Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 378 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định cụ thể tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do.
Theo quy định, khu thương mại tự do phải có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển thương mại quốc tế, logistics, sản xuất và dịch vụ. Khu vực này phải gắn liền hoặc kết nối giao thông trực tiếp với hệ thống cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế, trung tâm tài chính quốc tế, cửa khẩu quốc tế quan trọng hoặc hạ tầng logistics chiến lược khác.
Khu thương mại tự do cũng phải có khả năng kết nối vận tải đa phương thức bằng ít nhất 2 phương thức trong số đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng hải và hàng không.
Trường hợp công trình kết nối chưa hoàn thành, công trình phải thuộc quy hoạch, kế hoạch đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt và có tiến độ hoàn thành phù hợp với giai đoạn đưa khu thương mại tự do vào hoạt động.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cảng biển Liên Chiểu gắn với Khu thương mại tự do Đà Nẵng (Ảnh: Hoài Sơn).
Một tiêu chí đáng chú ý khác là quy mô tối thiểu 1.000ha. Trường hợp khu thương mại tự do được tổ chức thành các khu vực không liền kề, các khu vực phải bảo đảm khả năng kết nối hạ tầng, vận hành và quản lý thống nhất.
Ngoài ra, khu thương mại tự do phải có hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả sử dụng đất; có tính bổ trợ, liên kết với khu kinh tế, khu công nghiệp, trung tâm logistics và các khu chức năng hiện có.
Nghị định yêu cầu khu thương mại tự do có phương án quản lý, vận hành khả thi, cơ chế phối hợp liên ngành, một cửa liên thông và hệ thống quản lý dựa trên dữ liệu số.
Khu vực này cũng phải có phương án bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, an toàn tài chính, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu; phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, rửa tiền và tội phạm công nghệ cao; đồng thời có phương án quản lý rủi ro và bảo vệ môi trường.
Về hạ tầng, khu thương mại tự do phải có hoặc có khả năng đầu tư đồng bộ các công trình thiết yếu như hệ thống giao thông đối ngoại và nội bộ; điện, nước, thoát nước và xử lý chất thải; viễn thông, công nghệ thông tin, trung tâm dữ liệu hoặc hạ tầng số.
Bên cạnh đó là hệ thống kho bãi, cảng cạn và các công trình phục vụ xuất nhập khẩu, trung chuyển hàng hóa; công trình phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, bảo đảm an ninh và phục vụ kiểm tra, giám sát chuyên ngành.
Hạ tầng kỹ thuật được phân kỳ đầu tư phù hợp với tiến độ phát triển, đáp ứng yêu cầu dài hạn và bảo đảm kết nối với hệ thống hạ tầng khu vực, quốc gia. Nghị định khuyến khích đầu tư hạ tầng xanh, thông minh, phát thải thấp.
Khu thương mại tự do có thể gồm một hoặc nhiều khu chức năng như khu logistics tích hợp, khu công nghiệp, khu thương mại - dịch vụ, khu nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo, khu công nghệ số tập trung, trung tâm dữ liệu, khu phi thuế quan và các khu chức năng khác theo quy định.
Theo trình tự thành lập, UBND tỉnh, thành phố lập báo cáo đề xuất chủ trương thành lập khu thương mại tự do để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Sau khi có chủ trương, địa phương lập đề án thành lập khu thương mại tự do.
Cơ quan quản lý Nhà nước về khu thương mại tự do sau đó lấy ý kiến các bộ, cơ quan liên quan. Trong thời hạn 25 ngày kể từ khi nhận được ý kiến, cơ quan này có trách nhiệm giải trình, hoàn thiện đề án và báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố xem xét, quyết định thành lập khu thương mại tự do.
Nghị định 378 có hiệu lực từ ngày 1/10.