Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm, kết quả chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 với chất lượng điều hành được đánh giá ở mức thấp chính là động lực để tỉnh quyết tâm đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý, phương pháp điều hành và nâng cao tinh thần trách nhiệm thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức.
Nhận diện điểm nghẽn
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), để cải thiện chỉ số PCI, tỉnh Quảng Ngãi cần sớm khắc phục ba điểm nghẽn: Khoảng cách giữa thời gian hành chính và thời gian kinh doanh, giữa quyết tâm của lãnh đạo và trải nghiệm thực tế tại nơi thực thi, giữa chính sách hỗ trợ và nhu cầu thực tế.
Phân tích điểm nghẽn khoảng cách giữa thời gian hành chính và thời gian kinh doanh, ông Tuấn cho biết, khảo sát tại Quảng Ngãi cho thấy 32,8% doanh nghiệp phải chờ hơn một tháng để đi vào hoạt động; 42,9% phải trì hoãn hoặc hủy kế hoạch do khó khăn liên quan đến giấy phép kinh doanh có điều kiện.
Đối với khoảng cách giữa quyết tâm của lãnh đạo và trải nghiệm tại nơi thực thi, ông Tuấn cho rằng, điều doanh nghiệp cần là một câu trả lời rõ ràng, đúng hạn, có căn cứ và có người chịu trách nhiệm.
Về khoảng cách giữa chính sách hỗ trợ và nhu cầu thực tế, mỗi doanh nghiệp có nhu cầu khác nhau. Doanh nghiệp mới thành lập cần hoàn tất thủ tục và tìm khách hàng; doanh nghiệp đang mở rộng cần vốn, mặt bằng, lao động và công nghệ; doanh nghiệp đang suy yếu cần được nhận diện sớm để tháo gỡ đúng chỗ. Vì vậy, áp dụng một chính sách chung cho mọi doanh nghiệp khó mang lại kết quả thực chất.
“Qua khảo sát, chỉ có 6,8% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được khoản vay; 88,5% coi chi phí công nghệ quá cao là rào cản; 83,6% thiếu vốn nội bộ và 82% thiếu nhân lực chuyên môn. Những con số này cho thấy doanh nghiệp cần được kết nối đến đúng khoản vay, đúng công nghệ, đúng cơ sở đào tạo và đúng cơ hội thị trường. Vì vậy, muốn có nhiều doanh nghiệp hơn và doanh nghiệp lớn lên tốt hơn, tỉnh cần giảm thời gian, giảm số lượt đi lại cho doanh nghiệp và nâng chất lượng giải quyết công việc”, ông Tuấn lưu ý.
Theo ông Trương Quang Hiệp, Phó Giám đốc đối ngoại Công ty cổ phần Thép Hòa Phát Dung Quất, các thủ tục hành chính hiện còn mất nhiều thời gian giải quyết, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và hiệu quả đầu tư.
Đơn cử, để hoàn thiện các thủ tục pháp lý chủ yếu như chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, đánh giá tác động môi trường, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và thẩm duyệt phòng cháy, chữa cháy, nhà đầu tư mất khoảng 12-18 tháng.
Nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ
Theo ông Trương Quang Hiệp, việc nâng cao chỉ số PCI không chỉ nhằm cải thiện thứ hạng của địa phương mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi thực chất trong cách phục vụ doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp cảm thấy thủ tục rõ ràng, cán bộ hỗ trợ trách nhiệm, khó khăn được lắng nghe và xử lý kịp thời, đó chính là thước đo thiết thực nhất về chất lượng môi trường đầu tư.
Vì vậy, tỉnh cần xây dựng và áp dụng cơ chế “luồng xanh”, rút ngắn khoảng 50% thời gian giải quyết đối với các thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền trong quá trình thực hiện thủ tục pháp lý dự án. Tỉnh cũng cần xem xét tổ chức cơ chế xử lý hồ sơ liên thông, song song đối với các thủ tục có thể thực hiện đồng thời.
Về thủ tục hành chính, bà Nguyễn Thị Việt Thùy, Phó Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Khí công nghiệp Messer Hải Phòng-Chi nhánh Dung Quất kiến nghị: “Quảng Ngãi sớm hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường đầu tư như cắt giảm thủ tục hành chính, xây dựng chính quyền số, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng và có sự đồng hành thực chất với doanh nghiệp. Có cơ chế xử lý nhanh, rõ ràng đối với những khó khăn, vướng mắc được doanh nghiệp phản ánh, nhất là liên quan tới đất đai, giải phóng mặt bằng để các nhà đầu tư triển khai dự án có hiệu quả, đúng tiến độ”.
Để cải thiện chỉ số PCI, ông Đậu Anh Tuấn đề xuất tỉnh Quảng Ngãi sớm triển khai 5 giải pháp, với đầu mối và thước đo rõ ràng, gồm: Theo dõi hành trình phát triển của doanh nghiệp; áp dụng nguyên tắc “hướng dẫn một lần” đối với các thủ tục doanh nghiệp thường thực hiện; vận hành cơ chế phản hồi doanh nghiệp theo mốc “24 giờ-48 giờ-15 ngày làm việc”; sử dụng lịch thanh tra, kiểm tra thống nhất và nguồn dữ liệu dùng chung; hỗ trợ doanh nghiệp thông qua “phiếu nhu cầu” về vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cho rằng, tỉnh xác định cải thiện chỉ số PCI không chỉ nhằm tăng thứ hạng, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng điều hành của chính quyền và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Để đưa Quảng Ngãi vào nhóm 20 tỉnh, thành phố đứng đầu cả nước về chỉ số PCI vào năm 2030, tỉnh sẽ tập trung khắc phục những điểm nghẽn đã được nhận diện.
“Phải kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; không để doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần, chờ đợi kéo dài hoặc phát sinh những chi phí không chính thức. Mỗi cán bộ, công chức phải nhận thức rằng mình chính là hình ảnh của chính quyền trong mắt doanh nghiệp; mỗi hồ sơ được giải quyết đúng hạn, mỗi kiến nghị được trả lời kịp thời, mỗi khó khăn được tháo gỡ đều là đóng góp thiết thực cải thiện chỉ số PCI”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Đức Tâm yêu cầu.
Bài và ảnh: HIỂN CỪ