Radar 3 chiều mới theo dõi đạn bắn tốc độ 1000 dặm/giờ

Công ty tư vấn Cambridge, Anh, vừa công bố thử nghiệm thành công một hệ thống radar ba chiều mới, có khả năng theo dõi đạn bay với tốc độ lên tới 1.000 dặm một giờ trong thời gian thực. Hệ thống mang tên LSTS, được mô tả như “vua phá lưới” đối với địa hình và bề mặt mục tiêu, đồng thời phát triển cho Bộ Quốc phòng Mỹ, còn gọi là DoD. Mục tiêu trước mắt của công nghệ là giảm chi phí huấn luyện quân sự, đồng thời mở ra khả năng theo dõi, đánh giá hoặc đối phó những thiết bị thù địch di chuyển ở tốc độ cao. Chi phí đào tạo liên quan đến các bài bắn thử là lý do chính thúc đẩy DoD yêu cầu phát triển một hệ thống quan sát mục tiêu mà không cần liên tục phá hủy mục tiêu thật. Theo yêu cầu này, hệ thống phải chụp lại vị trí đủ gần để người huấn luyện đo lường những sai lệch hoặc vấn đề bị bỏ qua, trong khi mục tiêu thực tế vẫn được bảo toàn. Cách tiếp cận ấy giúp các bài huấn luyện thu thập nhiều dữ liệu hơn sau mỗi lần bắn, thay vì chỉ dựa vào việc kiểm tra mục tiêu sau khi đạn đã xuyên thủng hoặc phá hỏng nó. Để nâng độ chính xác, người sử dụng không chỉ cần biết viên đạn sẽ rơi ở đâu, mà còn phải phát hiện quỹ đạo của nó từ lúc rời nòng cho đến khi kết thúc hành trình. Những thông tin về đường bay cho phép người bắn cân nhắc các lượt di chuyển tiếp theo, điều chỉnh cách tiếp cận mục tiêu, rồi cải thiện độ chính xác trong những lần thử sau. Các kỹ sư của Công ty tư vấn Cambridge đã giải quyết yêu cầu đó bằng một thiết kế radar hoàn toàn mới, sử dụng công nghệ ba chiều để dựng hình ảnh thực tế theo thời gian thực. Hình ảnh do radar tạo ra thể hiện cả quỹ đạo viên đạn, vị trí đạn phát nổ trong không khí, lẫn điểm đạn va chạm mục tiêu, thay vì chỉ ghi nhận một tọa độ cuối cùng. Toàn bộ dữ liệu được trình bày trong góc nhìn 360 độ, giúp người vận hành quan sát khu vực xung quanh rộng hơn, nhận biết diễn biến phát bắn rõ hơn và đánh giá kết quả trực quan hơn. Khả năng quan sát liên tục này đặc biệt quan trọng trong môi trường huấn luyện, nơi mục tiêu, địa hình, vật cản và các chuyển động phụ có thể cùng xuất hiện trong một khung hình. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với nhóm nghiên cứu không nằm ở việc ghi nhận tín hiệu, mà ở việc phân biệt mục tiêu đang theo dõi với môi trường thực tế đầy nhiễu. Nước chuyển động, vật thể khác trong khu vực hoặc những mảnh vụn phát sinh sau va chạm đều có thể tạo tín hiệu, khiến radar khó xác định đâu là viên đạn và đâu chỉ là yếu tố xung quanh. Nếu không loại bỏ được các tín hiệu không liên quan, hình ảnh hiển thị có thể trở nên rối rắm, làm giảm giá trị của dữ liệu và khiến người cầm súng khó quan sát chính xác khu vực trước mặt. Vì vậy, hệ thống mới phải sàng lọc những yếu tố phụ, giữ lại dấu vết cần thiết, rồi trình bày quỹ đạo mục tiêu theo cách dễ nhìn và hữu ích cho quá trình huấn luyện. Bản trình diễn gần đây cho thấy radar có thể theo dõi một viên đạn dài 5 inch, được bắn ra với tốc độ được bài gốc ghi nhận là “3 giây”, dù mô tả này không nêu rõ đơn vị đo. Bên cạnh khả năng dựng hình ảnh ba chiều, hệ thống còn cung cấp góc nhìn rộng, nhờ đó người sử dụng có thể theo dõi diễn biến phát bắn mà không cần tiến quá gần mục tiêu. Khoảng cách quan sát an toàn này giúp giảm nguy cơ làm hỏng mục tiêu trước khi hoàn tất đánh giá, đồng thời hạn chế nhu cầu thay thế mục tiêu sau mỗi lần thử nghiệm. DoD kỳ vọng việc rút ngắn thời gian huấn luyện và giảm số lượng mục tiêu bị phá hủy sẽ tạo ra khoản tiết kiệm đáng kể trong các chương trình đào tạo quân sự. Dữ liệu quỹ đạo chi tiết cũng có thể giúp người huấn luyện xác định nguyên nhân một phát bắn lệch, thay vì chỉ kết luận rằng viên đạn đã không đánh trúng vị trí mong muốn. Ngoài nhiệm vụ phục vụ huấn luyện, công nghệ này còn được kỳ vọng hỗ trợ theo dõi những mục tiêu nhỏ, di chuyển nhanh, vốn thường gây khó khăn cho các hệ thống quan sát thông thường. Bài gốc liên hệ hướng ứng dụng đó với mối đe dọa từng xuất hiện trong vụ tấn công tàu sân bay USS Cole năm 2000, khi một thiết bị nhỏ được sử dụng để gây nổ gần con tàu. Trong tương lai, một radar có thể phát hiện, dựng hình và theo dõi mục tiêu tốc độ cao sẽ cung cấp thêm dữ liệu cho hoạt động giám sát, phân tích tình huống và chuẩn bị phương án ứng phó. Dù vậy, thông tin hiện có mới tập trung vào cuộc thử nghiệm và các kỳ vọng của DoD, chưa đưa ra chi tiết về thời điểm triển khai rộng rãi hoặc hiệu quả thực tế trong mọi điều kiện.