Bộ Y tế nêu rõ lý do đề xuất cấm bán thuốc qua livestream

Theo VietnamNet, Bộ Y tế đang đề xuất bổ sung quy định cấm bán thuốc, nguyên liệu làm thuốc thông qua chức năng livestream trên các nền tảng thương mại điện tử. Đề xuất xuất hiện trong dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Hồ sơ dự thảo hiện được Bộ Tư pháp thẩm định, trước khi nội dung liên quan được dự kiến trình Chính phủ xem xét tại kỳ họp thứ hai vào tháng 10/2026. Theo pháp luật hiện hành, việc kinh doanh thuốc và nguyên liệu làm thuốc bằng phương thức thương mại điện tử chỉ được thực hiện qua những kênh đáp ứng điều kiện nhất định. Các kênh này gồm sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử bán hàng và trang thông tin điện tử bán hàng có chức năng đặt hàng trực tuyến. Những quy định đó cho phép một số loại thuốc được bán trực tuyến, đồng thời đặt ra giới hạn nhằm kiểm soát cách thức giao dịch và trách nhiệm của bên bán. Trong dự thảo mới, Bộ Y tế đề xuất thay cụm từ “sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử bán hàng, trang thông tin điện tử” bằng cách gọi rộng hơn. Cụm từ được đề xuất là “nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp, nền tảng thương mại điện tử trung gian”, nhằm bảo đảm cách diễn đạt phù hợp hệ thống pháp luật hiện hành. Thay đổi này cũng phản ánh sự phát triển đa dạng của môi trường kinh doanh trực tuyến, nơi hoạt động bán hàng không còn chỉ diễn ra trên những mô hình truyền thống. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở đề xuất bổ sung các trường hợp bị cấm khi kinh doanh thuốc và nguyên liệu làm thuốc trên thương mại điện tử. Theo nội dung dự thảo, hoạt động kinh doanh sẽ bị cấm nếu được thực hiện thông qua chức năng livestream bán hàng trên nền tảng trực tuyến. Việc cấm cũng áp dụng với phương tiện không bảo đảm định danh điện tử của người bán và không bảo đảm khả năng truy xuất giao dịch theo pháp luật về giao dịch điện tử. Bộ Y tế cho biết việc sửa đổi nhằm bảo đảm tính thống nhất giữa quy định về kinh doanh thuốc và Luật Giao dịch điện tử đang được áp dụng. Cơ quan này đồng thời muốn mọi giao dịch bán thuốc trực tuyến có thể được truy xuất bằng dữ liệu điện tử, qua đó xác định rõ người bán và quá trình giao dịch. Yêu cầu này được đánh giá cần thiết vì thuốc là hàng hóa đặc biệt, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quá trình điều trị và an toàn của người dân. Livestream bán hàng thường diễn ra nhanh, tương tác trực tiếp, nhiều người cùng theo dõi, nhưng dự thảo tập trung vào khả năng định danh và truy xuất giao dịch. Nếu phương tiện bán hàng không bảo đảm hai yêu cầu này, cơ quan quản lý sẽ gặp khó khăn khi xác minh người bán hoặc xử lý thông tin liên quan. Đề xuất vì vậy không chỉ nhắm đến một hình thức quảng bá đang phổ biến, mà còn hướng tới việc kiểm soát trách nhiệm trong toàn bộ giao dịch thuốc trực tuyến. Thực tế, quảng cáo và mua bán thuốc trên mạng xã hội, trong đó có livestream, đã xuất hiện trước khi đề xuất mới được đưa ra. Năm 2025, Cục Quản lý Dược thuộc Bộ Y tế từng đề nghị các nền tảng như Meta và Shopee kiểm soát, ngăn chặn hoạt động mua bán một số loại thuốc. Đề nghị này được đưa ra sau khi cơ quan chức năng tiếp nhận phản ánh về việc thuốc kê đơn và thuốc phải kiểm soát đặc biệt được rao bán trên mạng xã hội. Diễn biến trên cho thấy hoạt động bán thuốc trực tuyến đang mở rộng, trong khi yêu cầu quản lý phải theo kịp cách thức giao dịch mới. Dự thảo của Bộ Y tế hiện vẫn trong quy trình thẩm định, dự kiến được trình Chính phủ cho ý kiến và thông qua nội dung tại kỳ họp tháng 10/2026. Nếu được chấp thuận, quy định mới sẽ tạo thêm căn cứ kiểm soát bán thuốc qua nền tảng số, bảo đảm nhận diện người bán và truy xuất giao dịch khi cần thiết.