Suy dinh dưỡng vì nấu 1 bữa ăn cả tuần
Ông N.T.T (78 tuổi, Thanh Hóa) sống một mình nên thường nấu một lần rồi chia thức ăn vào hộp, bảo quản trong tủ lạnh để dùng dần. Cơm được ông chia sẵn thành từng phần, ăn trong khoảng 4 ngày; các món mặn đã nấu chín có khi được giữ lại cả tuần.
“Con cháu đều ở riêng, tôi sống một mình nên nấu đồ để tủ lạnh rồi ăn dần cho tiện”, ông chia sẻ.
Khi vào viện, ông T. được ghi nhận rối loạn tiêu hóa, suy dinh dưỡng, thiếu cơ, thiếu nước và phù kín đáo liên quan đến mất cân bằng dinh dưỡng. Phân tích thành phần cơ thể cho thấy dù chỉ số mỡ toàn thân cao, người bệnh lại thiếu cơ và nước.
Các bác sĩ nhận định chế độ ăn của ông T. không đủ và không cân đối, chủ yếu cung cấp carbohydrate, trong khi thiếu protein và vitamin, đồng thời có tỷ lệ chất béo cao. Việc chỉ dựa vào những món ăn được nấu sẵn rồi bảo quản nhiều ngày khiến khẩu phần của người cao tuổi càng khó đa dạng.
Không chỉ người cao tuổi, thói quen nấu nhiều rồi cất tủ lạnh cũng phổ biến ở người trẻ.
Chị N.H.A (32 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) thường nấu cơm vào buổi tối, chia thành các hộp nhỏ và để trong tủ lạnh để ăn trong 3-4 ngày. Nghe thông tin cho rằng cơm nguội hoặc cơm để lạnh có thể tạo ra tinh bột “tốt”, hỗ trợ giảm cân, chị càng duy trì thói quen này.
Mỗi bữa, chị A. lấy một phần cơm ra hâm nóng rồi ăn. Tuy nhiên, sau một thời gian, chị thường xuyên đầy bụng, khó tiêu. Cân nặng không những không giảm mà còn tăng do tổng khẩu phần ăn trong ngày vẫn vượt nhu cầu năng lượng.
Tủ lạnh không phải chiếc hộp an toàn
Theo bác sĩ Lê Kim Quỳnh, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực (Thanh Hóa), việc bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh đúng cách có thể kéo dài thời gian sử dụng nhưng không nên hiểu rằng thực phẩm cứ cho vào tủ lạnh là có thể giữ an toàn trong nhiều ngày.
Nhiệt độ thấp chủ yếu làm chậm sự phát triển của nhiều loại vi sinh vật chứ không tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn. Nếu thực phẩm đã bị nhiễm khuẩn hoặc hình thành độc tố trước khi được làm lạnh, việc bảo quản trong tủ lạnh không thể khiến món ăn trở lại an toàn.
Nguy cơ tăng lên khi thức ăn được làm nguội không đúng cách, để quá lâu, đựng trong hộp không kín hoặc liên tục lấy ra rồi lại cất vào tủ lạnh. Các món nhiều nước và giàu đạm như thịt, cá, hải sản, trứng, canh, súp, nước dùng cũng cần được bảo quản cẩn thận.
Đáng lưu ý, thực phẩm nhiễm khuẩn không phải lúc nào cũng có mùi lạ hoặc thay đổi màu sắc. Vì vậy, “ngửi vẫn thơm” hay “ăn thử chưa thấy chua” không phải căn cứ để khẳng định món ăn còn an toàn.
Ngoài ra, bác sĩ Quỳnh cho biết việc hâm nóng kỹ có thể tiêu diệt nhiều vi khuẩn nhưng không phải mọi độc tố do vi khuẩn tạo ra đều bị phá hủy bởi nhiệt. Thức ăn liên tục được lấy ra, để ở nhiệt độ phòng rồi lại đưa vào tủ lạnh cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn nếu thực phẩm không được xử lý đúng cách.
Bác sĩ Quỳnh khuyến cáo các gia đình nên ưu tiên nấu lượng vừa đủ và sử dụng trong ngày. Thực phẩm đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá lâu; cần chia thành từng phần nhỏ, đựng trong hộp sạch, kín và bảo quản lạnh sớm.
Khi ăn, bạn chỉ nên lấy lượng vừa đủ cho một bữa và hâm nóng kỹ, bảo đảm thức ăn nóng đều. Nếu món ăn có dấu hiệu nhớt, mốc, đổi màu, mùi bất thường hoặc không xác định được đã để trong tủ lạnh bao lâu, nên bỏ đi.
Theo bác sĩ, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền có thể chịu hậu quả nặng hơn nếu xảy ra ngộ độc thực phẩm.
Người bị ngộ độc có thể đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt, đau đầu, mệt mỏi. Khi nôn hoặc tiêu chảy liên tục, sốt cao, đau bụng dữ dội, đi ngoài ra máu, lơ mơ hoặc có dấu hiệu mất nước như khát nhiều, tiểu ít, chóng mặt, người dân cần đến cơ sở y tế.