Quốc hội Mỹ phản đối kịch liệt thỏa thuận của ông Trump với Nga

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Thỏa thuận năng lượng của Tổng thống Mỹ Donald Trump với Nga đang vấp phải sự phản ứng từ Điện Capitol, trong đó một số nghị sĩ đảng Cộng hòa công bố một dự luật ngăn chặn.

Tổng thống Donald Trump hôm 9.10 có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Nhà lãnh đạo Mỹ sau đó công bố đạt thỏa thuận tạm dỡ bỏ cấm vận, cho phép Nga cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu giữa thời điểm giá năng lượng tăng cao. Nga sẽ cung cấp thêm 1,5 triệu tấn trong tháng 11 và ngay sau đó, theo lời ông Trump.

Theo The Hill, Quốc hội Mỹ hồi năm 2022 thông qua luật cấm nhập khẩu dầu từ Nga và trao quyền cho việc cấm vận thêm. Tuy nhiên, luật có điều khoản miễn trừ, cho phép tổng thống nhập năng lượng theo thỏa thuận được ký trước khi luật thông qua hoặc trong trường hợp việc nhập khẩu phục vụ lợi ích quốc gia.

Thỏa thuận lần này khiến giới nghị sĩ Mỹ phản ứng kịch liệt, trong đó phe Dân chủ cáo buộc ông Trump phản bội đồng minh chỉ để thoát khỏi hậu quả từ cuộc chiến tại Iran.

Ngay cả những thành viên đảng Cộng hòa của ông Trump cũng chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận. Thượng nghị sĩ John Kennedy (đảng Cộng hòa) ủng hộ nỗ lực hạ giá dầu của ông Trump nhưng phản đối việc nhập khẩu từ Nga, theo The Hill. "Các bạn biết điều gì sẽ làm cho giá dầu đi xuống không? Đó là chấm dứt cuộc chiến tại Iran", ông Kennedy đề xuất.

Ngày 10.10, hạ nghị sĩ Brian Fitzpatrick (đảng Cộng hòa) công bố dự luật với sự bảo trợ của đồng nghiệp Don Bacon và các nghị sĩ Dân chủ gọi là Đạo luật Hòa bình thông qua sức mạnh Ronald Reagan, nhằm ngăn tổng thống dỡ bỏ cấm vận và mua dầu của Nga.

"Sau khi ký luật gia tăng cấm vận Nga, ông Trump đang trả tiền dầu cho [Tổng thống Nga Vladimir] Putin để giải quyết tình trạng giá xăng cao vốn do chính cuộc chiến mà ông ta lựa chọn với Iran? Đó không phải là trừng phạt ông Putin, mà là lợi nhuận cho ông ta", hạ nghị sĩ Gabe Amo (đảng Dân chủ), thành viên Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ, viết trên mạng xã hội.

Hạ nghị sĩ Michael McCaul (đảng Cộng hòa) lo ngại việc dỡ bỏ cấm vận sẽ chỉ giúp Nga có thêm nguồn thu để phục vụ cho cuộc xung đột tại Ukraine. Ông đề cập Đạo luật Lindsey Graham về cấm vận Nga và Iran do chính ông Trump ký ban hành hồi tháng 9, cho phép tổng thống đánh thuế 100% đối với 5 nước nhập khẩu năng lượng Nga nhiều nhất hoặc những nước giúp Moscow né tránh cấm vận.

Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski (đảng Cộng hòa) cũng bày tỏ lo ngại tương tự, cho rằng ông Trump nên sử dụng quyền hành đó hơn là cho phép Nga xuất khẩu dầu diesel, thu lợi và tiếp tục xung đột.

"Chúng ta có thể thảo luận việc Nga trở lại các thị trường năng lượng toàn cầu sau khi cuộc chiến kết thúc nhưng trong thời điểm hiện tại, chúng ta cần cắt đứt mọi nguồn lực cho cuộc chiến đó", bà Murkowski viết trên mạng xã hội X.

Quyết định bất ngờ của Tổng thống Donald Trump về việc tạm dỡ bỏ cấm vận để nhập khẩu hơn 300.000 tấn dầu diesel từ Nga, hướng tới bổ sung thêm 1,5 triệu tấn trong tháng 11, đang vấp phải làn sóng phản đối dữ dội tại Điện Capitol. Động thái nhằm hạ nhiệt giá năng lượng giữa bối cảnh căng thẳng tại Iran đã kích hoạt phản ứng lưỡng đảng chưa từng có, bất chấp việc Nhà Trắng viện dẫn điều khoản ngoại lệ vì lợi ích quốc gia trong luật cấm vận năm 2022. Phe Dân chủ lập tức cáo buộc người đứng đầu Nhà Trắng nhượng bộ Moscow để đối phó hậu quả từ cuộc chiến tại Iran, mang lại nguồn lợi nhuận lớn cho chính quyền Tổng thống Vladimir Putin thay vì duy trì sức ép trừng phạt. Đáng chú ý, các nghị sĩ chủ chốt của đảng Cộng hòa như Thượng nghị sĩ John Kennedy và Lisa Murkowski cũng công khai lên tiếng chỉ trích bước đi này. Họ đồng loạt cảnh báo nguồn tiền từ dầu mỏ sẽ trực tiếp tiếp sức cho cỗ máy quân sự của Nga tại chiến trường Ukraine. Để ngăn chặn thỏa thuận, Hạ nghị sĩ Cộng hòa Brian Fitzpatrick cùng các đồng sự đã công bố dự luật Đạo luật Hòa bình thông qua sức mạnh Ronald Reagan nhằm vô hiệu hóa quyền dỡ bỏ trừng phạt của tổng thống. Giới lập pháp khẳng định chính quyền nên áp dụng các sắc thuế trừng phạt theo Đạo luật Lindsey Graham vừa ban hành hồi tháng 9 thay vì mở cửa thị trường nội địa cho nhiên liệu Nga. Sức ép pháp lý ngày càng gia tăng từ Quốc hội đang đặt cam kết năng lượng của ông Trump trước nguy cơ bị phong tỏa toàn diện.