' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Các loại vũ khí mới do Ukraine tự sản xuất sẽ gây nhiều khó khăn cho Nga (Ảnh: Ukrainska Pravda).
Tốc độ phát triển kỷ lục
Cách đây gần 2 tháng, ngày 1/7, truyền thông Nga đưa tin một tên lửa chiến thuật tầm xa "chưa từng biết đến" của Ukraine đã bị hệ thống phòng thủ tên lửa đánh chặn thành công ở ngoại ô Moscow. Sự kiện này được cho là liên quan đến tên lửa đạn đạo chiến thuật FP-9 hiện vẫn trong quá trình phát triển.
FP-9 do công ty Fire Point sản xuất, từng được nhà thiết kế chính Denis Shtilerman giới thiệu với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Bộ trưởng Quốc phòng Mikhail Fedorov (khi ông còn đương chức).
Trước đó, nhiều chuyên gia Nga từng cảnh báo về khả năng Ukraine phát triển tên lửa đạn đạo, nhưng giả định này thường bị hoài nghi. Tuy nhiên, điều đó đang dần trở thành hiện thực.
Lực lượng vũ trang Ukraine hiện không sở hữu tên lửa đạn đạo chiến thuật. Kho tên lửa Tochka-U thời Liên Xô đã cạn kiệt nhanh chóng khi xung đột nổ ra, trong khi tên lửa chiến thuật lục quân ATACMS do Mỹ viện trợ lại đắt đỏ và có tầm bắn hạn chế, không được phép tấn công lãnh thổ Nga.
Kiev không có vũ khí tương tự Iskander-M của Nga, nhưng từ năm ngoái, đã có những cuộc thảo luận về việc phát triển tên lửa đạn đạo nội địa giá rẻ. Đây không phải dự án Grom-2 (hay Sapsan) do chính phủ tài trợ, mà là một dự án độc lập, được tài trợ và phát triển bởi một công ty tư nhân.
Kế hoạch của Kiev là phát triển nhanh chóng một loại tên lửa đạn đạo chiến thuật với chi phí thấp để "đáp ứng ngay yêu cầu của chiến trường". Kế hoạch này được công ty Fire Point chính thức công bố vào tháng 9/2025.
Khi đó, Fire Point mới chỉ công khai tên lửa hành trình FP-5 Flamingo, còn các mẫu tên lửa đạn đạo chiến thuật như FP-7 và FP-9 vẫn đang nằm trên giấy. Điều đáng kinh ngạc là chỉ sau chưa đầy một năm, công ty này đã biến ý tưởng thành tên lửa thực sự, một quá trình mà trong thời bình phải mất ít nhất cả chục năm.
Lần thử tiếp theo có thể thành công
Tháng 4 năm nay, mẫu tên lửa đạn đạo chiến thuật FP-9 đã được Fire Point trưng bày tại một hội nghị về an ninh và tái thiết Ukraine ở Rzeszow (Ba Lan). Đến tháng 6, FP-9 tiếp tục được trưng bày tại một triển lãm ở Paris, Pháp.
Việc trưng bày các nguyên mẫu hoàn chỉnh lập tức gây ấn tượng mạnh. Sau đó, vào ngày 1/7, một vật thể "mang tính chiến thuật và tác chiến" bị phòng không Nga bắn hạ, rơi xuống một cánh đồng thuộc quận Troitsky thuộc thủ đô Moscow. Sự kiện này còn tạo ra bất ngờ lớn hơn.
Nhiều khả năng đó là FP-9 và lần ra quân này nên được coi là một cuộc thử nghiệm, dù thất bại. Các kỹ sư của Fire Point chắc chắn sẽ rút ra những kết luận thích hợp từ sự cố, sau đó họ sẽ sửa lỗi, điều chỉnh thông số, tối ưu hóa vũ khí, trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt và biên chế chiến đấu.
Dự án FP-9 có tiến độ thần tốc có thể do Fire Point kế thừa thành quả có sẵn của một loạt các thiết kế từ thời Liên Xô và phòng nghiên cứu vũ khí của Ukraine, chứ không phải phát triển từ con số 0. Nhiều khả năng đây là phiên bản sao chép tên lửa phòng không tầm xa thuộc hệ thống S-300.
