Góp ý về quản lý nghề luật sư và chính sách phát triển nghề luật sư, đại biểu Nguyễn Thái Học (đoàn Đắk Lắk) nhận định, một trong những nguyên tắc mà luật hiện hành quy định đó là quản lý Nhà nước về luật sư thì phải kết hợp chặt chẽ, phát huy vai trò tự quản của luật sư.
Theo ông Học, đây là nguyên tắc rất quan trọng mà trong Chỉ thị số 11 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các tổ chức hội và phát huy vai trò của các tổ chức hội, cũng như Quy định của Ban Bí thư sửa đổi Quy định 118 đề cao nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự chịu trách nhiệm của các tổ chức hội, trong đó có tổ chức luật sư.
Đại biểu Nguyễn Thái Học, đoàn Đắk Lắk
ẢNH: QUOCHOI.VN
Tuy nhiên, dự thảo luật hiện không đề cập và nhấn mạnh vai trò tự quản của tổ chức luật sư. Do đó, ông đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát lại và khẳng định ngay tại dự thảo về nguyên tắc quản lý nhà nước về luật sư phải gắn kết chặt chẽ với việc phát huy vai trò tự quản của tổ chức luật sư.
Vẫn theo ông Học, dự án luật cũng chưa đề cập đúng mức vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đối với tổ chức luật sư.
Cơ quan soạn thảo nêu mặt trận có trách nhiệm trong việc xây dựng đề án tổ chức đại hội, phương án nhân sự, cũng như thực hiện chức năng giám sát như là một tổ chức thành viên. Trong khi đó, các quy định của Bộ Chính trị cũng như quy định của pháp luật hiện hành đã xác định các tổ chức hội trực thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quản lý các hội với tư cách là cơ quan chủ quản.
Để phù hợp, theo vị đại biểu cần rà soát, cụ thể quy định hơn liên quan đến vai trò, trách nhiệm của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với tổ chức luật sư.
Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Phi Hùng (đoàn TP.Đà Nẵng) nhận thấy dự thảo chưa thật sự thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về phát huy vai trò giám sát của nhân dân và Mặt trận Tổ quốc đối với tổ chức hội.
Dự thảo mới chỉ tập trung vào quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý kỷ luật nội bộ mà chưa có quy định pháp lý cụ thể về việc tiếp nhận, xử lý và công khai kết quả giải quyết ý kiến phản ánh của nhân dân về thái độ, ứng xử, biểu hiện sách nhiễu của luật sư trong hoạt động nghề nghiệp.
Đồng thời, quy định về vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc còn chung chung, thiếu cơ chế ràng buộc trách nhiệm báo cáo, giải trình định kỳ của Ban chủ nhiệm Đoàn Luật sư về kết quả xử lý các ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân.
Ông Hùng đề nghị bổ sung theo hướng Ban chủ nhiệm Đoàn Luật sư có trách nhiệm thiết lập kênh tiếp nhận thông tin phản ánh công khai (trực tiếp và trực tuyến), định kỳ xử lý và công khai kết quả trên trang thông tin điện tử.
Định kỳ hằng năm báo cáo, giải trình với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp về kết quả tiếp nhận, giải quyết ý kiến phản ánh của nhân dân đối với đội ngũ luật sư tại địa phương.
Cân nhắc quy định về Hội đồng tuyển chọn và kỳ thi quốc gia về luật sư
Một nội dung khác được đại biểu Nguyễn Thái Học góp ý là quy định về Hội đồng tuyển chọn và kỳ thi quốc gia về luật sư.
Ông Học nói, trước năm 2014, Bộ Tư pháp được giao chủ trì việc kiểm tra sát hạch luật sư tập sự và công nhận luật sư chính thức. Từ năm 2014 đến nay, Liên đoàn Luật sư Việt Nam được giao nhiệm vụ tổ chức sát hạch và công nhận luật sư.
Với bối cảnh hiện hành, việc chuyển nội dung này về cho Bộ Tư pháp là chưa phù hợp. Bởi lẽ, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm cho các tổ chức hội. Những nhiệm vụ các tổ chức xã hội - nghề nghiệp đủ năng lực đảm đương thì Nhà nước nên mạnh dạn giao quyền.
Chưa kể, thực tế những năm qua Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã thực hiện tốt nhiệm vụ tổ chức thi và công nhận luật sư chính thức. Đặc biệt, khi Liên đoàn Luật sư tổ chức thi thì Bộ Tư pháp đóng vai trò kiểm tra, giám sát; còn nếu Bộ Tư pháp trực tiếp đứng ra tổ chức thi thì sẽ tạo ra khoảng trống lớn về cơ chế kiểm tra, giám sát đối với chính hoạt động này.
Từ những phân tích trên, ông Học cho rằng nội dung tại dự thảo cần được Quốc hội và cơ quan soạn thảo xem xét, cân nhắc chỉnh lý.