Lời cảnh báo với người thường xuyên dùng thuốc giảm đau paracetamol

Paracetamol từ lâu được xem là lựa chọn quen thuộc để giảm đau đầu, đau răng, đau họng, đau và cứng khớp, đồng thời hạ sốt khi cảm lạnh hoặc mắc cúm. Vì được sử dụng rộng rãi và thường được đánh giá an toàn hơn một số thuốc giảm đau khác, nhiều người, đặc biệt bệnh nhân huyết áp cao, có thể dùng thuốc khá thường xuyên. Tuy nhiên, nghiên cứu của Đại học Edinburgh, Vương quốc Anh, vừa gợi lên lời cảnh báo mới về ảnh hưởng của việc sử dụng paracetamol đều đặn trong thời gian dài. Công trình được công bố trên tạp chí khoa học Circulation, với sự tham gia của 110 bệnh nhân từng có tiền sử huyết áp cao. Những người này được kê 1g paracetamol, sử dụng bốn lần mỗi ngày trong hai tuần, hoặc nhận giả dược tương ứng để các nhà nghiên cứu so sánh kết quả. Sau thời gian theo dõi, nhóm dùng paracetamol ghi nhận huyết áp tăng đáng kể so với nhóm dùng giả dược, cho thấy nguy cơ không nên bị xem nhẹ. Theo các chuyên gia, mức tăng huyết áp được ghi nhận trong nghiên cứu có thể làm nguy cơ mắc bệnh tim hoặc đột quỵ tăng khoảng 20%. Nhóm tác giả cho rằng kết quả này cần thúc đẩy việc xem xét lại những đơn thuốc paracetamol dài hạn, nhất là ở bệnh nhân vốn đang bị huyết áp cao. Dù vậy, phát hiện không đồng nghĩa mọi người phải ngừng thuốc ngay lập tức, bởi mức độ rủi ro còn phụ thuộc thời gian sử dụng và tình trạng sức khỏe từng người. Bác sĩ Iain MacIntyre, trưởng nhóm nghiên cứu, nhấn mạnh kết quả trên không liên quan đến việc dùng paracetamol ngắn ngày để xử lý một cơn đau đầu hoặc sốt thông thường. Mối lo chủ yếu xuất hiện ở những người sử dụng thuốc thường xuyên, kéo dài, thường nhằm kiểm soát các dạng đau mạn tính. Vì vậy, người thỉnh thoảng uống thuốc trong một đợt đau rất ngắn không nên hoang mang, nhưng người dùng lâu dài cần chủ động trao đổi với bác sĩ. Giáo sư Nilesh Samani, Giám đốc y khoa của Hiệp hội Tim mạch Anh, tổ chức tài trợ nghiên cứu, cho biết phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết của việc thường xuyên đánh giá lại mọi loại thuốc đang sử dụng. Bác sĩ và bệnh nhân cần cùng cân nhắc lợi ích thực tế với những nguy cơ có thể phát sinh, thay vì mặc nhiên xem một loại thuốc phổ biến là hoàn toàn vô hại. Việc rà soát như vậy đặc biệt quan trọng khi thuốc được dùng nhiều tuần, nhiều tháng, hoặc để kiểm soát một cơn đau kéo dài. Một điểm khác được ông Phil Pyatt, Giám đốc điều hành Tổ chức Huyết áp Anh, lưu ý liên quan đến các loại paracetamol hòa tan. Người sử dụng đôi khi không nhận ra dạng thuốc này có thể bổ sung thêm natri vào cơ thể, thậm chí trong một số trường hợp khiến tổng lượng natri vượt mức tối đa khuyến nghị mỗi ngày. Lượng natri quá cao vốn có thể gây bất lợi cho huyết áp, nên thông tin về thành phần thuốc cần được đọc kỹ trước khi sử dụng thường xuyên. Ông Pyatt nhận định paracetamol là thuốc được dùng phổ biến nhất trên thế giới, vì thế bất kỳ nguy cơ tiềm ẩn nào cũng đáng được bệnh nhân, bác sĩ và dược sĩ quan tâm. Những sản phẩm tưởng như quen thuộc, dễ mua và ít gây lo lắng vẫn có thể tạo ra hệ lụy nghiêm trọng nếu sử dụng kéo dài, sai liều hoặc không được theo dõi phù hợp. Nghiên cứu mới vì vậy cung cấp thêm lý do để giới chuyên môn cân nhắc kỹ trước khi duy trì thuốc lâu dài cho người có bệnh nền tim mạch. Thông điệp cốt lõi không phải né tránh paracetamol trong mọi tình huống, mà là sử dụng đúng nhu cầu, đúng liều và đánh giá lại khi cơn đau không chấm dứt. Người bệnh huyết áp cao đang dùng thuốc thường xuyên nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ liệu có thể giảm liều, đổi phương án hay ngừng thuốc an toàn, thay vì tự quyết định. Theo VietnamNet dẫn nguồn nghiên cứu và các chuyên gia, lợi ích trước mắt cần luôn được đặt cạnh nguy cơ lâu dài để việc điều trị thực sự an toàn.