Động cơ của FP-7 và FP-9 dường như có xuất xứ từ Đan Mạch, trong khi nguồn gốc của các bộ phận khác không được tiết lộ. Tuy nhiên, việc tên lửa Ukraine bị bắn hạ bởi phòng không Nga thay vì tự rơi xuống cho thấy nếu không có sự ngăn chặn vật lý, nó có thể bay tương đối chính xác tới mục tiêu.
FP-9 có làm Moscow lo lắng?
FP-9 - sử dụng bệ phóng trên khung gầm xe tải tiêu chuẩn - được định dạng là tên lửa đạn đạo đất đối đất tầm ngắn, với đầu đạn nặng 800kg, tầm bắn tối đa 855km, tốc độ 2,1km/s, độ cao đường đạn 70km. Thời gian bay tối đa là 520 giây, và sai số vòng tròn hồng tâm chỉ khoảng 20m, một con số đáng nể.
Tên lửa FP-9 có giá hơn 500.000 USD/quả, rẻ hơn rất nhiều so với tên lửa Iskander-M của Nga (2,4 triệu USD/quả).
Moscow có mọi lý do để lo ngại về tên lửa hành trình Flamingo vì chúng gây rất nhiều khó khăn, và giờ đây các tên lửa đạn đạo của Ukraine cũng sắp tham chiến, mối đe dọa ngày càng lớn hơn.
Như vậy, một khu vực rộng lớn của Nga, nằm trên phần lãnh thổ châu Âu, sẽ nằm trong tầm bắn của các loại tên lửa hành trình và đạn đạo của Ukraine, biến khu vực an toàn ở hậu phương thành mặt trận, đáp trả tương xứng với các cuộc tấn công bằng tên lửa Iskander của Nga. Bán đảo Crimea và các nhà máy lọc dầu gần Nezalezhnaya có thể rơi vào tình thế nguy cấp.
Giới chuyên gia cho rằng, hiện nay hầu như không có tên lửa nào là không thể bị bắn hạ. Những tên lửa bất khả xâm phạm - chẳng hạn loại siêu vượt âm - rất hiếm và có giá thành cực kỳ cao. Do vậy, dù là FP-9 hay Flamingo, khó có thể xuyên thủng hệ thống phòng không một cách toàn diện, nhưng chúng sẽ tiêu tốn nguồn lực lớn của Nga.
FP-9 sẽ nhắm mục tiêu nào?
Denis Shtilerman, nhà thiết kế chính kiêm đồng sở hữu công ty Fire Point, tuyên bố trong các cuộc phỏng vấn rằng, tên lửa FP-9 sẽ tập trung đặc biệt vào các trung tâm ra quyết định của Nga.
“Tên lửa FP-9 sẽ dễ dàng bắn trúng các mục tiêu ở Moscow vì nó có tốc độ rất cao... Đúng là sẽ có một số tên lửa sẽ trượt mục tiêu, nhưng chắc chắn 25% sẽ xuyên thủng hệ thống phòng không và bắn trúng mục tiêu”, ông nói.
Ông Shtilerman xác nhận: “Không cần chờ Đan Mạch, chúng tôi đang xây dựng một nhà máy ở Ukraine, nhà máy này sẽ sản xuất động cơ. Tên lửa FP-9 có khả năng bay đến Moscow với tốc độ khá tốt và sẽ bắn trúng mục tiêu".
"Hiện chúng tôi đã có bệ phóng, hệ thống điều khiển cũng như thân vỏ tên lửa và sẽ thử nghiệm động cơ tự sản xuất trong tháng này. Việc thử nghiệm FP-9 sẽ tiến hành vào những mục tiêu ngay trên lãnh thổ Nga. Sau khi mọi thứ hoạt động tốt, mục tiêu tiếp theo sẽ ở Moscow. Tôi nghĩ muộn nhất là vào cuối mùa hè này hoặc đầu mùa thu”, nhà thiết kế nói.
Ông Shtilerman khẳng định, công ty Fire Point sẽ mở rộng dòng sản phẩm. Sau FP-9 sẽ là FP-11 và FP-13 với tầm bắn xa hơn, có thể được xếp vào tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM), tức là loại tên lửa đạn đạo có tầm bắn ít nhất 1.000km.
Yêu cầu của chiến trường đã thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine tự chủ hơn, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi FP-9 (nếu đó thực sự là tên gọi của nó) đã bước vào giai đoạn thử nghiệm cuối cùng, trước khi đưa vào biên chế chiến đấu và điều đó chắc chắn khiến Moscow phải lo ngại.