lượng khách đến địa phương. Vì vậy, thành phố cần có cách làm mới để tăng sức hấp dẫn, thu hút du khách và tạo tăng trưởng cho toàn thành phố”, ông Dũng nói.

Với vị thế mới, Quảng Ninh đứng trước những cơ hội phát triển lớn hơn nhưng cũng phải đáp ứng những yêu cầu cao hơn. Trọng tâm của giai đoạn mới là biến lợi thế về biển, đảo, biên giới, di sản và con người thành động lực tăng trưởng bền vững.

Thành công của thành phố không chỉ được đo bằng các chỉ tiêu kinh tế mà còn bằng chất lượng quản trị, môi trường sống, cơ hội phát triển và mức độ thụ hưởng của người dân.