Trong vụ gây rối tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt (Phú Thọ), vi phạm của những người trực tiếp chửi bới, phát livestream đã rõ, khi có đến 6 bị can bị khởi tố về tội gây rối trật tự công cộng.
Điều đáng chú ý nữa là, công an tỉnh đang rà soát chứng cứ điện tử đối với 700 tài khoản đã chia sẻ, bình luận về vụ việc, gồm nhiều bình luận tiêu cực gây ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín bệnh viện.
Công an kiểm tra camera xác minh vụ livestream gây rối tại bệnh viện
ẢNH: CÔNG AN CUNG CẤP
Mới đây, công an các địa phương cũng mời hàng trăm trường hợp đến làm việc do có hành vi chia sẻ, bình luận thông tin từ các trang mạng chống phá, xuyên tạc, xấu độc. Có người bị xử phạt, có người bị nhắc nhở.
Liên tiếp các động thái truy trách nhiệm đối với nguồn phát tin thứ cấp cho thấy một thông điệp: chia sẻ, bình luận không phải lúc nào cũng vô can.
Cân nhắc kỹ trước khi "share", "comment"
Không ít người dùng mạng xã hội suy nghĩ rằng, chỉ những tài khoản trực tiếp tạo ra nội dung, đăng tải bài viết đầu tiên, livestream… mới là chủ thể chịu trách nhiệm về thông tin phát ra. Việc "thích" (like), "chia sẻ" (share), "bình luận" (comment) thường được coi là vô hại, đơn thuần là tương tác cá nhân.
Song, theo luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, nhận thức trên sai lầm và nguy hiểm.
"Thích", "chia sẻ", "bình luận" chính là cầu nối để nội dung đăng tải, livestream lan tỏa. Trường hợp thông tin không chính xác, mỗi cú bấm hoặc click chuột vô hình trung khiến hậu quả nghiêm trọng hơn.
Pháp luật hiện hành đã quy định rất rõ về trách nhiệm của người sử dụng mạng xã hội. Hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân sẽ bị phạt tiền 20 - 30 triệu đồng, theo Nghị định 174 năm 2026.
Chế tài nâng lên 30 - 50 triệu đồng nếu cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử; gây hoang mang trong nhân dân; hoặc gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội.
Như vậy, "cung cấp", "chia sẻ" được hiểu là áp dụng cho cả người sáng tạo ra nội dung, người đăng tải hoặc người phát tán thông tin. "Trước khi ấn nút share hãy cân nhắc thật kỹ, bởi đằng sau là trách nhiệm là hậu quả pháp lý có thể phải đối diện", luật sư nói.
Dĩ nhiên, không thể hiểu rằng cứ chia sẻ hoặc bình luận là tiêu cực. Trách nhiệm pháp lý chỉ đặt ra khi việc chia sẻ, bình luận các thông tin không đúng sự thật.
Hình thức xử lý cũng tùy vào tính chất, mức độ. Nếu do thiếu hiểu biết hoặc không có động cơ thì có thể nhắc nhở, khuyến cáo. Trường hợp biết hoặc có căn cứ để biết mà vẫn phát tán thì sẽ bị xử lý nghiêm.
Thói quen trách nhiệm khi dùng mạng xã hội
Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) nhận định, không gian mạng là nơi thực hiện quyền tự do biểu đạt, tiếp cận và chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, các quyền này không tách rời nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, tôn trọng quyền lợi hợp pháp của người khác.
Việc xử lý các trường hợp chia sẻ, bình luận thông tin sai sự thật là cần thiết. Mục đích không phải tạo ra tâm lý dè chừng, gò bó khi sử dụng mạng xã hội, mà giúp hình thành thói quen trách nhiệm cho mỗi người dùng.
Đặc biệt, với những sự việc đang gây tranh cãi, nếu chỉ tiếp cận một đoạn video vài chục giây hoặc một tấm ảnh bị cắt khỏi bối cảnh chung, người dùng mạng xã hội rất dễ bị cuốn theo cảm xúc. Việc chia sẻ, bình luận tưởng chừng đơn giản lại biến thành mắt xích lan truyền thông tin sai lệch.
Ông Hòa khuyến nghị, trước khi chia sẻ một thông tin trên không gian mạng, cần tự hỏi thông tin ấy đã được kiểm chứng chưa, chia sẻ có gây ảnh hưởng gì không, nếu có thì trách nhiệm sẽ ra sao.
Tương tự với việc bình luận, cần thận trọng trước khi ấn phím, kiểm soát thông điệp phát đi với có bối cảnh, nội dung phù hợp hay không.
"Đừng nghĩ bình luận ở một hội nhóm, fanpgae xa lạ thì không ai biết, vì dữ liệu hoàn toàn có thể trích xuất được, làm bằng chứng cho vi phạm đã thực hiện", ông Hòa lưu ý.