Khám sức khỏe định kỳ một tháng trước, H. (28 tuổi) bất ngờ khi nhận kết quả cholesterol xấu gần gấp đôi chỉ số bình thường, men gan vượt 100 (mức bình thường dưới 35), gan nhiễm mỡ độ 3 (đối diện nguy cơ xơ gan) và tỷ lệ mỡ cơ thể lên tới 46%.
Khám chuyên sâu về nội tiết tại bệnh viện đa khoa ở TPHCM, cô gái được BSCKI Đỗ Tiến Vũ, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường tìm hiểu thói quen ăn uống, vận động, sinh hoạt.
Bác sĩ ghi nhận bệnh nhân rất thích bánh mì trắng, có thể ăn liên tục nhiều ngày thay cơm và không thích ăn thịt, cá, trứng, thích ăn đồ ngọt, đồng thời không có thói quen tập thể dục. Việc dư thừa tinh bột, chất béo xấu, thiếu protein để duy trì cơ bắp và thiếu vận động khiến cơ thể cô gái tích tụ mỡ dù cân nặng không tăng nhiều.
Tình trạng này còn được gọi là TOFI ("Thin Outside, Fat Inside" - gầy bên ngoài, béo bên trong), nghĩa là nhìn bên ngoài gầy nhưng tỷ lệ mỡ nội tạng lại cao, gây ra nhiều vấn đề như tăng men gan, gan nhiễm mỡ.
Bác sĩ Vũ cho biết, gan nhiễm mỡ thường xảy ra ở những người thuộc nhóm nguy cơ điển hình như thừa cân, béo phì, đái tháo đường type 2, uống rượu nhiều...
Nhưng người có cân nặng bình thường, người gầy vẫn có thể bị gan nhiễm mỡ, vì các cơ chế liên quan đến kháng insulin, mỡ nội tạng cao, tăng tổng hợp mỡ mới tại gan và yếu tố di truyền hoặc bệnh lý đi kèm. Khoảng 10-20% bệnh nhân gan nhiễm mỡ có thể trạng gầy hoặc cân nặng hoàn toàn bình thường.
Bác sĩ tư vấn điều trị cho cô gái tên H. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Với tình trạng hiện tại, cô gái tên H. được bác sĩ điều trị bằng thuốc hạ men gan, mỡ máu, tư vấn điều chỉnh chế độ ăn, kiểm soát lượng thực phẩm, phân bổ hợp lý giữa các nhóm chất và tăng vận động.
Cô được khuyến khích thực hiện các bài tập kháng lực cơ bản để tăng khối cơ và giảm mỡ cơ thể.
Sau nhiều tuần điều trị, chỉ số cholesterol xấu của người bệnh giảm từ 180 xuống 140 mg/dL, gan nhiễm mỡ từ độ 3 giảm xuống độ 1, tỷ lệ mỡ cơ thể xuống dưới 35 (mức an toàn).
Người bệnh tiếp tục được đề nghị duy trì chế độ sinh hoạt, ăn uống và vận động khoa học, song song việc theo dõi men gan, siêu âm gan định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về gan và chuyển hóa.
Bác sĩ khuyến cáo, phần lớn người bị gan nhiễm mỡ không có triệu chứng rõ ràng, thường chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe. Một số trường hợp có thể xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi, nặng tức vùng hạ sườn phải, ăn kém, đầy bụng, men gan tăng khi xét nghiệm.
"Người gầy thường nghĩ mình không nằm trong nhóm nguy cơ nên không đi khám, khi phát hiện thì bệnh đã tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, có thể gây ra các biến chứng như xơ gan, ung thư gan.
Những người có cân nặng bình thường nhưng ăn uống thiếu cân bằng và ít vận động vẫn có nguy cơ mắc bệnh", bác sĩ nhấn mạnh.